Jakich pamiątek nie przewieziesz z zagranicy?

Osoby podróżujące za granicę powinny przed wyjazdem zorientować się, czy kraj, do którego się udają, nie ma ustalonych w obowiązującym prawie zakazów lub dodatkowych obwarowań, co do przewożenia pewnych rodzajów rzeczy lub produktów. Ograniczenia celne mogą odnosić się zarówno do ilości przewożonych produktów, jak i do ich rodzaju. W poniższym artykule opisujemy najważniejsze zasady dotyczące przewożenia produktów w ramach UE, a także wskazujemy, jakie są najpopularniejsze zakazy przewozowe w państwach trzecich.

Ograniczenia, o których warto wiedzieć

Planując zakup egzotycznej pamiątki, warto zorientować się, jakie przepisy celne obowiązują w kraju, do którego się udajemy. Przepisy niektórych państw potrafią zaskoczyć, tym samym osoba niezorientowana, próbując wywieźć pewne przedmioty lub produkty, może narazić się na konfiskatę tych rzeczy na granicy, a nierzadko również na odpowiedzialność karną. Ograniczenia w przewozie mogą dotyczyć antyków, egzotycznych pamiątek czy nawet jedzenia. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że próbując wywieźć muszelki z Kuby, można narazić się na wiele nieprzyjemności. Ograniczenia często dotyczą również biżuterii oraz wyrobów skórnych (np. torebek).

Dla własnego spokoju warto zorientować się przed wyjazdem, jakie są ograniczenia, co do przewozu niektórych produktów. Należy zapoznać się nie tylko z przepisami krajowymi państwa, do którego się udajemy, ale również prawem państw, których granice przekraczamy podczas podróży. Ważne są również przepisy celne obowiązujące w państwie, do którego wracamy. W poniższym artykule przedstawiamy najważniejsze ograniczenia, o jakich podróżny powinien wiedzieć.

Limity celne – przewóz alkoholu i wyrobów tytoniowych

W obrębie granic UE osoba prywatna może przewozić ze sobą różne przedmioty na własny użytek i nie ma tu ograniczeń, co do rodzaju produktów, jakie podróżny może ze sobą zabrać – pod warunkiem, że przedmioty przewożone są na własny użytek. Co do niektórych produktów obowiązuje jednak limit ilościowy. Takimi produktami są wyroby alkoholowe i tytoniowe.

W ramach UE podróżny może przewozić ze sobą:

limity celne - infografika

Każde z państw członkowskich UE może samodzielnie określić limity, jednak podany wyżej zakres jest minimalny. Oznacza to, że poszczególne kraje mogą zwiększyć limit, nie mogą go jednak zmniejszyć poniżej wskazanych wyżej wartości.

Osoby przyjeżdżające spoza UE na jej teren muszą liczyć się z innymi limitami. W takim przypadku podróżny będzie zwolniony od dodatkowych opłat, jeśli przewozi towary na własny użytek i nie przekracza przy tym 4 litrów wina niemusującego i 16 litrów piwa. Ponadto można przywieźć ze sobą:

  • łącznie 1 litr wyrobów spirytusowych o objętości alkoholu powyżej 22%,
  • 1 litr alkoholu etylowego nieskażonego o objętości alkoholu powyżej 80%,
  • 2 litry wina alkoholizowanego lub wina musującego. 

Warto w tym względzie zaznaczyć, że osoba podróżująca powinna zapoznać się również z regulacjami, które obowiązują w państwie spoza UE, do którego się udaje lub z którego wraca, dzięki czemu uniknie dodatkowych kosztów, a nawet kary.

Przewożenie gotówki

Osoba, która chce wyjechać poza granice UE lub przyjeżdża do UE i chce przewieźć ze sobą co najmniej 10 000 euro w gotówce (lub równowartość tej kwoty w innej walucie), musi zgłosić ten fakt organom celnym. W przypadku niedochowania tego obowiązku organy celne mogą skonfiskować gotówkę i nałożyć na podróżnego grzywnę. Należy przy tym podkreślić, że osoba która wyjeżdża, zarówno powinna zgłosić ten fakt w państwie, które opuszcza, jak również dowiedzieć się przed wyjazdem, czy obowiązek zgłoszenia istnieje również w kraju, do którego się udaje, opuszczając terytorium Unii. Osoba podróżująca poza UE lub wracająca do UE z państwa trzeciego, powinna zwrócić szczególną uwagę na regulacje występujące w tym państwie, aby uniknąć ewentualnych kosztów lub kar.

