Czym jest strefa zamieszkania i jakie przepisy w niej obowiązują?

Uczynienie stref zamieszkania strefami bezpiecznymi powinno być priorytetem nie tylko osób mieszkających w ich pobliżu, ale i każdego przejeżdżającego przez nie kierowcy. Jakie obowiązki i ograniczenia są nałożone na kierowców poruszających się na terenach stref zamieszkania, a jakie prawa przysługują pieszym?

swoboda pieszych

Co oznacza pojęcie strefa zamieszkania?

Strefy zamieszkania wyznacza się najczęściej na dużych osiedlach, a czasem także w rejonach domków jednorodzinnych. Są to miejsca, w których z jednej strony piesi zyskują szczególne prawa, a z drugiej kierowcy muszą podporządkować się wielu przepisom ograniczającym swobodę ich poruszania się. Tylko w strefach zamieszkania piesi mają bezwzględne pierwszeństwo nad kierowcami.

W Ustawie z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym można przeczytać, że strefa zamieszkania jest obszarem obejmującym drogi publiczne lub inne drogi, gdzie obowiązują szczególne zasady ruchu drogowego, a wjazdy i wyjazdy są oznaczone odpowiednimi znakami drogowymi. Jak dokładnie wygląda strefa zamieszkania i jaki znak sygnalizuje wjazd do niej?

Wjazd do strefy zamieszkania oznacza się niebieskim znakiem informacyjnym D-40, przedstawiającym dom, pojazd i dwie białe postaci grające w piłkę. Z kolei wyjazd z tej strefy jest opatrzony znakiem D-41, przedstawiającym przekreślony znak D-40.

Przywileje pieszych w strefie zamieszkania

Strefy zamieszkania są tworzone w celu ułatwienia pieszym swobodnego poruszania się w pobliżu ich domów. Służą między innymi zapewnieniu bezpieczeństwa nie tylko dorosłym pieszym, ale i dzieciom.

Te ostatnie tylko w tej strefie mają prawo do samodzielnego poruszania się po drodze nawet wtedy, gdy jeszcze nie skończyły 7 lat. Wynika to z faktu, że strefy zamieszkania nie dotyczy przepis mówiący, że dziecko w wieku do 7 lat może korzystać z drogi tylko pod opieką osoby, która osiągnęła wiek 10 lat. Dzięki ograniczeniom praw kierowców w strefie zamieszkania dzieci mogą przemieszczać się bez obaw.

Poza tym w strefie zamieszkania pieszy może poruszać się po całej szerokości drogi i nie ma obowiązku ograniczać się tylko do chodnika czy drogi dla pieszych. Co najważniejsze, w całej tej strefie pieszy ma pierwszeństwo przed pojazdem. Jest to kolejny przywilej pieszych w strefie zamieszkania, który znacząco wpływa na zobowiązania i ograniczenia dotyczące kierowców.

Jakich praw muszą przestrzegać kierowcy w strefie zamieszkania?

W strefie zamieszkania kierowcy muszą przestrzegać kilku zasad, które mogą okazać się dla nich utrudnieniem, jednak służą wspólnemu bezpieczeństwu wszystkich uczestników ruchu.

W tej strefie pojazdy i zespoły pojazdów mogą poruszać się z maksymalną prędkością 20 km/h. Jest to spowodowane swobodami przyznawanymi osobom przemieszczającym się pieszo, które w strefie zamieszkania mogą poruszać się po całej szerokości drogi. Przy jeździe z wyższą prędkością spowodowanie groźnego w skutkach wypadku z udziałem pieszego byłoby o wiele bardziej prawdopodobne.

Przykład

Marcin wjechał do strefy zamieszkania ustanowionej na osiedlu, na którym mieszka. Jechał prostą drogą, na której nie widział żadnych przeszkód, więc pomyślał, że nie zaszkodzi delikatnie dodać gazu i przyspieszył do 30 km/h. W tym samym momencie zza zaparkowanych po prawej stronie samochodów tuż przed maskę jego auta wybiegł kilkuletni chłopiec. Marcin błyskawicznie wcisnął hamulec, ale nawet przy tak niedużej prędkości droga hamowania wynosi 5 m, więc zanim zdążył się zatrzymać i tak potrącił dziecko. Na szczęście nie doszło do tragedii i skończyło się tylko na mocnych stłuczeniach chłopca.

