Nadmierne zanieczyszczenie środowiska przez samochód – jaki mandat grozi?

Ruch samochodowy ma istotny wpływ na zanieczyszczenie powietrza w dużych miastach. Dlatego policjanci co jakiś czas przeprowadzają akcję “Smog”, podczas której sprawdzają emisję spalin pojazdów i zatrzymują dowody rejestracyjne właścicielom najbardziej trujących aut. Dlaczego to takie ważne? Czy takie akcje są wystarczające? Co grozi za poruszanie się kopciuchem?

zanieczyszczenie powietrza przez stary samochód

Smog a ruch samochodowy w mieście – istotna przyczyna smogu!

W przeciągu ostatnich kilkunastu lat liczba samochodów podwoiła się w Polsce i dziś jesteśmy w czołówce krajów z największą liczbą aut na 1000 mieszkańców. Niestety wiele z pojazdów, które pojawiły się na naszych drogach, to używane auta sprowadzone z zagranicy, a nie modele z salonów. Część z nich to stare samochody, które nie spełniają nowych bardziej wyśrubowanych norm emisji spalin. Ktoś może powiedzieć – no i co z tego? 

W raporcie z 2020 roku NIK powołał się na dokument Europejskiej Agencji Środowiska. Wskazuje on, że z powodu zanieczyszczenia powietrza w Europie przedwcześnie zmarło ponad 400 tys. osób, z czego ponad 40 tys. w naszym kraju. Mówimy tutaj o jednym roku. W tym samym czasie na drogach w wypadkach w Polsce śmierć poniosło 2909 osób.

UWAGA!

Zanieczyszczone powietrze spalinami zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na choroby płuc, astmę czy choroby serca, co bezpośrednio przyczynia się także do cięższego przechodzenia COVID-19!

Ruch samochodowy negatywnie wpływa przede wszystkim na jakość powietrza w miastach – to nie ulega wątpliwości. Dowód? Gdy rozpoczęła się pandemia COVID-19, to ulice opustoszały, co błyskawicznie poprawiło jakość powietrza. Dlaczego akurat w miastach emisja spalin z silników pojazdów ma wyjątkowo negatywny wpływ na otoczenie?

Po pierwsze, są to tereny gęsto zaludnione. Po drugie, szkodliwe cząsteczki i pyły roznoszą się na niewielkiej wysokości – mieszkańcy są bardziej narażeni na ich wdychanie. Dodatkowo w miastach wiatr z powodu zabudowy (często nieprzemyślanej), a także usytuowania niektórych miast (Kraków, Wrocław), nie wywiewa łatwo zalegającego smogu. 

CZY WIESZ, ŻE …

Szacuje się, że ruch samochodowy w miastach ma duży wpływ na poziom stężenia dwutlenku azotu (NO₂) – w Warszawie i Krakowie wynosi ok. 75%. 

Nie możemy także zapomnieć, że w miastach panuje intensywniejszy ruch. Rachunek jest prosty – więcej samochodów to większy ruch, czyli większe korki, a więc więcej spalin na mniejszym obszarze! Stąd pomysły wprowadzania ograniczeń wjazdu samochodów spalinowych do centrów miast.  

Akcja “Smog” – kontrola spalin

Co jakiś czas policjanci z różnych regionów Polski przeprowadzają akcję “Smog”. Jej celem jest wyeliminowanie z ruchu pojazdów, których stan techniczny nadmiernie szkodzi środowisku oraz stwarza zagrożenie na drodze. Podczas działań policjanci używają:

  • dymomierzu – do sprawdzania stanu spalin diesli,
  • analizatorów spalin – do kontroli jakości spalin diesli i pojazdów benzynowych. 

W informacjach zawartych na stronach policji wskazano, że akcje “Smog” mają przede wszystkim cel informacyjno-edukacyjny, choć zdarzały się także zatrzymania dowodów rejestracyjnych. Jednak przeważnie policjanci upominają kierowców oraz wskazują na zagrożenia zdrowotne wynikające ze smogu. 

Poruszanie się kopciuchem – przepisy prawa

W Ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym znajdziemy przepisy dotyczące jazdy samochodem, który nadmiernie zanieczyszcza środowisko.

pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie powodowało wydzielania szkodliwych substancji w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych.

Art. 66. ust. 1, pkt 3

Szczegółowe zapisy na temat emisji szkodliwych substancji zawiera Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Czy za nieprzestrzeganie przepisów dotyczących warunków technicznych pojazdu może spotkać nas kara? Tak! Wskazuje na to art. 132 tej samej ustawy:

Policjant, funkcjonariusz Straży Granicznej albo funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej zatrzyma dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe) w razie stwierdzenia lub uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd narusza wymagania ochrony środowiska. 

Art. 132 Prawo o ruchu drogowym

Co ważniejsze, policjant w takim przypadku nie wypisuje pokwitowania, które pozwala na korzystanie z pojazdu przez maksymalnie 7 dni – przepisy wyraźnie wskazują, że nie może tego zrobić. Kierujący pojazdem w takim przypadku musi wezwać lawetę, by odholować pojazd do warsztatu.

Mandaty, które można otrzymać w związku z nadmiernym zanieczyszczeniem środowiska:

  • do 500 zł dla właściciela samochodu za naruszenie norm ochrony środowiska – nawet jeśli nie prowadził pojazdu,
  • do 300 zł dla kierującego za używanie pojazdu w sposób powodujący uciążliwości związane z nadmierną emisją spalin do środowiska lub nadmiernym hałasem. 

Drugi mandat nie musi wynikać ze złego stanu technicznego pojazdu. Jak wskazuje przepis, dotyczy on nieprawidłowego używania samochodu. Najczęściej w tym kontekście wymienia się odśnieżanie samochodu, który ma włączony silnik. 

Zanieczyszczenie powietrza a samochody – wnioski z raportu NIK

W 2020 roku Najwyższa Izba Kontroli przyjrzała się zagadnieniu smogu w kontekście ruchu samochodowego. Wnioski NIK są następujące (zrobiliśmy tutaj krótkie podsumowanie):

  • brak rozwiązań, które ograniczałyby użytkowanie najbardziej zanieczyszczających środowisko samochodów – od lat brak zmian norm na stacjach kontroli pojazdów, a normy mocno się zmieniły (w przypadku związków azotowych 12-krotnie, a pyłów 28-krotnie),
  • system dopuszczania do ruchu nie eliminuje najbardziej zanieczyszczających powietrze pojazdów – nieprawidłowe procedury oraz wymogi w Stacjach Kontroli Pojazdów,
  • działania Policji i Inspekcji Transportu Drogowego są nieskuteczne – niewystarczająca liczba kontroli, funkcjonariuszy oraz sprzętu (często nieskalibrowany),
  • brak przepisów zachęcających do kupowania aut nowych i niskoemisyjnych – na przykład akcyza przy sprowadzaniu pojazdów nie jest uzależniona od poziomu emisji spalin, czyli norm Euro.
CZY WIESZ, ŻE …

W ostatnich latach wprowadzono pewne ulgi dla osób sprowadzających pojazdy hybrydowe i o mniejszej pojemności silnika.

Problemem jest także samowolne usuwanie z pojazdów filtrów DPF (filtr cząstek stałych) – w raporcie wskazano, że za takie działania nie ma kar dla kierowców i warsztatów. Pamiętajmy, że to w naszym interesie jest, by po drogach poruszały się pojazdy, które jak najmniej szkodzą nam i środowisku. 

