Biwak w Polsce – gdzie można rozbić namiot i czy biwakowanie w ogóle jest legalne?

Obecnie mało kto wybiera się na wakacje pod namiot. Zdecydowana większość osób stawia na udogodnienia, na jakie mogą liczyć, wynajmując pokój w hotelu, niż na obcowanie z naturą 24 godziny na dobę. Dlatego też wiedza na temat zasad, na jakich można biwakować, jest raczej niewielka. A trzeba zdawać sobie sprawę, że biwakowanie rządzi się swoimi prawami.

Czy biwakowanie w Polsce jest legalne?

W różnych częściach Polski, zwłaszcza tych najbardziej atrakcyjnych turystycznie, np. nad jeziorami, funkcjonuje całe mnóstwo pól namiotowych, na których można zarezerwować sobie miejsce (nie wszystkie wymagają wcześniejszej rezerwacji), a podczas pobytu nawet korzystać z sanitariatów, bo takie miejsca są zwykle wyposażone w toalety i prysznice. Pola namiotowe są jednak płatne, a korzystanie z nich nadal oznacza urlop w towarzystwie innych przyjezdnych. Chociaż więcej osób stawia teraz na nocleg w hotelach i pensjonatach, na polach namiotowych wciąż jest sporo turystów.

Jeśli chcesz całkowicie odseparować się od ludzi i cywilizacji, porzucając telefon, komputer, a nawet samochód, z pewnością będziesz chciał rozważyć możliwość rozbicia namiotu “na dziko”. Czy jest to jednak możliwe?

Okazuje się, że w Polsce nie ma zakazu biwakowania poza polami namiotowymi. Nie oznacza to jednak, że można rozbijać namiot w dowolnym miejscu. Większość terenów jest bowiem czyjąś własnością: czy to prywatną (np. prywatne pola i lasy), czy to własnością urzędu miasta, urzędu morskiego lub nadleśnictwa. Żeby rozbić namiot na terenie będącym czyjąś własnością, będziesz potrzebował zgody. Korzystanie z tych terenów może jednak wymagać wniesienia opłaty, jeśli właściciel sobie tego zażyczy.

Pole namiotowe czy nocleg “na dziko”? Gdzie można rozbić namiot, a gdzie jest to zakazane?

Jeśli chcesz mieć pewność, że wakacje pod namiotem spędzisz legalnie, najlepszym wyjściem będzie zarezerwowanie miejsca dla siebie i swojej rodziny na jednym z pól namiotowych. Osoby, którym zależy mimo wszystko na spędzeniu wakacji bliżej przyrody i w większym odosobnieniu, powinny zorientować się wcześniej, jakie mają możliwości w kwestii wyboru miejsca zamieszkania na kilka wakacyjnych dni.

Może się wydawać, że takie miejsca, jak plaże czy lasy, są ogólnodostępne. Nie oznacza to jednak, że korzystanie z nich nie jest objęte żadnymi regułami. A odpowiednie regulaminy i ustawy mogą informować o zakazie rozbijania namiotów. Na przykład w Zarządzeniu Porządkowym nr 1 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2015 r. w sprawie ochrony terenów pasa technicznego jest mowa o całkowitym zakazie rozbijania namiotu na wydmach i klifach:

§ 3. 1. Zabrania się w pasie technicznym:

[…]

2) niszczenia wydm i klifów, a w szczególności:

[…]

b) plażowania lub biwakowania na wydmach i klifach.

(Zarządzenie Porządkowe nr 1 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2015 r. w sprawie ochrony terenów pasa technicznego, § 3., pkt. 1., ust. 2b.)

oraz o konieczności uzyskania pozwolenia na rozbicie namiotu i biwakowanie m.in. na plaży:

2. Zabrania się w pasie technicznym bez uprzedniego zezwolenia Dyrektora Urzędu Morskiego

w Szczecinie:

1) ustawiania namiotów i biwakowania z wyjątkiem nieruchomości stanowiących własność prywatną;

[…]

(Zarządzenie Porządkowe nr 1 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2015 r. w sprawie ochrony terenów pasa technicznego, § 3., pkt. 2., ust. 1.)