Kierowcy przemieszczający się po strefie zamieszkania muszą pamiętać o specyficznych dla niej równorzędnych skrzyżowaniach. Oznacza to, że mają obowiązek ustąpić pierwszeństwa pojazdom nadjeżdżającym z prawej strony. Funkcjonuje tu zatem tak zwana “zasada prawej ręki”.

W strefach zamieszkania obowiązuje zakaz postoju w miejscach, które nie są do tego specjalnie przeznaczone. Kierowcy mogą unieruchomić swoje pojazdy tylko na wyznaczonych do tego miejscach parkingowych.

Co ważne, znajdujące się w strefach zamieszkania progi zwalniające nie muszą tu być opatrzone znakiem pionowym. Przepisy mówią o tym, że takie znaki nie są wymagane, jeśli dozwolona prędkość jazdy wynosi 30 km/h lub mniej. Kierowcy powinni więc zwrócić szczególną uwagę na jezdnię, aby nie zostać niemile zaskoczonymi nagłym wjechaniem na próg zwalniający.

Przy wyjeżdżaniu ze strefy zamieszkania kierowcy muszą pamiętać o jeszcze jednej rzeczy: o tym, że w ten sposób włączają się do ruchu. W związku z tym kierowcy wyjeżdżający ze strefy zamieszkania muszą ustąpić pierwszeństwa innym uczestnikom ruchu już poruszającym się po drodze. Z tego powodu warto, aby uważnie obserwowali znaki drogowe i nie przeoczyli znaku D-41. Nieświadomy wyjazd ze strefy zamieszkania na drogę, na której nie funkcjonuje już “zasada prawej ręki” może zakończyć się kolizją lub wypadkiem.

W jakich sytuacjach należy ustąpić pierwszeństwa innemu pojazdowi?

W jakich sytuacjach ustąpienie pierwszeństwa jest konieczne i regulowane prawem?

Czytaj dalej

Jakie kary grożą za nieprzestrzeganie przepisów drogowych obowiązujących w strefach zamieszkania?

Wykroczenia kierowców związane z nieprzestrzeganiem przepisów dotyczących strefy zamieszkania są karane mandatami. Jednym z niedozwolonych czynów jest postój w strefie zamieszkania w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Grozi za to 100 zł kary pieniężnej oraz przyznanie 1 punktu karnego. Znacznie więcej zapłaci kierowca, który w strefie zamieszkania nie ustąpi pierwszeństwa pieszemu, bo aż 1500 zł (3000 zł, jeśli czyn zostanie popełniony w warunkach recydywy).

Najwyższe kary pieniężne zapłacą kierowcy niestosujący się do ograniczeń prędkości. Jak już wiadomo, w strefie zamieszkania nie można jechać szybciej niż 20 km/h. Jakie kary grożą za nieprzestrzeganie tego przepisu?

WykroczenieMandatPunkty karne
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości do 10 km/h50 zł1 punkt karny
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 11 do 15 km/h100 zł2 punkty karne
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 16 do 20 km/h200 zł3 punkty karne
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 21 do 25 km/h300 zł5 punktów karnych
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 26 do 30 km/h400 zł7 punktów karnych
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 31 do 40 km/h800/1600 zł*9 punktów karnych
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 41 do 50 km/h1000/2000 zł*11 punktów karnych
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 51 do 60 km/h1500/3000 zł*13 punktów karnych
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 61 do 70 km/h2000/4000 zł*14 punktów karnych
Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 71 km/h i więcej2500/5000 zł*15 punktów karnych
*druga z wartości oznacza wysokość mandatu w przypadku recydywy, czyli ponownego popełnienia wykroczenia tej samej kategorii w ciągu 2 lat od poprzedniego złamania przepisów (art. 38 § 2 Kodeksu wykroczeń)

Takie same kary za przekroczenie prędkości zapłacą kierowcy nieprzestrzegający tych ograniczeń w innych miejscach, nie tylko w strefie zamieszkania. Przekroczenie dopuszczalnej prędkości w różnych miejscach karane jest podobnie. Należy pamiętać, że jazda z prędkością ponad 50 km/h większą niż dopuszczalna grozi nie tylko mandatem i przyznaniem punktów karnych, ale i utratą prawa jazdy na 3 miesiące.

