Czym różni się CNG od LPG?

Samochód na gaz może zasilać CNG lub LPG. Jeden jest składnikiem gazu ziemnego, a drugi mieszanką propanu z butanem. Oba to alternatywne paliwa gazowe, które pozwalają zaoszczędzić na tankowaniu oraz nieco odciążyć środowisko. Na który gaz do zasilania auta warto postawić?

samochód na gaz ubezpieczenie

CNG a LPG – co je odróżnia?

Zastanawiasz się, czym różnią się paliwa gazowe stosowane w motoryzacji? Jak już stwierdziliśmy we wstępie, główna różnica polega na ich pochodzeniu, co przekłada się na ich odmienne właściwości.

W znacznym uproszczeniu, LPG to skroplony gaz naftowy, natomiast CNG to sprężony gaz ziemny. Wynikają z tego unikalne cechy obu substancji związane z ich budową, czyli główne różnice między nimi. Dokładniej wyjaśniamy je pokrótce.

CNG – składowa gazu ziemnego

CNG to akronim od angielskiego compressed natural gas. Gaz ziemny, czyli metan sprężony do 20–25 MPa wykorzystywany jest do napędu pojazdów silnikowych. Jak informuje Wikipedia, po świecie krążą ponad 4 miliony samochodów zasilanych w ten sposób. Głównie są to duże pojazdy transportowe (np. autobusy komunikacji miejskiej lub wozy pocztowe). Uzupełniają gaz na jednej z ponad 8 tysięcy stacji tankowania CNG.

Wartość energetyczna 1 m³ gazu CNG jest na poziomie 1 litra benzyny, a jego masa zależy od składu, ale w naturalnych warunkach wynosi ok. 0,7 kg.

Ten najprostszy z węglowodorów (CH₄), którego cząsteczka molekularna składa się z jednego atomu węgla i czterech atomów wodoru, spala się efektywnie, wytwarzając przy tym minimalną ilość szkodliwych substancji ubocznych.

LPG – pochodny ropy naftowej

LPG to skroplony gaz petrochemiczny (autogaz). Skrót pochodzi od angielskiego liquefied petroleum gas. Nazywany także gazolem jest produktem rafinacji ropy naftowej i choć wykorzystywany jest w formie gazowej, to przechowywany i transportowany jest w postaci ciekłej pod znacznym ciśnieniem (ok 7–12 MPa) w wytrzymałych, metalowych pojemnikach.

Płynny gaz składa się w głównej mierze z propanu, ale występuje też z domieszkami butanu lub innych związków (np. alkanów). Należy do najbardziej wszechstronnych źródeł energii, wykorzystywanych w gospodarstwach domowych (m.in. do zasilania kuchenek gazowych lub ogrzewania).

Popularny autogaz ma różną budowę w zależności od pory roku i temperatury otoczenia. To również węglowodór, jednak o bardziej złożonej budowie (C₃H₈ lub C4H10) z trzech atomów węgla i ośmiu wodoru albo jednego więcej atomu węgla i dwóch dodatkowych cząsteczek wodoru.

Z różnic strukturalnych wynikają m.in. inne właściwości fizykochemiczne. LPG skrapla się już przy ciśnieniu nawet kilku barów (ok. 5–17 barów) – CNG potrzebuje do tego wartości wielokrotnie wyższej (nawet ponad 200 barów) i bardzo niskiej temperatury (-162°C).

CNG i LPG – co je łączy?

Oprócz różnic, które dzielą omawiane węglowodory, CNG i LPG mają ze sobą trochę wspólnego. Cechą, która je łączy jest choćby to, że obie substancje mogą być uzyskiwane ze złóż gazu ziemnego. Na początku nowego odwiertu i w dalszym procesie rafinacji ropy naftowej, jednym z produktów ubocznych wydobycia jest właśnie LPG.

Samochodowe instalacje gazowe – pozornie podobne

Instalacje LPG i CNG, w jakie wyposaża się pojazdy zasilane gazem są do złudzenia jednakowe. Wiele części mają wspólnych, gdyż składają się na ogół z uniwersalnych zestawów, jednak niektóre podzespoły są dedykowane ściśle do określonego typu zasilania.