Rozbijanie namiotu w lesie jest możliwe, ale tylko w wyznaczonych do tego miejscach, jak głosi Ustawa o lasach.

Art. 30. 1. W lasach zabrania się:

[…]

10) biwakowania poza miejscami wyznaczonymi przez właściciela lasu lub nadleśniczego;

(Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach, art. 30., pkt. 1., ust. 10.)

Dużo bardziej rygorystyczne obostrzenia dotyczące biwakowania obowiązują w rezerwatach przyrody i parkach narodowych.

W lasach i na plażach zwykle konieczne jest udanie się do odpowiedniej instytucji i zapytanie o możliwość pobytu w podlegającym jej miejscu. Od listopada 2019 roku do listopada 2020 roku prowadzono akcję pilotażową Lasów Państwowych, w ramach której niektóre nadleśnictwa wyznaczyły obszary, w których rozbicie namiotu jest całkowicie legalne. Nadleśnictwa gromadziły informacje o tym, jakie jest zainteresowanie taką akcją, czego efektem jest przedłużenie akcji i zwiększenie miejsc udostępnionych fanom bushcraftu. Do kwietnia 2022 roku w wyznaczonych lokalizacjach można było nocować nawet bez zgłaszania tego faktu do nadleśnictwa, pod warunkiem, że w danym miejscu nocowało nie więcej niż 9 osób i/lub pobyt będzie trwał nie dłużej niż 2 noce. Dłuższe noclegi w lesie oraz obecność większej liczby osób należy zgłosić mailowo do danego nadleśnictwa najpóźniej 2 dni robocze przed przyjazdem, aby organa zdążyły odesłać potwierdzenie, że pobyt jest w danym miejscu możliwy. To, które miejsca w polskich lasach zostały udostępnione w ramach tego programu, można sprawdzić na www.lasy.gov.pl.

Dostępne miejsca biwakowe znajdziesz również na www.czaswlas.pl.

Jak przygotować się do biwaku?

W pierwszej kolejności powinieneś wybrać miejsce, do którego chcesz się udać. Oczywiście z uwzględnieniem wszystkich nakazów i zakazów, o których była mowa wyżej. Przed samym wyjazdem przychodzi pora na pakowanie. Przede wszystkim powinieneś zadbać o odpowiednio duży namiot, śpiwór dopasowany do pory roku oraz wygodny materac lub karimatę. Wieczorami przydadzą się latarki czołówki (będą wygodniejsze) lub lampki kempingowe. A w chłodniejsze noce będziesz potrzebował cieplejszych ubrań nawet w środku lata. Nie zapomnij spakować nakrycia głowy, które nad jeziorem lub na nadmorskiej plaży będzie chroniło Cię przed słońcem, a w lesie zapewni barierę dla kleszczy.

Przydadzą się też podstawowe kosmetyki, dzięki którym zachowasz higienę. Jeśli nie nocujesz na polu namiotowym, na którym miałbyś dostęp do bieżącej wody, przyda Ci się szybkoschnący żel do mycia rąk. Na upalne dni będziesz potrzebował kremu z filtrem. Zwłaszcza, jeśli planujesz przebywać na otwartej, nieosłoniętej przez drzewa przestrzeni, a przed złośliwymi komarami i niebezpiecznymi kleszczami uchroni Cię odpowiedni preparat.

Nie zawsze w okolicy Twojego noclegu, zwłaszcza, jeśli decydujesz się na biwak “na dziko”, znajdą się restauracje, w których mógłbyś coś zjeść. Zaopatrz się zatem w suchy prowiant (wybierz produkty, które przetrwają w upale, jeśli nie masz lodówki turystycznej), a także w wystarczającą ilość wody mineralnej. Możesz też zabrać ze sobą kuchenkę turystyczną, na której ugotujesz coś ciepłego do zjedzenia.

UWAGA!