Również nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu w czasie opuszczania strefy zamieszkania i włączania się do ruchu może zakończyć się mandatem. Wyniesie on 300 zł i będzie mu towarzyszyć przyznanie od 8 do 12 punktów karnych.

UWAGA!

Od 17 września 2022 roku w życie weszły nowe przepisy, które zwiększyły maksymalną liczbę punktów karnych możliwych do otrzymania za pojedyncze wykroczenie z 10 do 15.

Przestrzeganie przepisów dotyczących zachowania się kierowców i pieszych w strefach zamieszkania przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa, szczególnie ważnego w miejscach, gdzie piesi mają prawo przemieszczać się bez ograniczeń po całej szerokości drogi.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o przepisy w strefie zamieszkania

Jakie są przywileje pieszych w strefie zamieszkania?
O czym w strefie zamieszkania musi pamiętać kierowca pojazdu?
Czy wyjeżdżając ze strefy zamieszkania włączam się do ruchu?
Jakie mandaty grożą za nieprzestrzeganie przepisów dotyczących strefy zamieszkania?
Źródła:
  • Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf
Zuzanna Sośnicka
Autor artykułu: Zuzanna Sośnicka

Absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego i redaktorka. Nie ustaje w nauce, wciąż poznając branżę ubezpieczeniową i udostępniając swoją wiedzę czytelnikom poradników porównywarki Mubi. Wierzy, że nawet najtrudniejsze zagadnienia ze świata ubezpieczeń można wyjaśnić w przystępny sposób. Prywatnie uwielbia piec ciasta, czytać książki oraz opiekować się dziećmi i zwierzętami.