Zbiorniki na CNG i LPG – różnice w konstrukcji

W związku z niższym ciśnieniem sprężania, standardowy autogaz może być przechowywany w lekkim zbiorniku. Jest to na ogół owalna butla lub cylinder, tłoczona i spawana ze zwyczajnej blachy (o grubości ok. 3 mm). Może przyjmować także inne, nietypowe kształty, jak np. prostopadłościan o podstawie trapezu.

Zbiornik na gaz ziemny – inna technologia

Ciśnienie pod jakim musi być przechowywany metan wymuszają użycie całkiem innej technologii przy produkcji zbiorników na CNG. Są one wytwarzane metodą bezszwową, czyli z jednego kawałka stali (bez spawów). Kształt nadawany jest im w wyniku ciągnięcia rozgrzanego materiału, a zachowywany na skutek gwałtownego schłodzenia. Dzięki grubszym ściankom (min. 5 mm) i niezastosowaniu spawów zbiorniki produkowane tą metodą są o wiele bardziej wytrzymałe i nie ulegają rozerwaniu nawet pod ekstremalnie wysokim ciśnieniem (nawet 200–250 barów).

UWAGA!

Jak pokazują wyniki badań i testów prowadzonych przez producentów zbiorników na CNG, są bezpieczne i odporne na ciśnienie znacznie powyżej normy. Próby hydrauliczne wykazały, że nawet w skrajnych warunkach butla nie wybucha na skutek rozerwania, tylko rozszczelnia się, uwalniając gaz przez podłużną szczelinę.

Z różnic kompresji i technologicznej budowy zbiorników na gaz, wynika, że nie powinno się tankować CNG do instalacji przeznaczonej do LPG i na odwrót. Do zmiany paliwa alternatywnego może dojść tylko po stosownej przeróbce instalacji w wykwalifikowanym zakładzie i upewnieniu się, że jest to bezpieczne.

Jaki jest koszt instalacji gazowej?

Koszt założenia całej instalacji do zasilania samochodu gazem może być różny. Zależy przede wszystkim od zastosowanej technologii. Wyposażenie auta w tego typu oprzyrządowanie jest możliwe już na etapie opuszczania fabryki. Wielu producentów popularnych pojazdów oferuje wersje z instalacją na gaz ziemny lub autogaz. Wybór tej opcji wymaga pewnej dopłaty, jednak ta inwestycja prędzej czy później się zwraca. Część nabywców zastanawia się, czy taniej nie wyjdzie uzupełnienie auta w tę instalację w późniejszym czasie. W przypadku aut używanych jedynym rozwiązaniem jest założenie nowej instalacji, chyba że trafi się pojazd, którego poprzedni posiadacz zadbał już o zasilanie paliwami alternatywnymi.

Ile kosztuje założenie instalacji LPG?

Średni koszt instalacji gazowej LPG w samochodzie osobowym wynosi 2000–5000 zł. Część z systemów to rozwiązania uniwersalne, jednak niektóre muszą być modyfikowane pod kątem konkretnego silnika. Cenę instalacji może podnieść wybrany rodzaj technologii, która dzieli się na co najmniej 6 generacji:

  1. instalacja mieszalnikowa (podciśnieniowa lub nadciśnieniowa) bez regulacji składu – to system pierwotnie przeznaczony do starszych aut z silnikiem gaźnikowym i wtryskiem paliwa (bez sondy lambda i katalizatora),
  2. instalacja mieszalnikowa (podciśnieniowa lub nadciśnieniowa) z regulacją składu mieszanki – to unowocześniony system, nadający się do silników z wtryskiem, katalizatorem, sondą lambda czy EOBD (z zastosowaniem emulatora),
  3. instalacja wielopunktowa ciągle zasilana gazem w fazie lotnej – te systemy wyposażone są w rozbudowane układy dolotowe, które wykonywane są przeważnie z tworzywa sztucznego,
  4. instalacja wielopunktowa zasilana gazem w fazie lotnej przez wtryskiwacze – to usprawnione rozwiązanie z elektronicznie sterowanymi zaworami sprawdza się we współpracy z silnikami z bezpośrednim wtryskiem benzyny; sterownik LPG odpowiada za dotrysk benzyny, który zapewnia odpowiednie chłodzenie i oczyszcza końcówki z produktów spalania,
  5. instalacja wtrysku sekwencyjnego gazu w fazie ciekłej – w tych instalacjach gaz wtryskiwany jest w stanie ciekłym i odparowuje dopiero w kanałach dolotowych; ich montaż następuje przez nawiercenie kolektora,
  6. instalacja bezpośredniego wtrysku LPG w fazie ciekłej – to najnowocześniejszy układ gazowy przeznaczony do silników z wtryskiem bezpośrednim benzyny; w nim autogaz w fazie ciekłej trafia pod wysokim ciśnieniem do komory spalania.

