Otrzymałem mandat z fotoradaru – co dalej?

W Polsce funkcjonuje coraz więcej fotoradarów. Urządzenia są oznakowane, powinny więc zmobilizować kierowców do zwolnienia w określonych obszarach, wciąż jednak nie brakuje ukaranych. Jak działa fotoradar? Jak wygląda procedura wystawiania mandatu z fotoradaru? Co, jeśli ktoś inny kierował Twoim samochodem, a fotoradar zarejestrował przekroczenie prędkości? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w poniższym artykule. Dowiesz się również, czy od mandatu można się odwołać.

Jak działa fotoradar?

Fotoradar to urządzenie mocowane przy drodze na specjalnym słupie lub montowane w statywie, które rejestruje prędkość pojazdów. Fotoradar wykrywa czy konkretny pojazd nie przekroczył dopuszczalnej w danym miejscu prędkości. Fotoradary są specjalnie oznaczane, dzięki czemu większość kierowców jednak zwalnia w wyznaczonym momencie, można więc stwierdzić że fotoradar pełni swego rodzaju funkcję dyscyplinującą. Nie jest to jedyna zaleta fotoradaru. Praca fotoradaru pozwala na weryfikowanie prędkości pojazdów oraz wystawianie mandatów bez konieczności ustawiania patrolu policyjnego na drodze oraz bez potrzeby wstrzymywania ruchu.  

Jak to działa? Fotoradar wysyła wiązkę fal w kierunku nadjeżdżającego pojazdu. Fotoradar jest kodowany na daną prędkość, która w określonym miejscu jest maksymalną dopuszczalną. Jeśli fotoradar wykryje przekroczenie dopuszczalnej prędkości przez dany pojazd, to w urządzeniu uruchomi się aparat, który zrobi zdjęcie.

Fotoradar rejestruje:

  • zdjęcie pojazdu,
  • twarz kierowcy,
  • numer rejestracyjny pojazdu,
  • prędkość pojazdu oraz prędkość dopuszczalną na danym odcinku drogi,
  • datę, godzinę, miejsce przekroczenia prędkości.

Fotoradary zazwyczaj robią kilka zdjęć, na wypadek gdyby dane w postaci numeru rejestracyjnego czy wizerunku sprawcy były niemożliwe do zweryfikowania. 

Mandat z fotoradaru – jak wygląda procedura wystawiania?

Zgodnie z art. 97 §1 pkt 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia mandat można wystawić jeśli uprawniony funkcjonariusz:

stwierdzi popełnienie wykroczenia, w szczególności za pomocą przyrządu kontrolno-pomiarowego lub urządzenia rejestrującego, a sprawca nie został schwytany na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem, i nie zachodzi wątpliwość co do sprawcy czynu – w tym także, w razie potrzeby, po przeprowadzeniu w niezbędnym zakresie czynności wyjaśniających, podjętych niezwłocznie po ujawnieniu wykroczenia. Nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego nie może nastąpić po upływie 60 dni od dnia ustalenia sprawcy wykroczenia.

Art. 97 §1 pkt 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia

Powyższy przepis uprawnia właściwych funkcjonariuszy do nałożenia grzywny w drodze mandatu, nawet jeśli sprawca nie został schwytany na gorącym uczynku. Organy ścigania mają 60 dni na ustalenie sprawcy wykroczenia – w tym też celu podejmują odpowiednie kroki, zmierzające do ustalenia sprawcy. Jak to wygląda w praktyce?

Zdjęcie z fotoradaru trafia do Centralnego Systemu Przetwarzania. Właściwe organy na podstawie numeru rejestracyjnego pojazdu są w stanie ustalić, kto jest właścicielem samochodu. Do właściciela wysyłane jest wezwanie do wskazania osoby kierującej pojazdem. Właściciel pojazdu albo wskazuje kierującego (jeśli np. auto było użytkowane w tym czasie przez inną osobę), albo składa oświadczenie, że to on kierował pojazdem.

Jeśli właściciel przyzna się do kierowania pojazdem w chwili zarejestrowania samochodu przez fotoradar, policja wystawi mu mandat kredytowany. Mandat kredytowany zawiera pouczenie o obowiązku uiszczenia grzywny w terminie 7 dni. Na mandacie powinien być wskazany numer konta, na który należy zrobić przelew.

Przeczytaj też: Mandat z fotoradaru w Polsce i za granicą 

Przeczytaj też: Zagraniczny mandat. Czy można uniknąć płacenia?

Czy mogę nie przyjąć mandatu z fotoradaru?

Kierowca, który w oświadczeniu przyznał się do tego, że kierował samochodem w momencie zarejestrowania wykroczenia, ma dwie opcje działania:

  • może przyjąć mandat – w takiej sytuacji ma 7 dni na uiszczenie grzywny;
  • może odmówić przyjęcia mandatu – w takiej sytuacji policja ma prawo skierować wniosek o ukaranie do sądu. W takich okolicznościach to sąd zdecyduje po przeprowadzeniu postępowania, czy kierowcę należy ukarać.

Prawnik radzi

Pamiętaj, że fakt odmowy przyjęcia mandatu, nie przesądza o tym, że nie zostaniesz ukarany. W sytuacji nieprzyjęcia mandatu, odpowiedni organ skieruje do sądu wniosek o ukaranie. Taki wniosek może zostać skutecznie wniesiony w ciągu roku od dnia popełnienia wykroczenia. Podmiot, który wniósł wniosek o ukaranie, będzie musiał udowodnić przed sądem Twoją winę. Finalnie to sąd zadecyduje, czy kara jest słuszna. Sąd może stwierdzić, że kara jest uzasadniona lub może dojść do wniosku, że racja jest po Twojej stronie – w takiej sytuacji zostaniesz uniewinniony. Pamiętaj, że sąd nie jest związany wysokością mandatu wskazaną przez funkcjonariuszy – oznacza to, że sąd może orzec inną wysokość grzywny. Co więcej, w przypadku orzeczenia na Twoją niekorzyść, możesz zostać dodatkowo obciążony kosztami sądowymi. Dlatego zanim odmówisz przyjęcia mandatu, przemyśl, czy okoliczności sprawy nie przesądzą o Twojej winie.

Co jeśli policja nie wystawi mandatu z fotoradaru w terminie?

Jak już wyżej wspomniano, uprawnieni funkcjonariusze mają na wystawienie mandatu 60 dni od momentu ustalenia sprawcy. Co się stanie, jeśli jednak policja nie wystawi mandatu w terminie? Przepis jasno wskazuje, że „nałożenie grzywny w drodze mandatu karnego nie może nastąpić po upływie 60 dni od dnia ustalenia sprawcy wykroczenia”. Nie oznacza to jednak, że sprawca może uniknąć w ten sposób kary. Po upływie tego terminu nie można ukarać sprawcy w drodze postępowania mandatowego, wciąż jednak policja może skierować wniosek o ukaranie do sądu. Z czego to wynika? Z przedawnienia karalności wykroczenia, które zostało uregulowane w art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń.

Karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu.

Art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń

Odpowiednie organy mają więc rok od momentu popełnienia wykroczenia na wystąpienie z wnioskiem o ukaranie do sądu.

Kto otrzyma mandat z fotoradaru – kierowca czy właściciel samochodu?

Zdarza się tak, że właściciel samochodu użycza samochód innej osobie, która, kierując pojazdem, zostanie zarejestrowana przez fotoradar. Na podstawie samego zdjęcia policja nie będzie w stanie ustalić tożsamości osoby kierującej. Dlatego funkcjonariusze wezwą właściciela pojazdu do wskazania osoby kierującej w drodze procedury wyjaśniającej. Właściciel samochodu albo przyzna, że to on kierował pojazdem, albo wskaże faktycznego kierowcę.

Jeśli właściciel się przyzna, policja wystawi mu mandat. W takiej sytuacji właściciel pojazdu może:

  • przyjąć mandat, co będzie się wiązało z koniecznością uiszczenia grzywny w ciągu 7 dni,
  • odmówić przyjęcia mandatu, co może zakończyć się skierowaniem wniosku o ukaranie do sądu.

Jeśli właściciel wskaże dane osoby kierującej, policja wystawi mandat tej osobie. Jeśli kierowca będzie się wypierał, że kierował pojazdem i jednocześnie nie wskaże osoby kierującej, będzie musiał zapłacić grzywnę.

Czy mogę odwołać się od mandatu z fotoradaru?

Od mandatu może odwołać się osoba, która ma pewność, że otrzymała go niesłusznie. Może to zrobić również rodzic lub opiekun prawny osoby, która ma poniżej 17 lat i otrzymała mandat, a także przedstawiciel ustawowy lub kurator osoby ubezwłasnowolnionej, która otrzymała mandat. Poniżej wskazujemy, w jakich sytuacjach można skutecznie odwołać się od nałożonej kary.

  • Gdy ukarane działanie nie było wykroczeniem;
  • gdy działanie, za które otrzymałeś mandat, może być karane tylko przez sąd;
  • gdy otrzymałeś mandat, pomimo działania w obronie koniecznej lub obronie dobra chronionego prawem (o ile niebezpieczeństwa nie dało się uniknąć w inny sposób);
  • gdy działanie było spowodowane chorobą psychiczną, upośledzeniem umysłowym lub innym zakłóceniem czynności psychicznych.

Odwołanie należy złożyć w ciągu 7 dni od przyjęcia mandatu, do sądu właściwego miejscowo ze względu na miejsce popełnienia wykroczenia. Z procedury odwoławczej zazwyczaj korzystają osoby, które zostały zatrzymane na drodze i pod wpływem stresu przyjęły mandat, nie analizując dokładnie swojej sytuacji.

Jak to wygląda w przypadku otrzymania mandatu z fotoradaru? Kierowca będzie musiał wykazać, że zaszła którakolwiek z wyżej wymienionych przesłanek. Jeśli kierowca złoży oświadczenie, że to on kierował pojazdem, raczej ciężko będzie mu uniknąć kary – przynajmniej w kontekście dwóch pierwszych przesłanek. Jeśli jednak twierdzisz, że mandat, który przyjąłeś, został wystawiony niesłusznie, zawsze możesz spróbować skorzystać z powyższej procedury.

Przykład

Niektórzy kierowcy próbują odwoływać się od mandatu, gdy na zdjęciu z fotoradaru znajduje się więcej niż jeden pojazd. Gdy nie ma pewności, który pojazd przekroczył prędkość, można uniknąć zapłacenia mandatu, ale dzieje się tak pod jednym warunkiem — jeśli natrafi się na fotoradar starego typu, który nie jest w stanie zarejestrować jednocześnie prędkości kilku samochodów poruszających się po różnych pasach.

FAQ – najczęściej zadawane pytania na temat mandatu z fotoradaru

Co mogę zrobić po otrzymaniu mandatu z fotoradaru?

Jeśli to Ty kierowałeś pojazdem, masz dwie opcje. Po pierwsze, możesz przyjąć mandat i w ciągu 7 dni zapłacić należną grzywnę lub złożyć od niego odwołanie do sądu. Po drugie, nie przyjąć mandatu, co sprawi, że policja skieruje sprawę do sądu. Wówczas to jego rozstrzygnięcie zadecyduje, czy będziesz musiał zapłacić karę, czy uda Ci się jej uniknąć.

Policja nie wystawiła mandatu w terminie. Czy to znaczy, że uniknąłem kary?

Niekoniecznie. Chociaż policja ma na wystawienie mandatu dokładnie 60 dni od wykrycia sprawcy, po tym terminie może jeszcze wystąpić z wnioskiem o ukaranie do sądu. Przedawnienie karalności wykroczenia następuje w tym przypadku dopiero po roku od jego popełnienia, co wynika z przepisów Kodeksu wykroczeń.

Nie prowadziłem samochodu, ale dostałem mandat. Co teraz?

