Jakich pamiątek nie przewieziesz z zagranicy?

Osoby podróżujące za granicę, powinny przed wyjazdem zorientować się, czy kraj do którego się udają, nie ma ustalonych w obowiązującym prawie zakazów lub dodatkowych obwarowań, co do przewożenia pewnych rodzajów rzeczy lub produktów. Ograniczenia celne mogą odnosić się zarówno do ilości przewożonych produktów jak i do samego rodzaju. W poniższym artykule opisujemy najważniejsze zasady dotyczące przewożenia produktów w ramach UE, a także wskazujemy jakie są najpopularniejsze zakazy przewozowe w państwach trzecich.

Ograniczenia o których warto wiedzieć

Planując zakup egzotycznej pamiątki, warto zorientować się jakie przepisy celne obowiązują w kraju do którego się udajemy. Przepisy niektórych państw potrafią zaskoczyć, tym samym osoba niezorientowana próbując wywieźć pewne przedmioty lub produkty, może narazić się na konfiskatę tych rzeczy na granicy, nierzadko również na odpowiedzialność karną. Ograniczenia w przewozie mogą dotyczyć antyków, egzotycznych pamiątek, czy nawet jedzenia. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że próbując wywieźć muszelki z Kuby można narazić się na wiele nieprzyjemności. Ograniczenia często dotyczą również biżuterii oraz wyrobów skórnych (np. torebek). Dla własnego spokoju, warto zorientować się przed wyjazdem jakie są ograniczenia co do przewozu niektórych produktów. Należy zapoznać się nie tylko z przepisami krajowymi państwa, do którego się udajemy, ale również prawem państw których granice przekraczamy podczas podróży. Ważne są również przepisy celne obowiązujące w państwie do którego wracamy. W poniższym artykule przedstawiamy najważniejsze ograniczenia, o których podróżny powinien wiedzieć.

Limity celne – przewóz alkoholu i wyrobów tytoniowych.

W obrębie granic UE, osoba prywatna może przewozić ze sobą różne przedmioty na własny użytek i nie ma tu ograniczeń co do rodzaju produktów jakie podróżny może ze sobą zabrać – pod warunkiem, że przedmioty przewożone są na własny użytek. Co do niektórych produktów obowiązuje jednak limit ilościowy, takimi produktami są wyroby alkoholowe, tytoniowe.

W ramach UE podróżny może przewozić ze sobą:

  • 1 kg tytoniu
  • 200 sztuk cygar
  • 400 sztuk cygaretek
  • 800 sztuk papierosów
  • 10 litrów wyrobów spirytusowych
  • 20 litrów wina alkoholizowanego
  • 90 litrów wina (w tym maksymalnie 60 litrów wina musującego)
  • 110 litrów piwa

Każde z państw członkowskich UE może samodzielnie określić limity, jednak podany wyżej zakres jest minimalny, oznacza to że poszczególne kraje mogą zwiększyć limit, nie mogą go jednak zmniejszyć poniżej wskazanych wyżej ilości.

Co w sytuacji gdy ktoś przekroczy ustanowiony limit? Jeśli podróżny nie jest w stanie wykazać, że produkty przewożone są na własny użytek, organy celne mogą nałożyć obowiązek zapłaty cła lub skonfiskować przewożony towar.Osoby przyjeżdżające spoza UE do UE, muszą liczyć się z innymi limitami. W takim przypadku podróżny będzie zwolniony od dodatkowych opłat, jeśli przewozi towary na własny użytek i nie przekracza przy tym: 4 litrów wina niemusującego i 16 litrów piwa. Ponadto, można przywieźć ze sobą łącznie 1 litr wyrobów spirytusowych o objętości alkoholu powyżej 22 % lub 1 litr alkoholu etylowego nieskażonego, o objętości alkoholu powyżej 80% lub 2 litry wina alkoholizowanego lub wina musującego. Warto w tym względzie zaznaczyć, że osoba podróżująca powinna zapoznać się również z regulacjami, które obowiązują w państwie spoza UE do którego się udaje, lub z którego wraca, dzięki temu uniknie dodatkowych kosztów, a nawet kary.

