Jaki powinien być przewodnik wysokogórski?

Wybór przewodnika wyprawy wysoko w góry to ważna decyzja. Spoczywa na nim odpowiedzialność za zdrowie i życie uczestników wycieczki. Bezpieczne wejście i zejście z góry w tym samym składzie to priorytet. Jak przewodnicy górscy dbają o własne bezpieczeństwo? Sprawdź, jak wygląda praca przewodnika w wysokich górach!

przewodnik wysokogórski

Jak zostać przewodnikiem górskim? Jakie kryteria trzeba spełnić, aby prowadzić wycieczki w wysokich partiach gór? Dowiedz się, czy potrzebne są do tego certyfikaty, szkolenia i kursy. Zapoznaj się z naszym przewodnikiem po pracy przewodnika górskiego!

Przewodnik turystyczny – kim jest?

Przewodnicy turystyczni to osoby, które zawodowo oprowadzają turystów lub odwiedzających dane miejsce, udzielając przy tym fachowej wiedzy o obiektach i wydarzeniach w konkretnej lokalizacji oraz szerszym kontekście. Przewodnik sprawuje odpowiedzialną pieczę nad turystami w zakresie wiążącej go umowy, natomiast w trakcie wycieczki musi dbać o zachowanie należnego poziomu bezpieczeństwo wszystkim uczestnikom wyprawy.

Rodzaje przewodników turystycznych 

Według polskiego prawa przewodnicy turystyczni w kraju dzielą się na 3 kategorie:

  • przewodnik miejski,
  • przewodnik terenowy,
  • przewodnik górski.

Przewodnik miejski działa na obszarze miast i w strefach podmiejskich, jeśli obiekty związane są z aglomeracją danego miejsca. Przewodnicy terenowi są aktywni w poszczególnych województwach lub regionach Polski. W niższych partiach gór (np. Beskidów, Sudetów lub Tatr) można spotkać przewodników górskich. Tak zwani przewodnicy wysokogórscy to z zasady wykwalifikowani przewodnicy górscy, specjalizujący się w wyprawach w górnych partiach masywów.

Praca przewodnika wysokogórskiego – na czym polega?

Nawet najlepszy przewodnik potrzebował kiedyś przewodnika. Mogło to być tak dawno, że już część z nich pamięta ten moment dość mgliście. Za to większość dobrze wspomina moment, w którym pojawiło się pragnienie zostania przewodnikiem wysokogórskim. Nie jest to praca dla każdego, za to wymarzone zajęcie dla niejednego miłośnika wypraw w najwyżej położone partie gór.

Przewodnik wysokogórski to zawód, który w unikalny sposób łączy pasję z umiejętnościami przewodzenia grupom turystów w trudnych warunkach terenowych. To specyficzny rodzaj przewodnika turystycznego w wysokich górach – miejscu, gdzie niezbędne są zarówno wiedza teoretyczna, jak i praktyczne umiejętności. W tym artykule przyjrzymy się bliżej temu zawodowi, wymaganiom jakie są przed nim stawiane oraz możliwościom i szansom rozwoju.

Górski przewodnik tatrzański – co robi?

Za co właściwie odpowiada przewodnik górski? W Tatrach Wysokich ma co robić! Przewodnik tatrzański to osoba specjalizująca się w prowadzeniu turystów po terenie Tatr, najwyższych gór w Polsce. Charakteryzuje się fachową wiedzą na temat tego pasma Karpat oraz umiejętnościami wspinaczkowymi, które pozwalają mu pewnie prowadzić grupy w najbardziej wymagających warunkach górskich w kraju.

UWAGA!

Przewodnik tatrzański pierwszej klasy to najwyższe kwalifikacje. Do jego zadań należy prowadzenie grup turystów po trudnych, oznakowanych szlakach wysokogórskich, jak i poza nimi.

Do wymagań niezbędnych do spełnienia, aby stać się przewodnikiem tatrzańskim najwyższej klasy wliczają się:

  • doskonała kondycja fizyczna,
  • umiejętność poruszania się w trudnym terenie,
  • znajomość technik wspinaczkowych,
  • wiedza z zakresu meteorologii, orientacji w terenie oraz pierwszej pomocy.
CZY WIESZ, ŻE …

Przewodnika-taternika łatwo można odróżnić od innych przewodników górskich, jak np. przewodnika beskidzkiego czy sudeckiego, m.in. specjalistyczną wiedzą o Tatrach oraz bardzo wysokim poziomem umiejętności wspinaczkowych. Inne są również odznaki, które przewodnicy mają często w zwyczaju nosić.