CNG czy LPG – który jest tańszy?

Tankowanie paliw alternatywnych z założenia ma być korzystniejsze dla środowiska i zapewniać oszczędność właścicielowi auta. Sytuacja na rynku pali sprawiła jednak, że najczystsze paliwo, jakim nazywany jest metal znacznie podrożało i jest dostępne w niewielkiej liczbie stacji tankowania. Autogaz jest bardzo powszechny, przez co jego cena jest bardziej stabilna, a jazda na LPG nadal jest tańsza od poruszania się na zwykłym paliwie.

Ile kosztuje CNG do samochodu?

Według cennika PGNiG, obowiązującego od 01.02.2024 roku cena detaliczna za 1 m³ sprężonego gazu ziemnego (CNG) wynosi średnio na stacjach: 7,86 zł brutto (wartość netto: 6,39 zł). Problemem jest dostępność tego gazu, gdyż jest raczej rzadko spotykany, a w niektórych rejonach praktycznie wcale nie występuje na stacjach.

Ile kosztuje LPG do samochodu?

Jak podaje portal autocentrum, średnia cena autogazu w Polsce w ciągu ostatniej doby wyniosła 2,86 zł brutto za litr. W niektórych rejonach kraju stawka ta przekroczyła 3 zł (np. 3,02 zł w kujawsko-pomorskiem), a w innych regionach można liczyć na 22 gr oszczędności na litrze (np. w województwach pomorskim, zachodniopomorskim i śląskim), gdzie cena wyniosła 2,80 zł.

Przykład

Pomimo tego, że silnik, pracując na gazie spala go więcej, opłaca się jazda na autogazie. Przejechanie 100 km autem, które spala na tym dystansie 10 l wynosi obecnie ok. 640 zł, a pokonanie tej samej drogi na LPG przy założeniu, że spala 20 l, będzie kosztować raptem ok. 60 zł, czyli ponad 10-krotnie mniej.

CNG czy LPG — który gaz jest łatwiej dostępny?

W Polsce łatwiej dostępnym jest gaz LPG. Można go zatankować niemal na każdej stacji benzynowej. Gaz ziemny dostać jest o wiele trudniej, chociaż wciąż powstają nowe stacje oferujące ten rodzaj napędu. W marcu 2023 roku stacje CNG powstały m.in. w Łodzi, Bielsku-Białej, Rybniku czy Gliwicach.

Jakie są najpopularniejsze auta na gaz?

Jak obliczył GUS, w 2021 roku w Polsce było zarejestrowanych niemal 3,4 miliona auta osobowych zasilanych za pośrednictwem LPG. W owym czasie instalację gazową posiadał co siódmy samochód (ok. 14%). Pod względem liczby aut na gaz, nasz kraj wyprzedziła tylko Turcja z liczbą ok. 4,7 miliona pojazdów.

Na polskich drogach zdecydowanie królują samochody niemieckich producentów z założoną instalacją gazową LPG. Pojazdy ze znaczkiem Opla, Volkswagena lub Audi stanowią aż 40 proc. tej grupy.

TOP popularnych 10 modeli aut z LPG w Polsce:

  1. Opel Astra – 168 165 szt.,
  2. Volkswagen Golf – 109 737 szt.,
  3. Opel Vectra – 82 586 szt.,
  4. Volkswagen Passat – 82 157 szt.,
  5. Audi A4 – 80 389 szt.,
  6. BMW serii 3 – 61 998 szt.,
  7. Skoda Fabia – 60 782 szt.,
  8. Renault Scenic – 50 783 szt.,
  9. Skoda Octavia – 49 784 szt.,
  10. Audi 80 – 45 826 szt.

