Mandat z fotoradaru w Polsce i za granicą

Na drogach w Polsce ustawionych jest ponad 400 fotoradarów, będących pod nadzorem Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym (CANARD). Ich zadaniem jest poprawa bezpieczeństwa na niebezpiecznych odcinkach dróg poprzez kontrolę prędkości pojazdów. Jak działają fotoradary? Jak wysoki mandat czeka kierowcę za przekroczenie prędkości na odcinku kontrolowanym przez urządzenie? Czy fotoradary są także popularne w innych krajach?

Jak fotoradar mierzy prędkość?

Fotoradary stawiane są w miejscach, w których często dochodzi do wypadków drogowych na skutek przekroczenia dozwolonej prędkości. Stacjonarne urządzenia montowane są na maszcie. Przepisy prawa drogowego wymagają, by wszystkie były oznaczone w ten sam sposób – mają wyraźnie widoczny żółty kolor. Jeśli przy drodze zauważysz stary szary fotoradar, to jest on nieczynny – to tylko pusta obudowa. Co znajduje się w żółtej działającej skrzynce fotoradaru? Jest tam:

  • urządzenie robiące zdjęcie, 
  • lampa błyskowa,
  • urządzenie zbierające i przesyłające dane do centrum,
  • radar wysyłający fale.

Fotoradar wysyła wiązkę fal, które mierzą prędkość pojazdu, gdy znajdzie się on w odległości od 45 do 10 metrów od urządzenia. Jeśli prędkość auta jest wyższa, niż ta zakodowana w fotoradarze (czyli dopuszczalna na danym odcinku drogi), to robi on zdjęcie, które następnie wysyła do Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym. Zazwyczaj urządzenie robi kilka zdjęć, z których wybierane jest najdokładniejsze. Co musi znaleźć się na takie fotografii?

  • Pojazd,
  • numer rejestracyjny pojazdu,
  • data i godzina wykonania zdjęcia,
  • miejsce wykonania zdjęcia,
  • prędkość poruszającego się samochodu,
  • dopuszczalna prędkość na mierzonym odcinku,
  • twarz kierowcy.
CIEKAWOSTKA

Fotoradary mają dwie zalety. Po pierwsze pozwalają na sprawdzanie prędkości pojazdów i wystawianie mandatów bez wstrzymywania ruchu. Jednocześnie większość kierowców zwalnia, widząc znak informujący o zamontowaniu fotoradaru na danym odcinku drogi.

Co to jest odcinkowy pomiar prędkości?

Oprócz punktowych pomiarów prędkości na 30 odcinkach dróg w Polsce zainstalowano urządzenia odcinkowego pomiaru prędkości. System ten oblicza średnią prędkość na niebezpiecznym fragmencie drogi, biorąc pod uwagę czas przejazdu pomiędzy początkiem pomiaru, a jego końcem. Zaletą takiego rozwiązania jest motywowanie kierowców do przestrzegania ograniczenia prędkości na dłuższym odcinku trasu.

Jak wygląda taki system? Nad jezdnią zamontowane są dwie bramki z kamerami. Nad tą wjazdową urządzenie rejestruje dane pojazdu, takie jak numer rejestracyjny, markę, typ samochodu oraz czas wjazdu na monitorowany fragment drogi. Urządzenia zamontowane na bramce wyjazdowej identyfikują konkretny samochód i obliczają czas jego przejazdu przez kontrolowany odcinek. Jeśli czas przejazdu będzie krótszy niż ten możliwy przy zachowaniu dopuszczalnej prędkość, kierowca otrzyma mandat na takiej samej zasadzie jak ze zwykłego punktowego fotoradaru. 

Tutaj znajdziesz mapę aktualnie działających stacjonarnych urządzeń mierzących prędkość na polskich drogach: https://www.canard.gitd.gov.pl/cms/web/portal/o-nas/mapa-urzadzen/.

Jak wysoki może być mandat z fotoradaru?

Wysokość mandatu za niedostosowanie się do ograniczenia prędkości zależy od stopnia jej przekroczenia. Za jazdę z prędkością:

  • do 10 km/h – mandat to 50 zł,
  • od 11 do 20 km/h – mandat od 50 do 100 zł i 2 punkty karne,
  • od 21 do 30 km/h – mandat od 100 do 200 zł i 4 punkty karne,
  • od 31 do 40 km/h – mandat od 200 do 300 zł i 6 punktów karnych,
  • od 41 do 50 km/h – mandat od 300 do 400 zł i 8 punktów karnych,
  • powyżej 51 km/h – mandat od 400 do 500 zł i 10 punktów karnych.

Kierowcy, który przekroczył prędkość o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym, zostanie zatrzymane prawo jazdy na 3 miesiące.

Jak wygląda procedura wystawienia mandatu z fotoradaru?