Ekspert Mubi radzi:

Nie tylko określona ilość gotówki, czyli monet i banknotów, podlega tego typu ograniczeniom i obowiązkowi zgłoszenia jej przewozu przez granicę. Takie same zasady dotyczą także innych środków płatniczych, a więc czeków, weksli, papierów wartościowych, a także złota dewizowego czy platyny dewizowej. Do tej grupy środków płatniczych nie zalicza się z kolei kart płatniczych, dlatego większą ilość pieniędzy najwygodniej jest trzymać na koncie bankowym.

Przewożenie antyków

Decydując się na wywiezienie antyku poza granice naszego kraju, musisz sprawdzić, czy dany przedmiot nie posiada statusu zabytku wymagającego pozwolenia na wywóz. W myśl polskich przepisów zabytki można podzielić na te, które nie wymagają pozwolenia na wywóz, te wymagające uzyskania zezwolenia oraz te, co do których jest całkowity zakaz wywozu. 

Ostatnia kategoria tyczy się zabytków posiadających szczególną wartość dla dziedzictwa kulturowego. Będą to zabytki wpisane do odpowiedniego rejestru, wchodzące w skład zbiorów publicznych, w skład narodowych zasobów bibliotecznych, znajdujące się w muzeum lub stanowiące własność Skarbu Państwa. W odniesieniu do tych zabytków możliwe jest tylko czasowe wywiezienie za odpowiednim zezwoleniem.

To, czy dany przedmiot jest objęty dodatkową ochroną i wymaga uzyskania zezwolenia, zależy przede wszystkim od rodzaju dzieła, jego wieku i wartości. Poniższej przedstawiamy zestawienie antyków, zabytków, tudzież dzieł, które wymagają uzyskania zezwolenia na przewóz. Wszelkie dzieła sztuki, które nie zostały wymienione, nie podlegają obowiązkowi uzyskania zezwolenia.

wiekwartość
Zabytki archeologiczne, które wchodzą w skład zbiorów archeologicznych lub zostały pozyskane w wyniku badań archeologicznych bądź przypadkowych odkryćwięcej niż 100 lat
Elementy stanowiące integralną część zabytków architektury, wystroju wnętrz, pomników, posągów i dzieł rzemiosła artystycznegowięcej niż 100 lat
Wykonane dowolną techniką i na dowolnym materiale dzieła malarstwaWięcej niż 50 lat Więcej niż 40 000 zł
Wykonane na dowolnym materiale akwarele, gwasze i pasteleWięcej niż 50 latWięcej niż 16000 zł
Mozaiki oraz wykonane dowolną techniką i na dowolnym materiale rysunkiWięcej niż 50 latWięcej niż 12000 zł
Oryginalne dzieła grafiki i matryce do ich wykonania oraz oryginalne plakatyWięcej niż 50 latWięcej niż 16000 zł
Oryginalne rzeźby, posągi lub ich kopie wykonane tą samą techniką co oryginałWięcej niż 50 latWięcej niż 20000 zł
Pojedyncze fotografie, filmy oraz ich negatywyWięcej niż 50 latWięcej niż 6000 zł
Pojedyncze lub znajdujące się w zbiorach rękopisyWięcej niż 50 latWięcej niż 4000 zł
Pojedyncze lub znajdujące się w zbiorach książkiWięcej niż 100 latWięcej niż 6000 zł
Pojedyncze mapy drukowane i partyturyWięcej niż 150 latWięcej niż 6000 zł
Kolekcje i przedmioty z kolekcji zoologicznych, botanicznych, mineralnych lub anatomicznychWięcej niż 16000 zł
Kolekcje o znaczeniu historycznym, paleontologicznym, etnograficznym lub numizmatycznymWięcej niż 16000 zł
Środki transportuWięcej niż 50 latWięcej niż 32000 zł
Inne niewymienioneWięcej niż 50 latWięcej niż 16000 zł

Powyższe przepisy mają zastosowanie do wywozu antyków z Polski. Planując zakup antyku za granicą, należy zapoznać się z przepisami danego państwa. Dzieła sztuki, zabytki czy antyki są różnie definiowane w ustawodawstwach poszczególnych państw, dlatego istotne jest, aby wybadać sprawę w odniesieniu do przepisów konkretnego państwa. Osoba próbująca wywieźć antyki za granicę może narazić się na odpowiedzialność karną.

Nie wywieziesz figurki Buddy z Tajlandii

Planując podróż za granicę, warto zapoznać się z regulacjami, jakie obowiązują w tym konkretnym kraju. Przepisy mogą zadziwić niejednego podróżnego. Na przykład w przypadku Tajlandii istnieją obwarowania, co do przewożenia figurek z wizerunkiem Buddy. Bez dodatkowych problemów przewieziesz małe figurki lub amulety z wizerunkiem Buddy (np. takie zakupione na straganie jako pamiątka), niemniej w przypadku większych figurek, które mają powyżej 20 cm, przewiezienie nie jest już takie łatwe. W Tajlandii obowiązuje zakaz wywożenia także innych oryginalnych tajskich antyków bez odpowiedniego zezwolenia.

Nie przywieziesz do UE owoców i warzyw z państwa trzeciego

W grudniu 2019 roku ogłoszono Rozporządzenie Wykonawcze KE 2018/2019 do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2031, przez co zostały znowelizowane przepisy unijne. Tym samym ustalone zostały znaczne ograniczenia, co do przewozu owoców z państw trzecich na teren Unii. Wprowadzone zmiany mają na celu zwiększyć bezpieczeństwo fitosanitarne. Zgodnie z nowymi przepisami osoby przyjeżdżające z państwa trzeciego do UE (np. turyści wracający z Tajlandii) nie mogą przewozić:

  • warzyw,
  • nasion przeznaczonych do siewu,
  • kwiatów,
  • owoców (poza pięcioma przewidzianymi przypadkami).

Wyjątkiem od przyjętych zasad, co do możliwości przewozu owoców są: ananasy, daktyle, kokosy, banany i duriany. Aby przywieźć do UE inne owoce, poza wymienionymi wyżej przypadkami, wymagane jest uzyskanie świadectwa fitosanitarnego wydanego przez odpowiednie organy. Podkreślić należy, że ograniczenia dotyczą również turystów, którzy przewożą owoce na własne, prywatne potrzeby. W konsekwencji więc osoby prywatne w praktyce nie przewiozą warzyw, nasion czy owoców (poza wskazanymi wyjątkami), z kolei przedsiębiorcy zajmujący się importem będą musieli spełnić dodatkowe wymagania. Jest to ważna zmiana, którą muszą mieć na uwadze turyści, zwłaszcza Ci, którzy planowali przywieźć ze sobą z wakacji egzotyczny owoc.

Przewóz zwierząt domowych na terenie Unii

Obywatele UE mogą przewozić w jej granicach zwierzęta domowe, pod warunkiem, że zwierzak posiada europejski paszport dla zwierząt domowych. Jakie zwierzęta wpisują się w definicję zwierząt domowych? Mowa tutaj o psach, kotach i fretkach. Inne zwierzęta, które powszechnie uznajemy za domowe: świnka morska czy królik nie podlegają pod te przepisy, dlatego też jeśli chcesz zabrać ze sobą za granicę swojego pupila (innego niż wymienione wyżej 3 wyjątki), musisz zapoznać się z przepisami krajowymi państwa, do którego wyjeżdżasz. W niektórych krajach wymagane są np. dodatkowe szczepienia, dlatego istotne jest, aby zapoznać się z obowiązującymi przepisami.

Jeśli planujesz podróż z psem, kotem lub fretką, musisz posiadać europejski paszport dla zwierząt domowych. Możesz go uzyskać u weterynarza.

Egzotyczne pamiątki a gatunki zagrożone

Ograniczenia i zakazy związane z przewozem okazów roślin i zwierząt zagrożonych wyginięciem zostały uregulowane w Konwencji Waszyngtońskiej (CITES). Głównym celem Konwencji jest ochrona dziko występujących gatunków roślin i zwierząt, które zagrożone są wyginięciem. Przepisy konwencji odnoszą się nie tylko do żyjących gatunków zagrożonych, ale również do trofeów myśliwskich oraz wyrobów wykonanych z gatunków zagrożonych. Zatem w myśl Konwencji okazem będzie nie tylko zagrożone wyginięciem żyjące zwierzę, ale również przedmioty wykonane z gatunków zagrożonych, np. wyroby z kości słoniowej (stworzone po 1990 roku), torebki ze skóry zwierząt zagrożonych czy biżuteria zawierająca elementy gatunków chronionych. Lista chronionych gatunków jest długa, a znajdują się na niej m.in.

  • koralowce rafotwórcze,
  • krokodyle,
  • warany,
  • węże należące do dusicieli,
  • niektóre gatunki papug,
  • większość ptaków drapieżnych.