Przewodnik tatrzański pierwszej klasy – rola i znaczenie

Potwierdzeniem najwyższych kwalifikacji wśród przewodników tatrzańskich jest tytuł przewodnika tatrzańskiego pierwszej klasy. Posiadają go nieliczne osoby o doskonałych predyspozycjach górskich. Przewodnicy na tym poziomie zaawansowania odpowiadają za przewodzenie na najbardziej wymagających szlakach (oznakowanych i poza nimi). Te zadania wymagają od kandydata:

  • tężyzny fizycznej,
  • umiejętności poruszania się w trudnym terenie,
  • znajomości technik wspinaczkowych,
  • wiedzy z zakresu meteorologii,
  • dobrej orientacji w terenie,
  • znajomości zasad pierwszej pomocy.

Kto może zostać przewodnikiem wysokogórskim?

Czy każdy może być przewodnikiem w wysokich górach? Niekoniecznie. Aby nim się stać, trzeba spełnić wymagania wynikające wprost z przepisów? Przewodnikiem górskim może być osoba, która spełnia 4 ustawowe warunki:

Uprawnienia przewodnika górskiego dla określonego obszaru górskiego otrzymuje osoba, która:
1) ukończyła 18 lat;
2) nie była karana za przestępstwo umyślne lub inne popełnione w związku z wykonywaniem zadań przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek;
3) posiada wykształcenie średnie lub średnie branżowe;
4) odbyła szkolenie teoretyczne i praktyczne dla określonego obszaru górskiego oraz zdała egzamin na przewodnika górskiego, z zastrzeżeniem art. 22a ust. 2

Dz.U. 1997 nr 133 poz. 884

Warto przy tym dodać, że uprawnienia przewodników górskich dzielą się na 3 klasy w zależności od stopnia trudności tras i wycieczek.

UWAGA!

Osoby, które już mają uprawnienia przewodnika górskiego są dopuszczani do egzaminu obejmującego dodatkowy obszar bez konieczności odbycia szkolenia teoretycznego i praktycznego w tym względzie. Przewodnicy miejscy lub terenowi nie muszą w ogóle podchodzić do kursu przewodnickiego czy zdawać egzaminu państwowego.

W górach występuje zjawisko fałszywego przewodnictwa. Co dokładnie oznacza, dowiesz się z pora: Black guiding i czarni przewodnicy – śmiertelne zagrożenie podczas wycieczek!

Jak zostać licencjonowanym przewodnikiem górskim?

Zdobycie licencji przewodnika górskiego składa się z kilku etapów. Proces ten można podzielić na poniższe fazy (krok po kroku).

Co należy zrobić, aby uzyskać licencję przewodnika górskiego w Polsce? 

  1. Ukończyć specjalistyczne szkolenie przewodnickie (organizowane np. przez Polski Związek Alpinizmu lub inną uprawnioną organizację).
  2. Zdać egzamin przewodnicki przed komisją egzaminacyjną (zarówno część teoretyczną, jak i praktyczną).
  3. Odebrać uprawnienia do prowadzenia grup w górach, które działają na terenie Polski oraz innych krajów, w których obowiązują porozumienia międzynarodowe.

Jakie organizacje zrzeszają polskich przewodników górskich?

W kształtowaniu i rozwoju przewodnictwa wysokogórskiego w Polsce ważną rolę pełnią stowarzyszenia i organizacje zrzeszające przewodników górskich. Podmioty te dbają o wysoki poziom kwalifikacji swoich członków, organizując szkolenia, kursy i egzaminy, które pozwalają na zdobycie niezbędnych uprawnień. Ponadto, współpracują z innymi organizacjami krajowymi i międzynarodowymi, aby promować polskich taterników i alpinistów na arenie międzynarodowej.

Polski Związek Alpinizmu (PZA)

Ta najstarsza organizacja polskich alpinistów powstała w 1974 r. w wyniku przekształcenia przedwojennego Klubu Wysokogórskiego. To swoista federacja złożona z poszczególnych klubów i sekcji. PZA zrzesza:

  • taterników,
  • grotołazów,
  • narciarzy wysokogórskich,
  • wspinaczy skalnych.

Polski Związek Alpinizmu jest członkiem m.in.:

  • Union Internationale des Associations d’Alpinisme (UIAA) – od 1932 r. jako członek-założyciel,
  • Union Internationale de Speleologie (UIS),
  • European Speleological Federtion (FSE),
  • International Federation of Sport Climbing (IFSC),
  • European Mountaineering Association (EUMA),
  • International Ski Mountaineering Federation (ISMF).
  • Polski Komitet Olimpijski (PKOl) – od 2014 r.
CIEKAWOSTKA

Wspinaczka sportowa zadebiutowała na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2020 w Tokio.