Przewożenie gotówki

Osoba która chce wyjechać poza granice UE lub przyjeżdża do UE i chce przewieźć ze sobą co najmniej 10 000 euro w gotówce, musi zgłosić ten fakt organom celnym. W przypadku niedochowania tego obowiązku, organy celne mogą skonfiskować gotówkę i nałożyć na podróżnego grzywnę. Należy przy tym podkreślić, że osoba która wyjeżdża powinna zgłosić ten fakt zarówno w państwie, które opuszcza, jak i również powinna dowiedzieć się  przed wyjazdem czy obowiązek zgłoszenia istnieje również w kraju do którego się udaje, opuszczając terytorium Unii. Osoba podróżująca poza UE, lub wracająca do UE z państwa trzeciego, powinna zwrócić szczególną uwagę na regulacje występujące w tym państwie, aby uniknąć ewentualnych kosztów lub kar.

Przewożenie antyków

Decydując się na wywiezienie antyku poza granice naszego kraju, musisz sprawdzić czy dany przedmiot nie posiada statusu zabytku, wymagającego pozwolenia na wywóz. W myśl polskich przepisów, zabytki można podzielić na te które nie wymagają pozwolenia na wywóz, te które wymagają uzyskania zezwolenia oraz te co do których jest całkowity zakaz wywozu. Ostatnia kategoria tyczy się zabytków posiadających szczególną wartość dla dziedzictwa kulturowego, będą to zabytki wpisane do odpowiedniego rejestru, wchodzące w skład zbiorów publicznych, w skład narodowych zasobów bibliotecznych, znajdujące się w muzeum lub stanowiące własność Skarbu Państwa. W odniesieniu do tych zabytków możliwe jest tylko czasowe wywiezienie, za odpowiednim zezwoleniem.

To czy dany przedmiot jest objęty dodatkową ochroną i wymaga uzyskania zezwolenia, zależy przede wszystkim od rodzaju dzieła, jego wieku i wartości. Poniższej przedstawiamy zestawienie antyków, zabytków tudzież dzieł, które wymagają uzyskania zezwolenia na przewóz. Wszelkie dzieła sztuki, które nie zostały wymienione, nie podlegają obowiązkowi uzyskania zezwolenia.

wiekwartość
Zabytki archeologiczne, które wchodzą w skład zbiorów archeologicznych lub zostały pozyskane w wyniku badań archeologicznych bądź przypadkowych odkryćwięcej niż 100 lat
Elementy stanowiące integralną część zabytków architektury, wystroju wnętrz, pomników, posągów i dzieł rzemiosła artystycznegowięcej niż 100 lat
Wykonanych dowolną techniką i na dowolnym materiale dzieła malarstwa, nieobjętych zakazem wywożeniaWięcej niż 50 latWięcej niż 40.000 zł
Wykonane na dowolnym materiale akwarele, gwasze i pasteleWięcej niż 50 latWięcej niż 16.000 zł
Mozaiki nieobjęte zakazem wywozu, oraz wykonane dowolną techniką i na dowolnym materiale rysunkiWięcej niż 50 latWięcej niż 12.000 zł
Oryginalne dzieła grafiki i matryce do ich wykonania oraz oryginalne plakatyWięcej niż 50 latWięcej niż 16.000 zł
Oryginalne rzeźby, posągi lub ich kopie wykonane tą samą techniką co oryginał, nieobjęte zakazem wywozuWięcej niż 50 latWięcej niż 20.000 zł
Pojedyncze fotografie, filmy oraz ich negatywyWięcej niż 50 latWięcej niż 6.000 zł
Pojedyncze lub znajdujące się w zbiorach rękopisyWięcej niż 50 latWięcej niż 4.000 zł
Pojedyncze lub znajdujące się w zbiorach książkiWięcej niż 100 latWięcej niż 6.000 zł
Pojedyncze mapy drukowane i partyturyWięcej niż 150 latWięcej niż 6.000 zł
Kolekcje i przedmioty z kolekcji zoologicznych, botanicznych, mineralnych lub anatomicznychWięcej niż 16.000 zł
Kolekcje o znaczeniu historycznym, paleontologicznym, etnograficznym lub numizmatycznymWięcej niż 16.000 zł
Środki transportuWięcej niż 50 latWięcej niż 32.000 zł
Inne niewymienioneWięcej niż 50 latWięcej niż 16.000 zł

