Drogowy transport substancji niebezpiecznych – co to jest ADR?

Kto może zajmować się przewozem towarów niebezpiecznych? Jak definiujemy w ogóle towary niebezpieczne? Przyglądamy się bliżej niszowej branży związanej z transportem drogowym.

Co to jest ADR?

L’ Accord européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route – międzynarodowa konwencja dotycząca drogowego przewozu towarów i ładunków niebezpiecznych. Pod tą nazwą kryje się dokument, który reguluje zasady przewozu towarów uznawanych powszechnie za potencjalnie szkodliwe dla ludzi i środowiska. Depozytariuszem umowy jest Sekretarz Generalny ONZ i  już sam ten fakt sporo mówi o wadze i znaczeniu tego aktu prawnego.

Umowa została podpisana przez przedstawicieli 9 państw w 1957 roku. Po ponad 50 latach, w 2018 roku, do sygnatariuszy dokumentu należało już 50 krajów. Polska jest sygnatariuszem konwencji od 1975 roku. Żeby sprostać wyzwaniom współczesnego świata i nie zostać jednym z wielu martwych i zapomnianych kodeksów, dokument jest aktualizowany co dwa lata w każdym roku nieparzystym.

Na jego treść składa się część właściwa oraz dwa załączniki: A i B. Pierwszy klasyfikuje wszystkie produkowane na świecie substancje niebezpieczne i dzieli je na 13 klas zagrożeń wraz z bardzo szczegółowymi warunkami, w jakich dopuszczalny jest przywóz tych materiałów. 

W załączniku B bardzo kompleksowo ujęto procedury związane z transportem substancji potencjalnie groźnych. Zadbano m.in. o warunki ich pakowania, wymogi w zakresie oznakowania towarów, opakowań i pojazdów przewożących towary niebezpieczne oraz całe spektrum badań technicznych opakowań i ich specjalnego znakowania.

Poniżej prezentujemy klasyfikację materiałów niebezpiecznych zgodną z załącznikiem A konwencji ADR. 

  • 1 – Materiały i przedmioty wybuchowe

1.1 – Materiały i przedmioty, które stwarzają zagrożenie wybuchem masowym

1.2 – Materiały i przedmioty, które stwarzają zagrożenie rozrzutem, ale nie wybuchem masowym

1.3 – Materiały i przedmioty stwarzające zagrożenie pożarem i małe zagrożenie wybuchem lub rozrzutem lub oba te zagrożenia, ale które nie stwarzają zagrożenia wybuchem masowym

1.4 – Materiały i przedmioty, które stwarzają tylko małe zagrożenie wybuchem w przypadku ich zapalenia lub zainicjowania podczas przewozu. Skutki ograniczają się w znacznym stopniu do sztuki przesyłki i nie prowadzą do rozrzutu odłamków o znacznych rozmiarach lub zasięgu. Pożar zewnętrzny nie powinien wywoływać natychmiastowego wybuchu całej zawartości sztuki przesyłki

1.5 – Materiały bardzo mało wrażliwe stwarzające zagrożenie wybuchem masowym, które są na tyle niewrażliwe, że istnieje małe prawdopodobieństwo ich zainicjowania lub przejścia od palenia do detonacji w normalnych warunkach przewozu. Minimalnym wymogiem dla tych materiałów jest, aby nie wybuchały podczas próby na zewnętrzne oddziaływanie ognia

1.6 – Przedmioty skrajnie niewrażliwe, które nie stwarzają zagrożenia wybuchem masowym. Przedmioty te zawierają tylko skrajnie niewrażliwe materiały i przedstawiają znikome prawdopodobieństwo przypadkowej inicjacji lub rozprzestrzenienia się

  • 2 – Gazy

2.1 – Gazy palne

2.2 – Gazy niepalne, nietrujące

2.3 – Gazy trujące

  • 3 – Materiały ciekłe zapalne
  • 4.1 – Materiały stałe zapalne, materiały samoreaktywne oraz materiały wybuchowe stałe odczulone
  • 4.2 – Materiały samozapalne
  • 4.3 – Materiały wytwarzające w zetknięciu z wodą gazy zapalne
  • 5.1 – Materiały utleniające
  • 5.2 – Nadtlenki organiczne
  • 6.1 – Materiały trujące
  • 6.2 – Materiały zakaźne
  • 7 – Materiały promieniotwórcze
  • 8 – Materiały żrące
  • 9 – Różne materiały i przedmioty niebezpieczne

Natomiast załącznik B określa wszystkie normy i wymogi dot. zarówno konstrukcji pojazdu transportującego towary niebezpieczne, jak i poziomu kompetencji i wyszkolenia załogi. W załączniku określono także sposób dokumentowania całego procesu przewozu. 