Pamiętaj, że w lesie możesz używać kuchenki gazowej tylko pod pewnymi warunkami i z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności. Nie należy używać ich bowiem na glebach torfowych, w wysokiej trawie oraz w młodnikach i tam, gdzie korona drzew znajduje się niżej niż na wysokości 5 m.

Pamiętaj, że zarówno na polu namiotowym, jak i w plenerze powinieneś zachować czystość otoczenia. Zabierz zatem ze sobą worki na śmieci, w których na bieżąco będziesz umieszczał niepotrzebne, zużyte już opakowania i resztki jedzenia, a na koniec pobytu śmieci zabierz ze sobą.

Jakie są zasady bezpiecznego biwakowania?

Wybierając się na biwak, musisz pamiętać, że obowiązują Cię pewne zasady, dzięki którym zarówno Ty, jak i Twoje otoczenie (inni biwakowicze oraz środowisko) będziecie bezpieczni. Taki biwakowy dekalog możesz spisać sam. Podpowiadamy jednak, jakimi regułami powinieneś się kierować podczas spędzania wakacji w taki sposób.

Dekalog biwakowicza

  1. Biwakuj tylko w wyznaczonych do tego miejscach.
  2. Rozpalaj ognisko tylko w wyznaczonych do tego miejscach oraz zadbaj, aby ogień nie rozprzestrzeniał się (dookoła ogniska ułóż kamienie, a idąc spać upewnij się, że jest ono dobrze ugaszone).
  3. Samowolne zbieranie chrustu i suchych gałęzi na ognisko podczas biwaku w lesie jest wykroczeniem. Drewno na ognisko możesz nabyć, kontaktując się z miejscowym leśniczym. 
  4. Jeśli planujesz spędzić wakacje na polu namiotowym, zarezerwuj miejsce z wyprzedzeniem.
  5. Jeśli chcesz rozbić namiot poza polami namiotowymi, wybierz miejsce w pewnej odległości od zabudowań i drogi, aby nie narazić się na wizyty nieproszonych gości, którzy nie zawsze mają dobre zamiary.
  6. Nie zostawiaj resztek jedzenia przed namiotem, które mogłyby przyciągnąć dzikie zwierzęta.
  7. Plecak przechowuj w namiocie, jeśli masz wystarczająco dużo miejsca wewnątrz. W przeciwnym razie kosztowne rzeczy i dokumenty weź do środka, a sam plecak ustaw kilkanaście metrów od namiotu (na wypadek, gdyby zainteresowały się nim zwierzęta).
  8. Przebywając w namiocie, np. nocą, otwórz wywietrzniki, dzięki  czemu para wodna nie będzie się gromadziła wewnątrz, a nadmiar wilgoci będzie odprowadzany.
  9. Jeśli oddalasz się od namiotu, pamiętaj o jego zamknięciu. Chodzi nie tylko o ochronę przed złodziejami, ale także przed owadami i zwierzętami, które mogłyby dostać się do środka i zaskoczyć Cię np. podczas snu.
  10. Śmieci pakuj od razu do worków i wyrzucaj na bieżąco lub zabierz wszystko ze sobą w dniu wyjazdu.
zasady bezpiecznego biwakowania

FAQ – najczęściej zadawane pytania o biwakowanie w Polsce

Czy można rozbić namiot nocą na plaży?

Niestety nie. Przebywanie na plaży jest możliwe w ciągu dnia. Wtedy też można tam rozbić lekki namiot plażowy. Nocą natomiast biwakowanie na plaży jest zakazane. Można jednak przebywać na wybrzeżu po zmroku, jednak bez namiotu, za to najwyżej z kocem i śpiworem.

Czy o biwakowaniu w lesie trzeba informować nadleśnictwo?

Jeśli chcesz rozbić namiot najwyżej na 2 dni oraz w grupie nie większej niż 9 osób, nie musisz informować nadleśnictwa o swoim pobycie. Jeśli jednak planujesz dłuższy pobyt lub w większym towarzystwie, powinieneś zwrócić się mailowo o pozwolenie najpóźniej 2 dni przed przyjazdem.

Czy w lesie można rozpalać ognisko?

Jeśli będzie taka możliwość, to tylko w miejscach do tego wyznaczonych. Zorientuj się, czy i gdzie można rozpalić ogień, aby nie wzniecić pożaru i nie narazić się na kary.

PODSUMOWANIE
  • Namiot możesz rozbić na polu namiotowym. Musisz jednak liczyć się z koniecznością wniesienia opłaty, bo rozbicie namiotu, zaparkowanie samochodu oraz przebywanie osób jest płatne.
  • Możesz też rozbić namiot “na dziko”. Pamiętaj jednak, że biwakowanie jest zabronione w rezerwatach przyrody i parkach narodowych. Nie powinieneś także bez pozwolenia wkraczać na prywatny teren.
  • Biwakowanie na plażach i w lasach jest zabronione. Możesz postarać się jednak o pozwolenie na rozbicie namiotu w tych miejscach na noc.
  • W 2020 roku Lasy Państwowe prowadziły akcję pilotażową, podczas której udostępniono na biwakowanie określone miejsca w niektórych lasach. Od 1 maja akcja jest prowadzona na szerszą skalę, miejsc na biwak w lasach jest więcej, a o pobycie do 2 dni oraz grupy składającej się maksymalnie z 9 osób nie trzeba informować nadleśnictwa.
  • Trzeba pamiętać, że na onie natury należy zachować wszelkie środki ostrożności i zabrać ze sobą wszelkie zgromadzone śmieci.
zdjęcie autora
Autor artykułu: Monika Strzała

Redaktor z 4-letnim stażem w branży ubezpieczeniowej. Jest autorką kilkuset publikacji zarówno dotyczących ubezpieczeń komunikacyjnych, jak i turystycznych. Zdobytą dotychczas wiedzą chętnie dzieli się z użytkownikami porównywarki Mubi, tworząc artykuły, które już przydały się tysiącom kierowców. Doradza w zakresie zakupu polisy przez internet i przygotowuje kalkulacje cen, dzięki którym kierowcy mogą poznać aktualne tendencje na rynku ubezpieczeniowym.

Wystaw ocenę
253,04
Loading...

Dołącz do dyskusji

8 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.


avatar autora komentarza
Zakazy, nakazy. obostrzenia i obowiązek meldowania o swoim pobycie urzędników . Ktoś tutaj chyba nie rozumie podstawowych spraw. Dajcie sobie spokój. to nie buschcraft ,tylko planowy wypas bydła.
avatar autora komentarza
O tym samym pomyślałem
avatar autora komentarza
Czy to znaczy, że bez większych obaw można rozbić namiot w lasach bez pozwolenia? Czy ludzie tak powszechnie robią bez konsekwencji? Planuje pierwszą pieszą wycieczkę z namiotem :)
Od 1 maja 2021 można rozbić namiot w lesie bez zgłaszania tego do nadleśnictwa, ale tylko na wyznaczonych do tego obszarach i pod pewnymi warunkami, o których można przeczytać w regulaminie akcji dostępnym na stronie lasy.gov.pl. Trzeba pamiętać na przykład, że pobyt dłuższy niż 2 noce i/lub pobyt grupy liczącej więcej niż 9 osób wymaga uzyskania zgody nadleśnictwa, a namiot należy rozbić na trwałym podłożu, aby nie niszczyć ściółki i runa leśnego. Przed wyprawą zachęcam do zapoznania się z tymi i pozostałymi zasadami nocowania w lesie, zamieszczonymi we wspomnianym regulaminie akcji.
avatar autora komentarza
Nic nie wolno bo za darmo i państwo nie zarobi.
avatar autora komentarza
Państwo to my, a pijawki na które trzeba pracować, zazwyczaj licznie obstawiają urzędy.
avatar autora komentarza
Zakazy, nakazy, ale mak ktoś się dobrze schowa, nie zostawi śladu, nie będzie dłużej niż 2 dni w tym samym miejscu to raczej nikt nie powinien się przyczepić.
avatar autora komentarza
Durny kraj z durnymi przepisami, wszystko zakazane...