PZA koordynuje działalność sportową i szkoleniową, organizując wyprawy narodowe. Nadaje również uprawnienia instruktorskie, zajmuje się ochroną przyrody oraz profilaktyką wypadkową. Związek wydaje własne kwartalniki (“Taternik” i “Jaskinie”).

CZY WIESZ, ŻE …

PZA w Tatrach ma Centralny Ośrodek Szkoleniowy “Betlejemka” na Hali Gąsienicowej oraz dwa obozowiska taternickie na Szałasiskach (Morskie Oko) oraz na Polanie Rogoźniczańskiej (poniżej dolin Kościeliskiej i Chochołowskiej).

Polskie Stowarzyszenie Przewodników Wysokogórskich (PSPW)

To organizacja zrzeszająca polskich przewodników wyszkolonych według międzynarodowego standardu w przewodnictwie technicznym (UIAGM/ IVBV/IFMGA). Co oznaczają te tajemnicze skróty? Już wyjaśniamy.

  • IVBV/UIAGM/IFMGA – to akronimy (skróty) nazwy Międzynarodowej Federacji Związków Przewodnickich w poszczególnych językach (niemieckim, francuskim i angielskim). Wszyscy przewodnicy tej federacji przechodzą analogiczny program szkolenia oraz mają podobne kompetencje i noszą takie same odznaki.
CZY WIESZ, ŻE …

PSPW jest jedyną polską organizacją należącą do federacji IVBV. Powstała w 1996 r.

Certyfikat IVBV przyznawany jest m.in. w:

  • Ameryce Południowej,
  • Japonii,
  • Kanadzie,
  • Skandynawii,
  • Polsce,
  • Słowacji.

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (PTTK) to najstarsze w Polsce stowarzyszenie skupiające turystów i krajoznawców. Powstało w 1950 r. z utworzonego w 1873 r. Towarzystwa Tatrzańskiego, które w 1920 r. już pod nazwą Polskie Towarzystwo Tatrzańskie połączyło się z utworzonym w 1906 r. Polskim Towarzystwem Krajoznawczym.

PTTK rozwija i upowszechnia krajoznawstwo i turystykę kwalifikowaną we różnych formach. Najbardziej popularne dyscypliny turystyki:

  • turystyka górska,
  • turystyka piesza,
  • turystyka kajakowa,
  • turystyka żeglarska,
  • turystyka kolarska,
  • turystyka motorowa,
  • turystyka narciarska.
CZY WIESZ, ŻE …

Towarzystwo PTTK stworzyło i upowszechnia system odznak turystyki kwalifikowanej służący rozwojowi zainteresowania różnymi formami turystyki i krajoznawstwa zarówno w kraju, jak i za granicą.

Więcej na ten temat przeczytasz w naszym poradniku: Korona Europy – jak zdobyć najwyższe szczyty na Starym Kontynencie? [PRZEWODNIK].

Ubezpieczenie przewodnika wysokogórskiego – jaka polisa?

Licencjonowani przewodnicy tatrzańscy powinni mieć ochronę podczas całego okresu prowadzenia działań przewodnickich. Jeśli oprowadzają grupy przez cały rok, ubezpieczenie również powinno być całoroczne. W przypadku okresowej działalności, wystarczająca może okazać się krótkoterminowa polisa (tylko na czas świadczenia usług sezonowo).

Ubezpieczenie PTTK dla członków towarzystwa

Przewodnicy turystyczni zrzeszeni w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym mogą zawrzeć ubezpieczenie OC z tytułu wykonywanego przez siebie zajęcia. Taka polisa jest skierowana m.in. do:

  • przewodników górskich,
  • przewodników turystycznych (miejskich i terenowych),
  • pilotów wycieczek,
  • przodowników i promotorów turystyki:
    • jeździeckiej (nizinnej i górskiej),
    • kajakowej,
    • kolarskiej,
    • motorowej,
    • narciarskiej,
    • pieszej,
  • organizatorów turystyki (np. imprez na orientację),
  • instruktorów:
    • żeglarstwa,
    • narciarstwa,
    • nurkowania swobodnego,
    • krajoznawstwa,
    • fotografii krajoznawczej,
    • ochrony przyrody,
    • opieki nad zabytkami,
    • przewodnictwa,
  • znakarzy,
  • opiekunów (Szkolnych Kół Krajoznawczo-Turystycznych).