Wystaw ocenę

Dołącz do dyskusji

33 komentarze

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

avatar autora komentarza
A jak to działa jeśli jestem w strefie zamieszkania, a do ruchu włącza się uczestnik jadący drogą (zwykła) z mojej prawej strony
Proszę podać więcej szczegółów.
avatar autora komentarza
jadę drogą znajdującą się w strefie zamieszkania, dojeżdżam do skrzyżowania i chcąc skręcić w prawo mam znak koniec strefy, czy auto wyjeżdzające z tej właśnie drogi ma pierwszeństwo jeżeli jest z mojej prawej strony? on dopiero wjeżdza w strefę
Wydaje mi się, że zarówno Pani, jak i drugi kierowca możecie wykonać manewr jednocześnie, zakładając, że każdy porusza się swoim pasem ruchu. Dobrą praktyką jest jednak umożliwienie wjazdu do strefy zamieszkania drugiemu kierowcy w pierwszej kolejności.
avatar autora komentarza
mieszkam w miejscowości w takiej właśnie strefie i tu kierowcy nie przestrzegają zasad ruchu, przekraczają prędkość, nikt nie jeździ 20 km/h, trąbią na wchodzących z chodnika na jezdnie pieszych chcących przejść na drugą stronę (nie ma chodników), itp.
avatar autora komentarza
Moja sąsiadka siedzi na środku drogi ,która jest wokół domu (jest to droga gminna). Kiedy wezwałam policję bo nie mogłam przejechać policjanci powiedzieli, że ona może siedzieć i blokować drogę, a ja chcąc przejechać muszę ją poprosić żeby zeszła. Policjanci twierdzą, że może tam siedzieć bo to jest strefa zamieszkania tylko nie stoi żaden znak mówiący o tym
avatar autora komentarza
Podstawową zmianą w przepisach powinno być umieszczenie na znaku D-40 symbolu ograniczenia prędkości do 20km/h, bo przecież 99% kierowców tego nie wie
avatar autora komentarza
Spaceruję z małym pieskiem między blokami, trochę idę chodnikiem, trochę po trawie a jeszcze trochę przechodzę przez drogę osiedlową żeby iść drugą stroną tej drogi. Z drogi sąsiedniej ale też osiedlowej skręca szybko jadący samochód wprost na mnie i mojego pieska, - nie zdążyłem. samochód najechał na mojego pieska mocno go raniąc. Kierowca jadący około 40km/h wysiadł z samochodu i oznajmił z go to figa obchodzi bo piesek nie był na smyczy. Leczenie pieska będzie drogie, jakie mam prawo lub do czego prawa nie mam.
avatar autora komentarza
Masz prawo zachować milczenie, inaczej wszystko co powiesz może być użyte przeciwko tobie.
avatar autora komentarza
Dlaczego w artykule brak jest informacji o zakazie parkowania, w strefie zamieszkania, poza wyznaczonymi miejscami postojowymi o czym kierowcy oczywiście zapominają.
Autorka artykułu zawarła tę informację w tekście. Odpowiedni akapit znajdzie Pan w sekcji “Jakich praw muszą przestrzegać kierowcy w strefie zamieszkania?”.
avatar autora komentarza
Mieszkam na Osiedlu z takim znakiem. Mam problemy z chodzeniem więc mąż często podwozi mnie pod klatkę. Czasami też musimy wypakować bagaże albo zakupy z samochodu. Czy krótki postój pod klatką jest wykroczeniem? Czy mandat w takim przypadku jest uzasadniony?
avatar autora komentarza
Dlaczego w Krośnie w strefie zamieszkania na skrzyżowaniach ruchem regulują znaki skoro wszystkie skrzyżowania mają być równorzędne.Polska to nie USA gdzie w każdym stanie jest inne prawo
avatar autora komentarza
Mi kobieta szła w strefie zamieszkania 15metrow od maski, środkiem drogi przez prawie kilometr. Miała do tego prawo? Raczej po złości.
Trudno odpowiedzieć jednoznacznie na to pytanie. Z jednej strony pieszy w strefie zamieszkania ma bezwzględne pierwszeństwo przed pojazdami i może poruszać się całą szerokością drogi, z drugiej jednak wciąż ma obowiązek zachowania ostrożności.
avatar autora komentarza
Prawo jak widać miała, ale na pewno po złości.
avatar autora komentarza
Mieszkam na wsi przez środek wsi jest prosty odcinek drogi polnej.Po obu stronach drogi tej drogi stoi kilka domów jednorodzinnych w odległości około 3m od każdej z posesji jest wyjazd z posesji na tą drogę poruszają się po niej ludzie nie ma chodników ani żadnych znaków z tego co się dowiedziałem jeśli nie ma żadnych znaków nie obowiązuja tu przepisy po tej drodze samochody jeżdżą bardzo szybko prosząc się o tragedie.Czy taką wiejska drogę można podpiąć pod strefę zamieszkania dodam że to jest droga powiatowa.
Ma Pan rację. Musi znajdować się odpowiedni znak (D-40) przed wjazdem do strefy zamieszkania. Poradziłbym Panu zgłosić się do władz z problemem.
avatar autora komentarza
znak strefa zamieszkania obok znak ulica jednokierunkowa a pojazdy u nas jadą w obu kierunkach czy to prawidłowo
avatar autora komentarza