FAQ – najczęściej zadawane pytania o nadmierne zanieczyszczenie środowiska przez samochód

Czy za jazdę kopcącym samochodem można dostać mandat?
Czy mój samochód może zostać skontrolowany pod względem emisji spalin?
PODSUMOWANIE
  • Ruch samochodowy znacząco wpływa na powstawanie smogu w miastach.
  • Policja systematycznie przeprowadza akcje “Smog”, których celem jest wyeliminowanie kopcących samochodów.
  • Właściciel auta, które nadmiernie zanieczyszcza powietrze, może otrzymać 500 zł mandatu i zostanie mu zatrzymany dowód rejestracyjny.
  • Niedostateczna liczba kontroli, brak odpowiednich przepisów oraz nieodpowiedni system dopuszczania do ruchu to podstawowe problemy w walce z nadmiernie zatruwającymi powietrze pojazdami.
Źródła:
  • https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/zabojczy-smog-z-samochodowych-spalin.html
  • https://policja.pl/pol/aktualnosci/181604,Ogolnopolskie-dzialania-policyjne-SMOG.html
  • https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C589881%2Ckgp-policjanci-rozpoczeli-akcje-smog-moga-nalozyc-mandat-do-500-zl.html
  • https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf
Tomasz Sowa
Autor artykułu: Tomasz Sowa

Jestem redaktorem, który pisze artykuły związane z ubezpieczeniami komunikacyjnymi i podróżami. W swoich tekstach staram się wyjaśniać trudne i problematyczne zagadnienia związane z rynkiem ubezpieczeń. W poradach turystycznych zależy mi na przedstawieniu ciekawych miejsc w lekki oraz inspirujący sposób z nutką humoru.

Wystaw ocenę

Dołącz do dyskusji

3 komentarze

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

avatar autora komentarza
Na początek chciałabym powiedzieć autorowi ze artykuł to jedna wielka bzdura. Dowód? Widział Pan smog na autostradach przez cały rok? Za to ja widzę go od momentu rozpoczęcia sezonu grzewczego w małych miastach czy wioskach. Wystarczy pojechać tam gdzie nie ma ciepłociągu, a właściciele domków jednorodzinnych palą wszystkie śmieci w swoich piecach. Dowód? Mieszkam w Poznaniu powietrze przejrzyste (nie twierdzę że idealne), wszystko widać, przejeżdżam nad autostrada A2 (powietrze przejrzyste) i wjeżdżam do pobliskiego Lubonia (małe miasteczko, większość to domki jednorodzinne) i miasta nie widać, jedna wielka chmura, smród, strach wyjść z auta)!!!!. Wniosek jest jeden największymi "kopciuchami" jak to Pan określił nie są auta (takich które "smrodzą' jest mniej, nie twierdzę że ich niema) ale właściciele domków jednorodzinnych!!!!. Proszę porobić pomiary latem i zimą przy autostradach i na wsiach czy miasteczkach, porównać je a potem pisać podobne artykuły.
Zgadzam się z Panią. Największym problemem jest palenie w piecach, w szczególności śmieciami lub słabej jakości węglem. Swój artykuł oparłem na raporcie NIK (https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/zabojczy-smog-z-samochodowych-spalin.html) i zakładam, że podane w nim dane są wiarygodne. Nie twierdzę także, że wszystkie samochody są "kopciuchami", ale trochę jeździ ich po naszych drogach. Celem artykułu było zwrócenie uwagi na problem tworzenia zanieczyszczeń przez niektóre pojazdy. Dziękuję Pani za komentarz.
avatar autora komentarza
Mimo, że w lecie nie obserwujemy zazwyczaj zanieczyszczenia powietrza wynikającego z wpływu motoryzacji, niemniej jednak, warto zadbać o jego jakość, w myśl zasady działaj lokalnie myśl globalnie. Wymiana auta na rozwiązanie mniej zanieczyszczające środowisko może okazać się strzałem w dziesiątkę.

Chcesz wydawać mniej na ubezpieczenie OC/AC nawet o 50%? To proste!
Oblicz ceny w 3 minuty!

Porównaj ceny OC/AC