Powyższe przepisy mają zastosowanie do wywozu antyków z Polski. Planując zakup antyku za granicą, należy zapoznać się z przepisami danego państwa. Dzieła sztuki, zabytki, antyki są różnie definiowane w ustawodawstwach poszczególnych państw, dlatego istotne jest aby wybadać sprawę w odniesieniu do przepisów konkretnego państwa. Osoba próbująca wywieźć antyki za granicę może narazić się na odpowiedzialność karną.

Nie wywieziesz figurki Buddy z Tajlandii

Planując podróż za granicę, warto zapoznać się z regulacjami jakie obowiązują w tym konkretnym kraju. Przepisy mogą zadziwić niejednego podróżnego, np. w przypadku Tajlandii, istnieją obwarowania co do przewożenia figurek z wizerunkiem Buddy. Bez dodatkowych problemów przewieziesz małe figurki lub amulety z wizerunkiem Buddy (np. takie zakupione na straganie jako pamiątka), niemniej w przypadku większych figurek, takich które mają powyżej 20 cm, przewiezienie nie jest już takie łatwe. W Tajlandii obowiązuje zakaz wywożenia poza teren kraju figurek przedstawiających wizerunek Buddy (powyżej 20 cm), a także innych, oryginalnych tajskich antyków bez odpowiedniego zezwolenia.

Nie przywieziesz do UE owoców i warzyw z państwa trzeciego

W grudniu 2019 roku zostały znowelizowane przepisy unijne (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031, do którego ogłoszono przepisy wykonawcze – Rozporządzenie Wykonawcze KE 2018/2019), tym samym ustalone zostały znaczne ograniczenia co do przewozu owoców z państw trzecich na teren Unii. Wprowadzone zmiany mają na celu zwiększyć bezpieczeństwo fitosanitarne. Zgodnie z nowymi przepisami, osoby przyjeżdżające z państwa trzeciego do UE (np. turyści wracający z Tajlandii)  nie mogą przewozić:

  • warzyw,
  • nasion przeznaczonych do siewu,
  • kwiatów,
  • owoców (poza 5-cioma przewidzianymi przypadkami)

Wyjątkiem od przyjętych zasad, co do możliwości przewozu owoców są: ananasy, daktyle, kokosy, banany i duriany. Aby przywieźć do UE inne owoce, poza wymienionymi wyżej przypadkami, wymagane jest uzyskanie świadectwa fitosanitarnego, wydanego przez odpowiednie organy. Podkreślić należy, że ograniczenia dotyczą również turystów, którzy przewożą owoce na własne, prywatne potrzeby. W konsekwencji więc, osoby prywatne w praktyce nie przewiozą warzyw, nasion czy owoców (poza wskazanymi wyjątkami), z kolei przedsiębiorcy zajmujący się importem będą musieli spełnić dodatkowe wymagania. Jest to ważna zmiana, którą turyści muszą mieć na uwadze, zwłaszcza Ci którzy planowali przywieźć ze sobą egzotyczny owoc.

Przewóz zwierząt domowych na terenie Unii

Obywatele UE mogą przewozić w jej granicach zwierzęta domowe, pod warunkiem że zwierzak posiada europejski paszport dla zwierząt domowych. Jakie zwierzęta wpisują się w definicję zwierząt domowych? Mowa tutaj o psach, kotach i fretkach. Inne zwierzęta, które powszechnie uznajemy za domowe: świnka morska czy królik nie podlegają pod te przepisy, dlatego też jeśli chcesz zabrać ze sobą za granicę swojego pupila (innego niż wymienione wyżej 3 wyjątki), musisz zapoznać się z przepisami krajowymi państwa do którego wyjeżdżasz. W niektórych krajach wymagane są np. dodatkowe szczepienia, dlatego istotne jest aby zapoznać się z obowiązującymi przepisami.