gdy strefa zamieszkania jest współwłasnością, na własny podwórku będę parkować ‘trochę wg uznania’, to jakby pytać urzędnika gdzie (w jakiej pozycji) mam spać w mieszkaniu niekoniecznie z ‘własną’ żoną....
avatar autora komentarza
Witam. Mam konkretne pytanie dotyczące strefy zamieszania. Czy skoro strefa ta oznaczona jest w całości znakami D40 i D41, co oznacza możliwość parkowania tylko w wyznaczonych miejscach, to czy oznakowanie takich miejsc musi być dokonane znakami pionowymi, czy też wystarczy, gdy na terenie danej strefy miejsca parkingowe oznakowane są tylko liniami poziomymi? Pytam, ponieważ przez 17 lat na moim osiedlu funkcjonowały jedynie oznakowania poziome, malowane na asfalcie lub kostce, a w tym roku, w sposób masowy wprowadza się znaki pionowe, których ilość, w mojej opinii, wprowadza duży optyczny chaos w przestrzeni publicznej. Prosiłbym zatem o odpowiedź czy stosowanie znaków pionowych w takich strefach jest obowiązkowe. Ewentualnie, gdzie znajdę przepisy odnoszące się do kwestii wewnętrznych oznakowań w strefie zamieszkałej. Z góry dziękuję i pozdrawiam, dziękując za dobry artykuł. Z góry dziękuję
avatar autora komentarza
Czy w strefie zamieszkania wyjazd z parkingu jest traktowany jako skrzyżowanie równorzędne i należy ustąpić wyjezdzajacemu z parkingu np z prawej strony?
avatar autora komentarza
Witam. Wyjeżdżam ze strefy zamieszkania na skrzyżowanie, które to skrzyżowanie graniczy ze strefą zamieszkania. Po lewej i prawej stronie gdy opuszczam strefę na tych jezdniach stoi znak STOP. Czy te samochody mają jakieś pierwszeństwo przede mną? Skoro mają znak STOP a ja opuszczam strefę zamieszkania? Dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.
avatar autora komentarza
A co z dziećmi poruszającymi się w strefie zamieszkania na hulajnogach, rowerach i innych pojazdach? Czy są traktowani jako piesi i mają pierwszeństwo ? Albo grupki robiące sobie z drogi plac zabaw (rozstawione mini bramki do piłki nożnej, kosze do koszykówki)? Czy to też są piesi ?
W strefie zamieszkania obowiązują przepisy ruchu drogowego. Wprowadzono jedynie ograniczenia dla prowadzących pojazdy, by ułatwić poruszanie się pieszym. Więc jezdnia dalej nie jest miejscem do zabawy czy placem zabaw. Co do innych pytań. Kodeks drogowy wskazuje: W strefie zamieszkania dopuszcza się kierowanie hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego przez dziecko w wieku do 10 lat wyłącznie pod opieką osoby dorosłej. Starsze dzieci muszą przestrzegać zasad obowiązujących na drogach.
avatar autora komentarza
Mieszkam na dużym osiedlu. Są na nim strefy zamieszkania, ale droga pod moim oraz sąsiednim wieżowcem ma status "drogi pożarowej". I tyle. A od tej drogi, często wybieranej przez kierowców jako wygodny "skrót" dzieli klatki schodowe 1,5 m chodnika (najczęściej zablokowanego przez parkujących sąsiadów). Co mogę zrobić, aby zabezpieczyć wnuki moje i sąsiadów przed wypadkiem. Kierowcy przejeżdżają nam pod nosem często nawet z prędkością powyżej 50 km/h.
Mieszkańcy osiedli w takich sytuacjach często składają wnioski do zarządcy drogi o montaż progów zwalniających. Na dużym osiedlu zapewne funkcjonuje spółdzielnia mieszkaniowa, więc można tam udać się z problemem.
avatar autora komentarza
Witam, mieszkam na osiedlu domków jednorodzinnych. Na tym osiedlu nie ma parkingów a mam wiecej niz jedno auto, samochód stawiam przed domem częściowo na ulicy lecz nie blokuje drogi. Czy za to mogę dostać mandat?
Jeśli nie ma zakazu parkowania, to nie sądzę, by Pan dostał mandat. Na każdym takim osiedlu właśnie tak mieszkańcy parkują samochody.
avatar autora komentarza
Moim zdaniem cały ten przepis jest niedopracowany. Jestem mieszkańcem starówki. Jestem zarówno pieszym jak i kierowcą. Nie mogę zrozumieć dlaczego pieszy mając wszędzie do dyspozycji chodniki może poruszać się po ulicy tylko po to żeby utrudnić życie kierowcy i pokazać mu, że w myśl przepisów tak może. Dramat.
avatar autora komentarza
A co z tramwajem w strefie zamieszkania.? W Poznaniu, między innymi na ulicy św Marcin wprowadzono strefę zamieszkania Po której porusza się tramwaj. Moim zdaniem tak nie powinno być.
avatar autora komentarza
Przy wjeździe w osiedle jest jednocześnie znak strefa zamieszkania i strefa ruchu. Jak jeździć.
avatar autora komentarza
Reguła prawej ręki funkcjonuje wszędzie, gdzie nie ma sygnalizacji, znaków i kierujących ruchem. Dlaczego, więc w strefie zamieszkania została wyróżniona jako coś nadzwyczajnego?

Chcesz wydawać mniej na ubezpieczenie OC/AC nawet o 50%? To proste!
Oblicz ceny w 3 minuty!

Porównaj ceny OC/AC