źródło: SAMAR.

We wrześniu 2021 w Polsce zarejestrowanych zostało o 80 aut więcej zasilanych prądem niż z instalacją gazową. Dodatkowo liczba hybryd plug-in wyniosła 885 samochodów, co w porównaniu do 700 aut na gaz stanowi znaczącą różnicę. Pokazuje to, iż dotychczasowa tendencja w najbliższych latach może się odwrócić.

Polisa OC auta na gaz – ile wynosi składka?

Czy samochód zasilany gazem jest tańszy w ubezpieczeniu od standardowego paliwa? Stawki, które uzyskują użytkownicy kalkulatora ubezpieczeń komunikacyjnych Mubi mówią jasno. Polisa obowiązkowa na auta napędzane na paliwo i autogaz w styczniu 2024 roku kosztowała średnio 728 zł i była statystycznie o 23 zł droższa od OC na zwykłe auto benzynowe – 705 zł. Właściciele aut na gaz wydają na ich ubezpieczenie średnio o 3 zł mniej niż posiadacze diesli.

Sprawdziliśmy, ile na mubi.pl kosztuje ubezpieczenie dla najczęściej spotykanych w Polsce aut z instalacją gazową. Wszystkie są w średnim wieku (15 lat), mają przebieg 190 tys. km, a ich właścicielem jest 30-letni mieszkaniec Łodzi:

  • Opel Astra z LPG – już od 535 zł*,
  • Volkswagen Golf z LPG – już od 535 zł*,
  • Volkswagen Passat z LPG –  już od 535 zł*,
  • Audi A4 z LPG – już od 535 zł*,
  • BMW serii 3 z LPG – już od 541 zł*,
  • Skoda Fabia z LPG – już od 488 zł*,
  • Renault Scenic z LPG – już od 528 zł*,
  • Skoda Octavia z LPG – już od 528 zł*.

źródło: kalkulator ubezpieczeń komunikacyjnych mubi.pl [luty 2024].

*dot. najtańszej oferty OC z assistance od Trasti.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o CNG i LPG

Jak czyste są paliwa gazowe w transporcie drogowym?
Jaki gaz do zasilania samochodu jest najbardziej ekologiczny?
Ile kosztuje tankowanie LNG?
PODSUMOWANIE
  • CNG i LPG to gazy, wykorzystywane w transporcie drogowym, jako paliwa alternatywne. Chemicznie, oba to węglowodory, ale o innej budowie cząsteczkowej.
  • LPG to paliwo w formie skroplonego gazu petrochemicznego. CNG to sprężony gaz ziemny, który bywa nazywany najczystszym obecnie paliwem.
  • 1 m³ ma wydajność energetyczną na poziomie 1 litra benzyny. W związku ze zmianami na rynku paliw cena CNG mocno wzrosła w ostatnich latach.
  • Metan nie jest tak popularny jak autogaz. CNG zasila raptem ok. 4 milionów pojazdów osobowych na świecie (głównie transportowych), przy czym tylko w Polsce zarejestrowana jest podobna liczba aut na LPG.
  • Instalacja na LPG jest prostsza w budowie, gdyż nie wymaga wzmacnianego zbiornika, zdolnego wytrzymać wielkie ciśnienie sprężania, które jest konieczne w przypadku gazu ziemnego.
  • Do najpopularniejszych marek samochodów na autogaz w Polsce należą: Opel, Volkswagen i Audi. Całoroczne OC na nie można mieć już za 535 zł na mubi.pl!
Rafał Gliński Mubi
Autor artykułu: Rafal Glinski

Redaktor z 5-letnim stażem pracy w mediach. Jest autorem kilkuset publikacji o charakterze informacyjnym i publicystycznym. W swoich tekstach na Mubi stara się wyjaśnić wszystkie zawiłości świata ubezpieczeń. Jako czynny użytkownik dróg opisuje realia drogowe kierowców. 

Wystaw ocenę

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

Skomentuj jako pierwszy!

Chcesz wydawać mniej na ubezpieczenie OC/AC nawet o 50%? To proste!
Oblicz ceny w 3 minuty!

Porównaj ceny OC/AC