Gdy urządzenie wykona zdjęcie pojazdu przekraczającego prędkość, to zostanie ono wysłane do CANARD. Tam z pomocą Centralnej Ewidencji Pojazdów ustala się właściciela auta, który otrzyma wezwanie do wskazania kierującego w momencie zarejestrowania wykroczenia drogowego. Oczywiście pojazdem nie musiał kierować jego właściciel. Może więc on zdecydować się na wypełnienie jednego z 3 oświadczeń:

  • przyznanie się do popełnienia wykroczenia:
    • przyjęcie mandatu,
    • odmowa przyjęcia mandatu,
  • wskazanie na osobę prowadzącą pojazd,
  • niewskazanie osoby, która kierowała pojazdem:
    • przyjęcie mandatu bez wskazania osoby,
    • odmowa przyjęcia mandatu.

Zależnie od wypełnionego oświadczenia właściciel otrzyma mandat za przyznanie się (zgodnie z cennikiem) lub niewskazanie kierowcy (500 zł, ale bez punktów karnych). Jeśli właściciel odmówi przyjęcia mandatu, sprawa trafi do sądu (również jeśli minie termin nałożenia mandatu), a w przypadku wskazania osoby, to ona dostanie wezwanie do wypełniania oświadczenia. 

Tutaj znajdziesz wzory oświadczeń: https://www.canard.gitd.gov.pl/cms/web/portal/wezwanie/wzory-dokumentow.

Po jakim czasie dostaniesz mandat?

Z tym bywa bardzo różnie. Zgodnie z prawem o ruchu drogowym, możesz go otrzymać nawet po 180 dniach – i to nie od momentu dokonania wykroczenia, ale od jego ujawniania. Nawet jeśli minie wyznaczony termin, to nie możesz zapomnieć o zdarzeniu. W takim przypadku CANARD skieruje sprawę do sądu, a mandat zmieni się na grzywnę!

Sąd ma dwa lata na rozpatrzenie sprawy i ewentualne ukaranie kierowcy za złamanie przepisów ruchu drogowego. Jeśli sprawa nie trafi do sądu i CANARD nie wyśle mandatu, to wykroczenie przedawni się po roku od daty jego popełnienia.

Jak opłacić mandat z fotoradaru?

Mandat zostanie wysłany pocztą tradycyjną z potwierdzeniem odbioru. Jego opłacenie nie jest skomplikowane – na druku mandatu znajduje się numer indywidualnego konta, na które trzeba dokonać wpłaty. Można to zrobić na poczcie, w banku lub drogą elektroniczną. Każdy otrzymany mandat ma przypisany konkretny numer konta – nie można sumować kilku mandatów i wysłać całej kwoty na jedno z podanych kont!

Opłatę należy uiścić w terminie 7 dni od daty odebrania listu. W przypadku opóźnienia w płatności może dojść do ściągnięcia należności za mandat na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.

Ile jest fotoradarów w innych krajach?

W porównaniu z krajami Europy Zachodniej liczba fotoradarów w Polsce jest bardzo mała. W Wielkiej Brytanii jest ich ponad 5000 tysięcy, czyli ponad 10-krotnie więcej. Najwidoczniej taki system kontroli sprawdza się, ponieważ brytyjskie drogi należą do jednych z najbezpieczniejszych w Europie. Z kolei w krajach bałkańskich w niewielu miejscach korzysta się z tego typu rozwiązań. Można powiedzieć, że tam zobaczyć fotoradar to przypadek – na cały kraj przypada mniej niż 100 urządzeń!

Trzema państwami, gdzie jest najwięcej fotoradarów, są Włochy, Wielka Brytania i Niemcy. W przeciwieństwie do Polski w niektórych krajach – na przykład w Belgii, nie ma obowiązku informowania o kontroli fotoradarowej na danym odcinku trasy. Dzieje się wręcz przeciwnie – urządzenia się ukrywane i maskowane, by jak najskuteczniej łapać łamiących przepisy kierowców. 

Przykład

Kierowca z Polski, przyzwyczajony do widoku fotoradarów umieszczonych na masztach, jadąc po włoskiej drodze, mógłby nawet nie zauważyć systemu odcinkowego pomiaru prędkości, którego elementy są… zatopione w asfalcie! Tamtejszy system o nazwie Tutor opiera się na działaniu czujników, które analizują średnią prędkość pojazdu. 

Co ciekawe, system ten okazuje się wyjątkowo skuteczny. W ciągu pierwszych 12 miesięcy jego stosowania, a było to w 2015 roku, liczba wypadków we Włoszech miała obniżyć się o 19%.

W każdym kraju, w którym przeprowadzono badania dotyczące skuteczności fotoradarów, okazało się, że w miejscach, gdzie zostały one postawione, procent kierowców przekraczających prędkość znacząco spadł.

Przykład

Francja jest krajem, w którym funkcjonuje bardzo rozbudowany system kontroli prędkości. Dzięki niemu w 2001 roku osiągnęła cel zmniejszenia liczby ofiar śmiertelnych wypadków aż o 50%. Natomiast w Finlandii, gdzie znajduje się prawie 1000 fotoradarów, rejestruje się 18-procentowy spadek liczby ofiar śmiertelnych na odcinkach objętych kontrolą prędkości.

