Karta kredytowa a debetowa – jakie są między nimi różnice?

Na koniec III kwartału 2023 roku na polskim rynku było 45 mln kart płatniczych! Zdecydowaną większość z nich stanowiły karty debetowe (ponad 85%). Taką kartę otrzymuje się przy założeniu rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, czyli popularnego konta w banku. Natomiast karty kredytowe są zdecydowanie mniej popularne. Czym różnią się od siebie te dwa rodzaje kart płatniczych? Na jakiej zasadzie korzystamy z nich? Zaglądamy dzisiaj do portfeli, ale nie liczymy pieniędzy, a karty płatnicze!

mężczyzna z kartą kredytową

Karty płatnicze – co to jest i jakie zawiera informacje?

Większość z nas ma przynajmniej jedną kartę płatniczą. To dzięki niej możemy wygodnie płacić za towary i usługi. Jak jednak prawo definiuje kartę płatniczą? W Ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 roku o usługach płatniczych znajdziemy następującą definicję:

karta płatnicza – kartę uprawniającą do wypłaty gotówki lub umożliwiającą złożenie zlecenia płatniczego za pośrednictwem akceptanta lub agenta rozliczeniowego, akceptowaną przez akceptanta w celu otrzymania przez niego należnych mu środków, w tym kartę płatniczą w rozumieniu art. 2 pkt 15 rozporządzenia (UE) 2015/751.

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 roku o usługach płatniczych.

Co możemy wyczytać z powyższej definicji? Przede wszystkim zwrócimy uwagę, że dzięki niej możemy wypłacać gotówkę i składać zlecenia płatnicze (czyli de facto płacić bezgotówkowo). W powyższej definicji znajduje się odniesienie do rozporządzenia UE. Na co ono wskazuje? Znajdziemy w nim następującą definicję:

„karta płatnicza” oznacza instrument płatniczy, który umożliwia płatnikowi zainicjowanie transakcji kartą debetową lub kredytową.

ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2015/751 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie opłat interchange w odniesieniu do transakcji płatniczych realizowanych w oparciu o kartę.

Pamiętajmy także, że w świetle prawa, my, jako klienci banków, jesteśmy tylko posiadaczami kart! Właścicielami tych prostokątnych kawałków plastiku są instytucje finansowe, które wydają je nam. To właśnie dlatego to one mogą zablokować nam kartę. 

Aby móc zweryfikować posiadacza oraz zapewnić bezpieczeństwo i prawidłową weryfikację podczas płatności na karcie debetowej i kredytowej znajduje się wiele informacji:

  • jej numer,
  • imię i nazwisko posiadacza,
  • data ważności,
  • dane banku,
  • logo organizacji płatniczej,
  • informacja o płatności zbliżeniowej,
  • miejsce na podpis,
  • numer CVV2/CVC2,
  • chip,
  • hologram,
  • pasek magnetyczny.

Po czym możemy odróżnić kartę kredytową od debetowej? Na karcie znajduje się także niewielki napis, który określa jej rodzaj. W przypadku kart debetowych znajdziemy na nich słowo “debit”, a na tych kredytowych umieszczony jest napis “credit”.

W Polsce rynek kart płatniczych zdominowany jest przez dwa systemy kartowe – VISA i Mastercard. Pierwszy z nich w III kwartale 2023 roku stanowił około 54% rynku, a mniej więcej 46%. Najczęściej przy zakładaniu konta ROR klient może wybrać, którą z tych kart chce otrzymać.

CZY WIESZ, ŻE …

Karty zbliżeniowe w III kwartale 2023 roku stanowiły niespełna 97% wszystkich kart płatniczych.

Rodzaje kart płatniczych – debetowa, kredytowa i inne

W III kwartale 2023 roku w Polsce aktywnych było 45 mln kart płatniczych, co stanowi wzrost o 0,4% w porównaniu z II kwartałem 2023 roku. Zdecydowana większość z nich to karty debetowe. Drugie miejsce zajęły kart kredytowe, jednak było ich prawie 8 razy mniej. Jakimi jeszcze kartami możemy płacić?

rodzaje kart płatniczych - grafika

Do końca września 2023 roku najwięcej wydanych było kart debetowych, bo aż 38,3 mln, co stanowi 85,1% wszystkich kart. Oczywiście ich popularność wynika z tego, że klienci banków otrzymują je przy zakładaniu konta. Z kolei kart kredytowych było 4,9 mln, czyli 10,9% z całości. Na trzecim miejscu pod względem popularności w Polsce znalazły się karty przedpłacone z wynikiem 1,6 mln, czyli 3,6%. Natomiast najmniejszym zainteresowaniem klientów cieszyły się karty obciążeniowe – wydano ich 178,1 tys. (0,4% wszystkich kart).

CZY WIESZ, ŻE …

Karty płatnicze mają wymiary określone przez normę ISO/IEC 7810. Każda karta powinna mieć 53,98 mm wysokości, 85,6 mm szerokości, 0,76 mm grubości oraz zaokrąglone krawędzie.

Karta debetowa – najlepiej płacić, tym co mamy!

Tę najpopularniejszą w Polsce kartę może otrzymać każdy z nas. Wystarczy założyć rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy w banku. Aby to zrobić, nie trzeba spełniać żadnych dodatkowych wymogów. Za pomocą karty debetowej możemy:

  • płacić bezgotówkowo za produkty i usługi,
  • wypłacać i wpłacać pieniądze w bankomatach i wpłatomatach,
  • dokonywać transakcji przez internet.

Kartą debetową zazwyczaj płacimy środkami, które zgromadziliśmy na koncie. Są to operacje typu “pay now”, co oznacza, że obciążają one konto w momencie wykonywania transakcji. Łatwo możemy to zauważyć, gdy zaraz po zakupach wejdziemy na nasze konto internetowe. Kwota zakupu będzie już odliczona albo zablokowana. Jeśli wydamy wszystkie środki dostępne na rachunku, to nie będziemy mogli zapłacić kartą debetową, chyba że mamy przyznany limit debetowy – najlepiej ustalić go z bankiem przy zakładaniu konta.

UWAGA!

Numer karty debetowej lub kredytowej to nie jest numerem konta bankowego!

Pamiętajmy, że debet na karcie to tak naprawdę kredyt odnawialny, który musimy regularnie spłacać – najczęściej w ciągu 30 dni. Jest to rodzaj kredytu konsumenckiego, o którym więcej możesz przeczytać w naszym artykule: Kredyt konsumencki – co to jest?

Karta kredytowa – wydajemy pieniądze banku!

W przeciwieństwie do karty debetowej, tę kredytową możemy dostać bez otwierania rachunku bieżącego w banku. Aby ją otrzymać, musimy mieć zdolność kredytową, która determinuje wysokość limitu kredytowego, który zostanie nam przyznany. 

To właśnie dzięki karcie kredytowej będziemy korzystać z limitu kredytowego. Oznacza to, że będziemy płacić pieniędzmi banku do wysokości limitu, a potem spłacać zobowiązania. Jest to zasada płatności “pay later”. Banki określają okres bezodsetkowy, w którym możemy najpierw korzystać z przyznanego nam limitu (najczęściej 28-31 dni), a potem mamy okres na spłatę zadłużenie, która wynosi przeważnie 20-25 dni. 

CZY WIESZ, ŻE …

W III kwartale 2023 roku wykonaliśmy w Polsce 2,6 mld transakcji kartami płatniczymi o wartości 312 mld złotych.

Nie zawsze musimy spłacać całkowitą kwotę zadłużenia. Banki wyznaczają także minimalną kwotę, która pozwoli nam na uniknięcie odsetek. W razie problemów finansowych zawsze możemy rozłożyć spłatę karty kredytowej na raty. 

Przeczytaj też: Jak sprawdzić zdolność kredytową?

Karta debetowa a kredytowej – czym się różnią?

Mimo że karty debetowe i kredytowe na pierwszy rzut oka nie różnią się od siebie, to zasady ich działania są inne. Przede wszystkim kartą debetową płacimy ze swoich środków, czyli źródłem finansowania są nasze pieniądze na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym. Z kolej za pomocą karty kredytowej płacimy pożyczonymi pieniędzmi banku w ramach przyznanego limitu kredytowego.

UWAGA!

Posiadanie niespłaconej karty kredytowej obniża zdolność kredytową!

Oboma rodzajami kart możemy płacić za produkty i usługi. Karty debetowe i kredytowe pozwalają także na wybieranie pieniądze z bankomatów. Jednak w przypadku kart kredytowych jest to wyjątkowo nieopłacalne – wysokie opłaty i od razu naliczane odsetki!

Po trzecie karty debetowe przypisane są do rachunku ROR, a karty kredytowe nie. Oznacza to, że o wiele łatwiej otrzymać “debetówkę”. Natomiast posiadanie karty kredytowej związane jest z odpowiednią zdolnością kredytową. 

Przeczytaj też: KNF – co to jest?

PODSUMOWANIE
  • Karty płatnicze umożliwiają płacenie, wypłaty gotówki oraz udzielanie kredytu, jeśli są to kart wydane przez bank.
  • Do dyspozycji mamy karty debetowe, kredytowe, obciążeniowe i przedpłacone.
  • Źródłem finansowania zakupów przy pomocy karty debetowej są środki zgromadzone na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym.
  • Kartą kredytową płacimy ze środków z limitu kredytowego, który został udzielony przez bank.
  • Kartę debetową otrzymuje każdy, kto założy rachunek własny w banku.
  • Aby zostać posiadaczem karty kredytowej trzeba mieć zdolność kredytową.
  • Kartą kredytową najlepiej dokonywać transakcji bezgotówkowych.

FAQ – najważniejsze pytania o kartę debetową a kredytową

Które karty płatnicze są najpopularniejsze w Polsce?
Na co należy zwracać uwagę podczas korzystania z karty kredytowej?
Czy każda karta debetowa ma debet?
Źródła:
  • https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32015R0751&from=pl
  • https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20111991175/U/D20111175Lj.pdf
  • https://nbp.pl/wp-content/uploads/2024/01/Informacja-o-kartach-planiczych-2023Q3.pdf
Tomasz Sowa
Autor artykułu: Tomasz Sowa

Jestem redaktorem, który pisze artykuły związane z ubezpieczeniami komunikacyjnymi i podróżami. W swoich tekstach staram się wyjaśniać trudne i problematyczne zagadnienia związane z rynkiem ubezpieczeń. W poradach turystycznych zależy mi na przedstawieniu ciekawych miejsc w lekki oraz inspirujący sposób z nutką humoru.

Wystaw ocenę

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

Skomentuj jako pierwszy!

Chcesz wydawać mniej na ubezpieczenie OC/AC nawet o 50%? To proste!
Oblicz ceny w 3 minuty!

Porównaj ceny OC/AC