Polisa zawierana przez PTTK to ubezpieczenie towarzystwa ERGO Hestia w 2 wariantach, 2 opcjach terytorialnych oraz na wybrany okres (rok, pół roku lub kwartał):

Zakres 1 – Polska (wraz z krajami sąsiadującymi):

  • wariant 1:
    • suma ubezpieczenia: 500 000 zł,
    • składka:
      • kwartalna: 46,00 zł,
      • półroczna: 69,00 zł,
      • roczna: 115,00 zł,
  • wariant 2:
    • suma ubezpieczenia: 1 000 000 zł,
    • składka:
      • kwartalna: 67,00 zł,
      • półroczna: 101,00 zł,
      • roczna: 168,00 zł,

Zakres 2 – Europa (w tym Basem Morza Śródziemnego):

  • wariant 1:
    • suma ubezpieczenia: 500 000 zł,
    • składka:
      • kwartalna: 78,00 zł,
      • półroczna: 118,00 zł,
      • roczna: 196,00 zł,
  • wariant 2:
    • suma ubezpieczenia: 1 000 000 zł,
    • składka:
      • kwartalna: 114,00 zł,
      • półroczna: 172,00 zł,
      • roczna: 286,00 zł.

Ubezpieczenie przewodnika górskiego

We współpracy z Polskim Związkiem Alpinizmu (PZA) Expert Sport oferuje polisę dedykowaną przewodnikom górskim i turystycznym oraz instruktorom czy trenerom, dyscyplina takich jak:

  • wspinaczka górska i skalna,
  • wspinaczka sportowa,
  • snowboard,
  • narciarstwo i skialpinizm (narciarstwo wysokogórskie),
  • taternictwo jaskiniowe,
  • kanioning.

Polisa obejmuje m.in.:

  • OC przewodnika (podczas wycieczek i działalności zawodowej):
  • NNW instruktora i trenera (w razie wypadku w pracy lub podczas dojazdu i odniesienia trwałego uszczerbku na zdrowiu).

Ubezpieczenie występuje w kilku różnych wariantach (6 wysokości sumy ubezpieczenia OC od 100 tys. do 2 mln zł) i opcjach zakresowych (Polska i Świat), skierowanych do dwóch grup docelowych (np. związkowców PZA czy członków SWPT). Osoby spoza tych organizacji mają nieco wyższe stawki polisowe. Przewodnicy wysokogórscy powinni sięgać po jak najwyższą ochronę.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o przewodnika górskiego wysoko w górach

Ile kosztuje przewodnik w Tatrach Wysokich?
Kto może być przewodnikiem górskim?
Jak zostać przewodnikiem górskim?
PODSUMOWANIE
  • Przewodnik górski odpowiada za zdrowie i życie podopiecznych podczas wypraw wysoko w góry. Potwierdzeniem zdobytych umiejętności są certyfikaty i licencje uprawnionych do tego podmiotów w Polsce i na świecie.
  • Zatrudnienie przewodnika w górach to istotne i konieczne działanie podczas wielu wypraw. Za odwagą lidera wycieczki musi iść w parze również odpowiedzialność za życie i zdrowie pozostałych.
  • Ubezpieczenie dla przewodnika w wysokich górach to podstawa. Jest wymagana przy prowadzeniu działalności w tym względzie i nieoceniona, gdy dochodzi do nagłych wypadków w trudnym terenie.

Rafał Gliński Mubi
Autor artykułu: Rafal Glinski

Redaktor z 5-letnim stażem pracy w mediach. Jest autorem kilkuset publikacji o charakterze informacyjnym i publicystycznym. W swoich tekstach na Mubi stara się wyjaśnić wszystkie zawiłości świata ubezpieczeń. Jako czynny użytkownik dróg opisuje realia drogowe kierowców. 

Wystaw ocenę

Dołącz do dyskusji

1 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

avatar autora komentarza
Niestety, w treści widać brak znajomości prawa z zakresu przewodnictwa górskiego i namawianie do korzystania z nielegalnych przewodników. Część z powyższego tekstu to reklama jednego stowarzyszenia które nie ma żadnego prawa do nadawania jakichkolwiek uprawnień przewodników górskich ( PSPW).
grafika
grafika

Chcesz czuć się bezpiecznie w podróży za niewielkie pieniądze?
Nie przepłacaj! Kup ubezpieczenie turystyczne od 22 zł na tygodniowy wyjazd!