ADR w Polsce

W naszym kraju transportem towarów niebezpiecznych zajmować się mogą jedynie osoby, które ukończyły 21 lat. Ustawodawca nie ufa zatem osobom młodym, które dopiero co zdały egzamin na prawo jazdy i z definicji nie mają dużego doświadczenia drogowego. Powyższe ograniczenia nie dotyczą jednak kierowców Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, którzy właściwe kompetencje nabywają .w ramach szkolenia wojskowego. 

Zgodnie z informacjami zawartymi na stronie Ministerstwa Infrastruktury, kierowca ADR musi spełniać następujące wymagania:

  • ukończyła 21 lat, z wyjątkiem kierowców pojazdów należących do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;
  • spełnia wymagania określone w przepisach prawa o ruchu drogowym i o transporcie drogowym w stosunku do kierowców wykonujących przewóz drogowy;
  • ukończyła odpowiedni kurs ADR:

– początkowy – jeżeli ubiega się o wydanie zaświadczenia ADR po raz pierwszy,

– doskonalący – jeżeli ubiega się o przedłużenie zaświadczenia ADR;

  • złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin kończący kurs ADR początkowy albo doskonalący.

Ponadto w Polsce od 2003 roku każde przedsiębiorstwo zajmujące się przewozem towarów niebezpiecznych ma obowiązek zatrudnienia doradcy ds. bezpieczeństwa w tym zakresie, potocznie nazywanego doradcą ADR. To właśnie on odpowiada za wdrażanie w życie procedur zapisanych w konwencji ADR. Za brak takiego stanowisko w strukturach firmy odpowiedni organ może nałożyć na przedsiębiorstwo karę w wysokości 5000 zł. 

By zdobyć uprawnienia do piastowania stanowiska doradcy ADR, należy ukończyć kurs podstawowy, którego prowadzeniem zajmują się różne prywatne ośrodki działające na rynku i zdać pozytywnie egzamin kończący kurs (więcej informacji o samym egzaminie znajdziecie na:https://www.gov.pl/web/infrastruktura/egzamin-dla-doradcow-do-spraw-bezpieczenstwa-przewozu-towarow-niebezpiecznych). 

Koszt pełnego szkolenia w zależności od miejsca zamieszkania wynosi kilkaset złotych. Poniżej przedstawiamy pełen zakres wymogów stawianych przed kandydatami na doradców ADR, zgodnie z zapisami na stronie Ministerstwa Infrastruktury:

  • należy posiadać wykształcenie wyższe;
  • nie być wcześniej skazanym za przestępstwo umyślne przeciwko wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu oraz bezpieczeństwu powszechnemu;
  • ukończyć kurs doradcy (wymóg ukończenia kursu, dotyczy wyłącznie osób, które nie posiadają ważnego świadectwa doradcy);
  • zdać z wynikiem pozytywnym egzamin przed komisją egzaminacyjną działającą przy Dyrektorze Transportowego Dozoru Technicznego, nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia ukończenia kursu.

Uprawnienia wynikające z ukończenia kursu ADR i otrzymanego świadectwa są ważne przez 5 lat od momentu zdania egzaminu z wynikiem pozytywnym. By prolongować ważność świadectwa można wziąć udział w kursie doskonalącym ADR, który trwa od 7 do 16 godzin w zależności od stopnia zaawansowania.

Doradcy ADR, którzy chcą poszerzyć swoje kompetencje zawodowe mogą zapisać się na szkolenie specjalistyczne, dzięki któremu zdobędą kwalifikacje do zarządzania transportem nowymi rodzajami towarów niebezpiecznych. 

Źródła:

Oceń artykuł:

Loading...
zdjęcie autora
Autor artykułu: Michal Rosiak

Content manager w porównywarce ubezpieczeń Mubi.pl. Dba, by każdy artykuł poradnikowy pojawiający się w naszym serwisie miał odpowiednią wartość merytoryczną i nie urągał zasadom języka polskiego. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Historia oraz Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu na kierunku Zarządzanie. Posiada sześcioletnie doświadczenie w prasie tradycyjnej i internetowej.

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy
Skomentuj jako pierwszy!