Jeśli nie siedziałeś za kierownicą auta w chwili zarejestrowania wykroczenia przez fotoradar, powinieneś zgłosić ten fakt policji w ramach procedury wyjaśniającej, wskazując przy tym dane faktycznego kierowcy. Bez podania informacji na jego temat, nie unikniesz zapłacenia grzywny, nawet jeśli rzeczywiście nie prowadziłeś wówczas samochodu.

PODSUMOWANIE
  • Przepisy przewidują, że odpowiedni funkcjonariusz może wystawić mandat osobie, której nie złapał na gorącym uczynku, ale fakt popełnienia wykroczenia został zarejestrowany przez fotoradar.
  • Fotoradar mierzy prędkość samochodów mijających urządzenie. Jeśli dany pojazd przekroczy prędkość dozwoloną w konkretnym miejscu, fotoradar zrobi automatycznie zdjęcie.
  • Fotoradar rejestruje: obraz samochodu, wizerunek kierowcy, czas i miejsce popełnienia wykroczenia, prędkość samochodu oraz numer rejestracyjny samochodu.
  • Odpowiednie organy po numerze rejestracyjnym są w stanie ustalić, kto jest właścicielem samochodu. Do właściciela wysyłane jest wezwanie do wskazania osoby kierującej samochodem w chwili zarejestrowania wykroczenia.
  • Właściciel albo się przyzna i przyjmie mandat, albo wskaże osobę kierującą samochodem w momencie popełnienia wykroczenia. Jeśli właściciel nie wskaże osoby kierującej, będzie musiał zapłacić grzywnę.
  • Właściciel może odmówić przyjęcia mandatu, nawet jeśli przyzna, że to on kierował pojazdem. W takiej sytuacji policja może skierować wniosek o ukaranie do sądu.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20011061148/U/D20011148Lj.pdf
  • Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19710120114/U/D19710114Lj.pdf
zdjęcie autora
Autor artykułu: Agnieszka Nowak

Absolwentka prawa. Posiada bogate doświadczenie w dochodzeniu roszczeń od zakładów ubezpieczeń. Zajmuje się uzyskiwaniem odszkodowań dla osób poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych. Jest to dla niej codzienność, dlatego chętnie doradza klientom naszej porównywarki OC AC.

Wystaw ocenę
83,13
Loading...

Dołącz do dyskusji

7 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.


avatar autora komentarza
Cała procedura i sam proces od dnia otrzymania zdjęcia z fotoradaru przez wskazanie sprawcy wykroczenia i otrzymania blankietu wpłaty trwa blisko 2.5 miesiąca. Irytujące.
avatar autora komentarza
A co się stanie jak ten wniosek wyślę 10dni po otrzymaniu listu ?
Jeśli chodzi o wniosek z odwołaniem się od mandatu z fotoradaru, to złożyć można go tylko w ciągu 7 dni od jego otrzymania.
avatar autora komentarza
Jeśli mówisz o wyroku nakazowym to jak najbardziej masz rację, jeśli masz na myśli wezwanie alternatywne to oczywiście termin mimo wskazania przez ITD 7 dni jest w zasadzie dowolny.. Żaden przepis tego nie reguluje
avatar autora komentarza
Mam pytanie. Mąż wskazał mnie jako kierującą samochodem i odesłał dokumenty na wskazany adres. To był październik ja mandatu nie zapłaciłam bo czekałam na informacje i mandat z policji którego do dzisiaj nie dostałam Czy dobrze zrobiłam czy powinnam zapłacić bez nadesłanego mandatu. I gdzie mogę to sprawdzić boję się że przez pandemia może list nie dotarł i do drzwi zapuka komornik.
Mandat powinien dotrzeć do kierującego z Inspekcji Transportu Drogowego w ciągu 180 dni. Jeśli tak się nie stało, można próbować kontaktować się z Głównym Inspektoratem Transportu Drogowego, który zarządza fotoradarami i tam wyjaśniać sprawę.
avatar autora komentarza
Witam , co sie dzieje w przypadku gdy właściciel pojazdu wskazuje siebie jako kierowcę mimo iż kierował ktoś inny ?