Jeśli planujesz podróż z psem, kotem lub fretką, musisz posiadać europejski paszport dla zwierząt domowych, możesz go uzyskać u weterynarza.

Egzotyczne pamiątki, a gatunki zagrożone

Ograniczenia i zakazy związane z przewozem okazów roślin i zwierząt zagrożonych wyginięciem zostały uregulowane w Konwencji Waszyngtońskiej (CITIES).  Głównym celem Konwencji jest ochrona dziko występujących gatunków roślin i zwierząt, które zagrożone są wyginięciem. Przepisy konwencji odnoszą się nie tylko do żyjących gatunków zagrożonych, ale również do trofeów myśliwskich oraz wyrobów wykonanych z gatunków zagrożonych. Zatem w myśl Konwencji, okazem będzie nie tylko zagrożone wyginięciem żyjące zwierzę, ale również  przedmioty wykonane z gatunków zagrożonych np. wyroby z kości słoniowej, torebki ze skóry zwierząt zagrożonych czy biżuteria zawierająca elementy gatunków chronionych. Lista chronionych gatunków jest długa, znajdują się na niej m.in.

  • koralowce rafotwórcze,
  • krokodyle,
  • warany,
  • węże należące do dusicieli,
  • papugi,
  • ptaki drapieżne.

Przywóz pamiątek wytworzonych z gatunków chronionych podlega ograniczeniom, wymagane jest posiadanie odpowiednich dokumentów, na które składają się zezwolenia importowe i eksportowe, certyfikaty, świadectwa. To jakie dokumenty są wymagane zależy od grupy, do której należy gatunek. Grupa A to gatunki najbardziej zagrożone wyginięciem, Grupa B to gatunki, które nie są zagrożone w takim stopniu jak te z Grupy A, ale mogą stać się takimi, jeżeli ich obrót nie będzie kontrolowany, Grupa C to z kolei gatunki zgłoszone przez poszczególne kraje do objęcia ochroną. Wyróżnić należy dodatkowo Grupę D, należą do niej gatunki których wywóz nie podlega ograniczeniom, jednak jest rejestrowany, należy więc wypełnić zawiadomienie o przewozie.

PODSUMOWANIE
  • Planując przywieźć ze sobą pamiątkę z wakacji, zapoznaj się z przepisami krajowymi dotyczącymi ograniczeń w przewozie.
  • Należy zwrócić uwagę na ilość i rodzaj alkoholu, jeśli planujemy przewieźć go przez granicę. Pod uwagę należy wziąć również przepisy dotyczące ograniczeń w przewozie wyrobów tytoniowych
  • Od grudnia 2019 podróżni nie przywiozą z egzotycznego kraju owoców, warzyw, nasion siewnych oraz kwiatów. Wyjątkami są: kokos, ananas, banany, daktyle, duriany.
  • Planując przewóz dzieła sztuki, należy sprawdzić czy nie obowiązują co do niego specjalne wymogi (np. wymóg uzyskania odpowiedniego zezwolenia) lub całkowite zakazy wywozu.
  • Przewożąc zwierzęta domowe na terenie Unii, należy posiadać europejski paszport dla zwierząt domowych, dotyczy to jednak jedynie: psów, kotów i fretek. Przewóz pozostałych zwierząt regulują przepisy krajowe, należy więc się zorientować czy nie trzeba np. wykonać dodatkowych szczepień.
  • Planując egzotyczną pamiątkę, należy sprawdzić czy nie wpisuje się ona w ograniczenia dotyczące przewozu gatunków chronionych. Próbując przewieźć np. torebkę wytworzoną, chociażby w części z gatunku chronionego, należy uzyskać specjalne zezwolenia. Obowiązują w tym przypadku przepisy CITIES.
Oceń artykuł:

Loading...
zdjęcie autora
Autor artykułu: Agnieszka Kazimierczak

W 2014 roku ukończyła kierunek Europeistyka na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego. W międzyczasie rozpoczęła studia na kierunku prawo, na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, które ukończyła w 2018 roku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *