Pieniny – przewodnik dla turystów

Spływ Dunajcem, Trzy Korony i słynna sosna na Sokolicy – to z nimi najczęściej kojarzymy Pieniny, pasmo górskie zlokalizowane na południu Polski i będące częścią Karpat. Okazują się świetną alternatywą dla Tatr, które są oblegane przez tłumy o każdej porze roku. Posiadają przede wszystkim niezwykłe walory przyrodnicze, ale oferują turystom również inne atrakcje, jak chociażby zwiedzanie tamtejszych zabytków. A tych nie brakuje.

Pieniny Właściwe, Pieniny Spiskie i Pieniny Małe, czyli krótka lekcja topografii

W paśmie Pienin wyróżnia się trzy ich części. Są to:

  • Pieniny Właściwe (lub Pieniny Środkowe), które są najczęściej odwiedzane przez turystów. To na ich terenie znajduje się najbardziej popularny, choć nie najwyższy szczyt całych Pienin – Trzy Korony.
  • Pieniny Spiskie z najwyższym szczytem – Żar,
  • Małe Pieniny, na terenie których mieści się najwyższy szczyt całych Pienin – Wysoka.

Pieniny graniczą na wschodzie z Przełomem Białki, na południu z pasmem górskim Magura Spiska, po zachodniej ich stronie znajduje się Kotlina Orawsko-Nowotarska, a na północy Beskid Sądecki i Gorce. Duża część Pienin (przede wszystkim Pieniny Właściwe i Zielone Skałki – część Pienin Spiskich) to teren utworzonego tam Pienińskiego Parku Narodowego. Co ciekawe, był on pierwszym utworzonym w Polsce parkiem narodowym. Powstał w latach 30. XX wieku.

Korona Pienin – najwyższe i najciekawsze szczyty

Pieniny nie posiadają tak wysokich szczytów, jak Tatry czy Sudety. Spacer pienińskimi szlakami może być za to bardzo przyjemny, a zdobywanie tamtejszych szczytów będzie stanowiło doskonały początek górskiej przygody. Klub Zdobywców Koron Górskich stworzył zestawienie najwyższych i najbardziej popularnych szczytów pasma Pienin. Ta lista może stanowić plan wakacji w tamtym rejonie. Zdobywcy wszystkich wzniesień mogą liczyć na pamiątkową oznakę zdobywcy.

Korona Pienin:

  • Wysoka (1050 m.n.p.m.) – nazywany też Wysokimi Skałkami. To najwyższy szczyt Małych Pienin i całego pasma górskiego. Na Wysoką można dojść zielonym szlakiem z Jaworek (trasa biegnie przez Wąwóz Homole i Polanę pod Wysoką), a także szlakiem niebieskim ze Szczawnicy (szlak prowadzi przez grzbiet Małych Pienin, a po drodze można odwiedzić m.in. Szafranówkę i Durbaszkę).
  • Smerekowa (1015 m.n.p.m) – jeden ze szczytów Małych Pienin, który leży na terenie Słowacji. Smerekowa jest jednocześnie drugim pod względem wysokości szczytem Pienin. Można go zdobyć, idąc niebieskim szlakiem prowadzącym od Drogi Pienińskiej, mijając po drodze m.in. Szafranówkę i Wysokie Skałki.
  • Okrąglica (982 m.n.p.m.) – jeden ze szczytów turni Trzech Koron, jednego z najczęściej odwiedzanych masywów Pienin. To z Okrąglicy roztacza się najpiękniejszy widok na okoliczne szczyty, Dunajec, a nawet na Tatry, Gorce i Beskid Żywiecki. Na szczycie znajduje się punkt widokowy zdolny pomieścić jednocześnie 30 osób. Wejście na szczyt Trzech Koron jest odpłatne.
  • Wierchliczka (964 m.n.p.m.) – najbardziej wysunięty na wschód szczyt Małych Pienin. Można tam dojść niebieskim szlakiem, podobnie jak na Smerekową, od Drogi Pienińskiej, m.in. przez Szafranówkę, Łaźne Skały, a także Wysoki Wierch i Wysokie Skałki. Przez Warchliczkę przebiega granica polsko-słowacka.
  • Watrisko (960 m.n.p.m.) – kolejny szczyt znajdujący się w Małych Pieninach, na który można dojść, kierując się niebieskim szlakiem od Drogi Pienińskiej na Wielki Rogacz.
  • Borsuczyny (939 m.n.p.m.) – porośnięty świerkowym lasem szczyt Małych Pienin, na który prowadzi niebieski szlak od Drogi Pienińskiej.
  • Durbaszka (934 m.n.p.m.) – to kolejny szczyt Małych Pienin, przez który biegnie granica polsko-słowacka. Polska część zbocza to piękne połoniny. Pod Durbaszką znajduje się schronisko i punkt Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Na szczyt prowadzi niebieski szlak biegnący między Drogą Pienińską a Wielkim Rogaczem.
  • Wysoki Wierch (899 m.n.p.m.) – to odsłonięty szczyt Małych Pienin, który pokrywają prawie w całości łąki, dzięki czemu jest to doskonały punkt widokowy, z którego można podziwiać całą okolicę wraz z sąsiadującymi pasmami górskimi. Na Wysoki Wierch można dojść od Drogi Pienińskiej przez Szafranówkę, Łaźne Skały i Cyrhle (niebieski szlak) lub ze Szlachtowej w drodze na Wielki Lipnik (żółty szlak).
  • Żar (883 m.n.p.m.) – najwyższy szczyt w paśmie Pienin Spiskich. Można go zdobyć, obierając szlak oznaczony czerwonym kolorem, który prowadzi z Łapsz Wyżnych do Niedzicy.
  • Sokolica (747 m.n.p.m.) – jeden ze szczytów Pienin Właściwych, który zasłynął dzięki rosnącej tam 500-letniej sośnie, która dwa lata temu została uszkodzona podczas prowadzonej akcji ratunkowej. Na Sokolicę prowadzą dwa szlaki: niebieski oraz zielony. Wejście na szczyt jest płatne.

Schroniska w Pieninach

Przy pienińskich szlakach nie ma wielu miejsc, w których można by się zatrzymać. Do dyspozycji turystów są trzy obiekty zlokalizowane przy najbardziej popularnych szlakach:

  • Schronisko Trzy Korony – znajduje się u podnóża masywu Trzech Koron i oferuje ponad 40 miejsc noclegowych oraz wyżywienie. Z okien schroniska można podziwiać nie tylko Trzy Korony, ale także Przełom Dunajca, Łysinę i Czerwony Klasztor.
  • Schronisko Orlica – zlokalizowane jest na terenie Szczawnicy, przy Drodze Pienińskiej. Jest zatem doskonałym punktem, w którym można rozpocząć wędrówki na wiele pienińskich szczytów. W schronisku znajduje się 50 miejsc noclegowych.
  • Schronisko pod Durbaszką – największy obiekt tego typu w Pieninach, bo oferuje ponad 80 miejsc noclegowych. Można je odwiedzić, zmierzając do Wąwozu Homole lub spacerując w okolicach Szafranówki.

Szlaki turystyczne w Pieninach

W Pieninach można poruszać się szlakami oznakowanymi czterema kolorami: żółtym, zielonym, czerwonym i niebieskim. Trasy te są zróżnicowane pod względem długości oraz trudności, dlatego zarówno amatorzy, jak i wprawieni już podróżnicy znajdą tu coś odpowiedniego dla siebie. Poniżej przykładowe trasy, którymi można wybrać się na spacer po górach:

  • trasa ze Szczawnicy przez Palenicę do Szafranówki – długość: 2 km, czas: 45 minut (szlak żółty).
  • trasa ze Sromowców na Przełęcz pod Ostrym Wierchem – długość: 15 km, czas: 4 godziny (szlak zielony).
  • trasa z Niedzicy przez Sromowce Wyżne do Macelaka – długość: 8 km, czas: 2 godziny i 15 minut (szlak czerwony).
  • trasa od Trzech Koron przez Sokolicę na Wysokie Skałki – długość: 6 km, czas: 5 godzin i 15 minut (szlak niebieski).

Rowerem przez Pieniny

Z racji tego, że Pieniny nie są wysokimi górami, jest to idealne miejsce nie tylko na piesze wędrówki, ale także na wycieczki rowerowe. To tutaj, wzdłuż Dunajca, biegnie fragment jednej z popularnych długodystansowych tras rowerowych – Velo Dunajec, która rozpoczyna się w Zakopanem i prowadzi aż do Tarnowa, 237 km dalej. Rowerzyści będą mogli podziwiać po drodze m.in. Trzy Korony, Zamek w Niedzicy, Jezioro Czorsztyńskie, Kościół św. Archanioła Michała w Dębnie oraz sam Dunajec.