Przywóz pamiątek wytworzonych z gatunków chronionych podlega ograniczeniom. Wymagane jest posiadanie odpowiednich dokumentów, na które składają się zezwolenia importowe i eksportowe, certyfikaty, świadectwa. 

To, jakie dokumenty są wymagane, zależy od grupy, do której należy gatunek. Grupa A to gatunki najbardziej zagrożone wyginięciem. Grupa B to gatunki, które nie są zagrożone w takim stopniu jak te z grupy A, ale mogą stać się takimi, jeżeli ich obrót nie będzie kontrolowany. Grupa C to z kolei gatunki zgłoszone przez poszczególne kraje do objęcia ochroną. Wyróżnić należy dodatkowo grupę D. Należą do niej gatunki, których wywóz nie podlega ograniczeniom, jednak jest rejestrowany, należy więc wypełnić zawiadomienie o przewozie.

PODSUMOWANIE
  • Planując przywieźć ze sobą pamiątkę z wakacji, zapoznaj się z przepisami krajowymi dotyczącymi ograniczeń w przewozie.
  • Zwróć uwagę na ilość i rodzaj alkoholu, jeśli planujesz przewieźć go przez granicę. Sprawdź również przepisy dotyczące ograniczeń w przewozie wyrobów tytoniowych.
  • Od grudnia 2019 podróżni nie przywiozą z egzotycznego kraju owoców, warzyw, nasion siewnych oraz kwiatów. Wyjątkami są: kokos, ananas, banany, daktyle, duriany.
  • Planując przewóz dzieła sztuki, należy sprawdzić czy nie obowiązują co do niego specjalne wymogi (np. wymóg uzyskania odpowiedniego zezwolenia) lub całkowite zakazy wywozu.
  • Przewożąc zwierzęta domowe na terenie Unii, należy posiadać europejski paszport dla zwierząt domowych. Dotyczy to jednak tylko psów, kotów i fretek. Przewóz pozostałych zwierząt regulują przepisy krajowe, należy więc się zorientować, czy nie trzeba np. wykonać dodatkowych szczepień.
  • Planując przywieźć z wakacji egzotyczną pamiątkę, należy sprawdzić, czy nie wpisuje się ona w ograniczenia dotyczące przewozu gatunków chronionych. Próbując przewieźć np. torebkę wytworzoną chociażby w części z gatunku chronionego, należy uzyskać specjalne zezwolenia. Obowiązują w tym przypadku przepisy Konwencji CITES.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o przewożenie pamiątek z zagranicy

Czy w Unii Europejskiej obowiązują limity celne?

Tak. Dotyczą one przewozu alkoholu i wyrobów tytoniowych. Zgodnie z nimi, podróżując w granicach UE, dla własnego użytku podróżny może przewozić m.in. 1 kg tytoniu, 800 sztuk papierosów, 10 l wyrobów spirytusowych, 90 l wina i 110 l piwa. Jest to zakres minimalny, zatem poszczególne kraje mogą go zwiększyć. Osoby przybywające na teren Unii z zewnątrz obowiązują inne limity.

Jakich towarów nie można przewozić na teren UE?

Zgodnie z unijnymi przepisami, wracając na teren UE z kraju trzeciego, nie można przewozić ze sobą warzyw, nasion przeznaczonych do siewu, kwiatów i owoców (za wyjątkiem ananasów, daktyli, kokosów, bananów i durianów). Dotyczy to zarówno osób prywatnych, jak i przedsiębiorców – aby przewieźć np. inne egzotyczne owoce potrzebne jest uzyskanie świadectwa fitosanitarnego.

Czy przewożenie egzotycznych pamiątek jest dozwolone?

Tak, ale może podlegać dużym ograniczeniom. Dotyczą one m.in. roślin i zwierząt zagrożonych wyginięciem, i odnoszą się zarówno do żywych okazów, jak też wykonanych z nich wyrobów. Dokładną listę zagrożonych gatunków określa Konwencja Waszyngtońska. Przepisami krajowymi ograniczającymi wywóz z danego państwa mogą być też objęte antyki.

zdjęcie autora
Autor artykułu: Agnieszka Kazimierczak

Od 2019 roku jest członkiem Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu, gdzie odbywa aplikację radcowską. Doświadczenie zawodowe zdobywała we wrocławskich kancelariach, pracując u boku profesjonalistów. Pomagała konsumentom w sporach z ubezpieczycielami. Swoją wiedzą i doświadczeniem dzieli się z czytelnikami mubi.pl.

Wystaw ocenę
15,00
Loading...

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.


Skomentuj jako pierwszy!