Co w przypadku mandatów z fotoradaru z innego kraju?

Podczas wycieczki samochodem za granicę kierowca przekraczający regularnie prędkość łatwo może dostać mandat, zwłaszcza patrząc na liczbę urządzeń do kontroli prędkości montowanych przy drogach. Czy jednak musi obawiać się, że po powrocie do Polski przyjdzie do niego mandat z innego państwa?

Jeśli kierowca przekroczył prędkość na terenie Unii Europejskiej, to najprawdopodobniej dostanie mandat. W krajach UE funkcjonują Krajowe Punkty Kontaktowe, które wymieniają się informacjami na temat sprawców wykroczeń i przestępstw drogowych. W punktach tych mandaty są także tłumaczone na rodzime języki.

Jak to działa w praktyce? Kiedy kierowca zostanie zidentyfikowany dzięki współpracy służb z różnych krajów, mandat jest tłumaczony na język polski. Musi zostać jeszcze zatwierdzony przez sąd danego kraju, gdzie dokonano wykroczenia lub przestępstwa drogowego i dopiero wtedy wysyła się go do Polski. 

Kierowca dostaje mandat tradycyjną pocztą. Jest na nim podana kwota do zapłaty oraz numer konta bankowego. Mandaty za przekraczanie prędkości są w innych krajach dużo wyższe niż Polsce – na przykład we Francji za jazdę szybszą o więcej niż 21 km/h od dopuszczalnej możesz dostać aż 1500 euro kary, a we Włoszech aż 3199 euro!

CIEKAWOSTKA

Jeśli kwota mandatu jest niska, to często jest ona darowana. Wynika to z faktu, że cała procedura tłumaczenia i wysyłania jest droższa niż te kilkadziesiąt euro kary za złamanie przepisów o ruchu drogowym.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o mandat z fotoradaru w Polsce i za granicą

Na czym polega domniemanie niewinności?

Zakłada się, że osoba wezwana do zapłacenia mandatu może nie być winna przekroczenia prędkości. Dzieje się tak na przykład wtedy, gdy zdjęcie jest nieczytelne lub gdy na zdjęciu z mniej nowoczesnego fotoradaru widać kilka samochodów i nie wiadomo, który z nich przekroczył prędkość.

Ile wynosi mandat z fotoradaru?

Wysokość kary za przekroczenie prędkości zależy od rozmiaru wykroczenia. W 2021 roku mandaty za niedostosowanie się do ograniczenia prędkości wynoszą od 50 do 500 zł. Oprócz tego kierowca, który jechał zbyt szybko, może otrzymać od 2 do 10 punktów karnych. Mandat bez punktów karnych dostanie tylko osoba, która przekroczyła prędkość o maksymalnie 10 km/h.

Czy można nie przyjąć mandatu z fotoradaru?

Kierowca ma prawo nie przyjąć mandatu, co zaskutkuje trafieniem sprawy do sądu. Powinien pamiętać o tym, że za niewskazanie kierowcy może otrzymać karę w wysokości 500 zł, czyli zapłaci tyle, ile wynosi najwyższy mandat za przekroczenie prędkości. Nie dostanie tylko punktów karnych.

Skąd mogę wiedzieć, że dostałem mandat za granicą?

Przetłumaczony na język polski mandat zostanie Ci przysłany tradycyjną pocztą. W liście znajdziesz numer konta, na który powinieneś dokonać zapłaty. Jeżeli jednak mandat będzie bardzo niski, kara może zostać darowana ze względu na wysokie koszty tłumaczenia dokumentu i wysłania go do Polski.

PODSUMOWANIE
  • Fotoradary służą do mierzenia prędkości za pomocą fal wykrywających ruch pojazdu znajdującego się w odległości 10-45 m od urządzenia.
  • Mandat za przekroczenie prędkości można otrzymać w ciągu 180 dni od ujawnienia wykroczenia.
  • Jest on wysyłany pocztą tradycyjną. Można go zapłacić w banku, na poczcie lub drogą elektroniczną.
  • W wielu europejskich krajach znajduje się więcej fotoradarów niż w Polsce. W każdym z tych państw zauważa się spadek liczby wypadków w miejscach objętych kontrolą prędkości.
zdjęcie autora
Autor artykułu: Tomasz Sowa

Jestem redaktorem, który pisze artykułu związane z ubezpieczeniami komunikacyjnymi i podróżami. W swoich tekstach staram się wyjaśniać trudne i problematyczne zagadnienia związane z rynkiem ubezpieczeń. W poradach turystycznych zależy mi na przedstawieniu ciekawych miejsc w lekki oraz inspirujący sposób z nutką humoru.

Wystaw ocenę
15,00
Loading...

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.


Skomentuj jako pierwszy!