Oprócz trasy Drogą Pienińską można obrać także inny kierunek, jadąc jednośladem Drogą do Krasu, czyli szlakiem zielonym.

Atrakcje turystyczne w Pieninach

Pobyt w Pieninach nie musi kończyć się na górskich wędrówkach. Choć wiele turystów jedzie w góry właśnie po to, aby pospacerować i zdobyć kolejne szczyty, to przynajmniej część z nich z pewnością zainteresują także inne atrakcje, jakie oferuje tamten region Polski. W Pieninach można zwiedzać tamtejsze zabytki, poznać miejscową kulturę i zachwycić się tamtejsza przyrodą.

Pienińskie zamki

Najbardziej popularne i często odwiedzane przez przebywających w Pieninach turystów są dwa zamki położone nad Jeziorem Czorsztyńskim. Mowa tu o zamku w Niedzicy (mieści się w nim obecnie muzeum, a zwiedzić można m.in. izbę żupną czy salę myśliwską) oraz o ruinach zamku w Czorsztynie, który znajduje się na przeciwległym brzegu jeziora.

Tak urocze miejsca nie są charakterystyczne jedynie dla pasma Pienin. Miłośnicy tego rodzaju zabytków mogą je znaleźć także w innych częściach Polski, o czym można przeczytać w artykule: 10 najpiękniejszych zamków w Polsce.

Pienińskie kościoły

Kościoły znajdujące się w Pieninach przeważnie mają drewnianą konstrukcję. Do takich należy m.in. Kościół św. Katarzyny w Sromowcach Niżnych, w którym znajdują się także XVI-wieczne naczynia liturgiczne. W planie zwiedzania nie można pominąć również Kościoła św. Michała Archanioła w Dębnie. To kolejny przykład budowli drewnianej. Zabytek wpisano na listę UNESCO. Na uwagę zasługuje także wnętrze, a w szczególności polichromie oraz ołtarz z tryptykiem. To tutaj nagrywano część scen do serialu o najsłynniejszym zbójniku – Janosiku.

Więcej o turystyce sakralnej w Polsce można przeczytać w artykule: Turystyka sakralna w Polsce – 5 kościołów, które musisz odwiedzić.

Chętni mogą wypuścić się także w słowacką część Pienin, gdzie czeka między innymi Czerwony Klasztor, pomnik tamtejszej kultury.

Pienińskie muzea i skanseny

Chcąc poznać nieco tradycję i kulturę tamtych okolic, warto wybrać się do kilku galerii, muzeów i skansenów. Jednym z obowiązkowych punktów w wakacyjnym planie powinno być zatem Muzeum Pienińskie. To miejsce, w którym można poznać tradycyjne wyposażenie tamtejszych gospodarstw i zobaczyć stroje regionalne mieszkańców Szczawnicy. Warto również zatrzymać się w skansenie w tym mieście i podziwiać prywatne zbiory związane z Pieninami.

Oprócz muzeów każdy turysta przebywający w Szczawnicy powinien odwiedzić tamtejszą pijalnię wód mineralnych.

Pieniny z innej perspektywy

Być w Pieninach i nie wybrać się na spływ Przełomem Dunajca, to jakby odwiedzić Zakopane i nie spróbować tamtejszego oscypka. Rejs tratwą jest ewenementem na skalę europejską. Zresztą Pieniny zupełnie inaczej prezentują się z perspektywy rzeki niż wtedy, gdy są podziwiane przez turystów wędrujących pieszymi szlakami. Spływ flisacką łodzią to 18 km niezapomnianej przygody. Zwłaszcza, że różnica poziomu startowej i końcowej stacji wynosi aż 36 m.

Oceń artykuł:
15,00
Loading...
zdjęcie autora
Autor artykułu: Mateusz Piesowicz

Studiował prawo i kulturoznawstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim, a od kilku lat doskonali swoje umiejętności w pracy redaktorskiej. Od dłuższego czasu związany z branżą kulturalną, chętnie nabywa jednak nowych doświadczeń, by dzielić się nimi z czytelnikami za pomocą jasnych i przystępnych tekstów.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *