Strefy czystego transportu w miastach — od kiedy i na jakich zasadach będą istnieć w Polsce?

Sceptycy twierdzą, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska wprowadza nierozsądne i niepotrzebne zmiany. Ekolodzy postulują bardziej surowe restrykcje. Dane CEP mówią, że w 2020 roku po polskich drogach jeździło zaledwie kilka tysięcy aut elektrycznych. Bez względu na swoje stanowisko w tej sprawie kierowcy zastanawiają się: jak będą wyglądały strefy czystego transportu i gdzie zostaną stworzone?

Jak Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje zmniejszyć ilość smogu w miastach — czyli nowelizacja ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych

W listopadzie 2020 roku powstał projekt nowelizacji Ustawy z dnia 11 stycznia 2018 roku o elektromobilności i paliwach alternatywnych. W chwili pisania tego artykułu (w lipiec 2021 roku) ustawa o zmianie ustawy ma status otwarty (03.08.2021 jest na etapie prac Komisji Prawniczej).

W tym projekcie uwzględnia się między innymi zmianę artykułu 39 ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, dotyczącego stref czystego transportu. Ustęp pierwszy tego artykułu ma otrzymać następujące brzmienie:

W celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi i środowisko w związku z emisją zanieczyszczeń z transportu na obszarze obejmującym drogi, których zarządcą jest gmina, można ustanowić strefę czystego transportu, do której ogranicza się wjazd pojazdów samochodowych innych niż:

a) elektryczne,

b) napędzane wodorem,

c) napędzane gazem ziemnym,

d) napędzane gazem płynnym LPG,

e) autobusy zeroemisyjne.

W ustępie 1 a ma zostać dodane sformułowanie, że w gminach liczących powyżej 100 tysięcy mieszkańców utworzenie takich stref będzie obowiązkowe.

CZY WIESZ, ŻE …

Zgodnie z projektem ustawy o elektromobilności strefy czystego transportu prawdopodobnie zostaną wprowadzone we wszystkich gminach liczących więcej niż 100 tysięcy mieszkańców.

Jakie pojazdy będą miały wstęp do stref czystego transportu?

Jeszcze niżej w projekcie ustawy można przeczytać o tym, że do stref czystego transportu będą mogły wjechać tylko samochody z odpowiednią nalepką wydaną w stacji kontroli pojazdów. Koszt wykupienia takiej nalepki ma nie przekraczać pięciu złotych.

Mimo tego wymogu do stref będą mogły wjechać także nowe rodzaje pojazdów nieposiadające odpowiedniej nalepki. Będą to:

  • pojazdy służb miejskich,
  • pojazdy używane w celu pomocy osobom potrzebującym wsparcia w niezbędnych sprawach życia codziennego,
  • pojazdy, których właścicielami są mali przedsiębiorcy lub mikroprzedsiębiorcy, prowadzący działalność gospodarczą na terenie stref czystego transportu.

Dołączą one do grup pojazdów, które już wcześniej były uprawnione do poruszania się w tych strefach, czyli:

  • pojazdów Policji i innych służb pilnujących bezpieczeństwa, a także sił zbrojnych,
  • pojazdów służb ratunkowych,
  • specjalistycznych środków transportu sanitarnego,
  • autobusów szkolnych,
  • pojazdów realizujących zadania na rzecz zarządców dróg,
  • pojazdów o masie do 3,5 tony, będące własnością mieszkańców stref czystego transportu.

Czy korzystanie ze stref czystego transportu będzie płatne?

Dla kierowców poruszających się pojazdami z silnikiem spalinowym przewiduje się opłaty za wjazd do stref czystego transportu. Według projektu nowelizacji ustawy opłaty te mają być ustalane przez radę gminy, ale nie mogą przekraczać 2,50 zł za godzinę. Mogą być pobierane tylko od właścicieli pojazdów, które nie zostały wyżej wymienione jako mające nieograniczony wstęp do stref czystego transportu.

Ułatwienia dla osób niekorzystających ze stref czystego transportu

Projekt ustawy uwzględnia także kierowców, którzy nie będą mogli wjeżdżać na teren stref. W projekcie zawarto nowy ustęp 6. artykułu 39, w którym zobowiązuje się radę gminy nie tylko do sporządzenia planu zasad rozwoju komunikacji na terenie strefy, ale i do stworzenia dodatkowych miejsc parkingowych dla pojazdów podlegających ograniczeniom wjazdu do strefy czystego transportu.

Czy stworzenie stref czystego transportu będzie miało realny wpływ na stopień zanieczyszczenia powietrza w miastach? Wady i zalety stref czystego transportu

Powstanie stref czystego transportu ma bezpośrednio przyczynić się do ograniczenia emisji zanieczyszczeń, a pośrednio przyspieszyć zelektryfikowanie transportu w Polsce. Może też zwrócić uwagę kierowców na emisję dwutlenku węgla przez ich pojazdy. Możliwe też, że strefy czystego transportu sprawią, iż ruch drogowy w wyznaczonych strefach zmaleje, co przyczyni się do poprawy jakości życia ich mieszkańców.

Jednym z powodów dlaczego polskim kierowcom nie będzie łatwo przystosować się do nowych wymagań może być zwyczaj kupowania używanych samochodów, których emisyjność często jest bardzo wysoka. Oczywiście nie wszystkie stare pojazdy charakteryzują się taką samą emisyjnością. Jednak średnia wieku samochodów w Polsce, która od długiego czasu wynosi kilkanaście lat, wskazuje na to, że wiele aut należących do Polaków może przyczyniać się do pogorszenia jakości powietrza w miejscach ich zamieszkania. Wysokie ceny nowych, niskoemisyjnych pojazdów i jeszcze wyższy koszt zakupu samochodów elektrycznych tworzą kolejną ekonomiczną barierę dla polskiego kierowcy. Projekty rządowych dopłat do zakupu elektrycznych pojazdów na razie nie zmieniają znacznie sytuacji właścicieli samochodów.

Krytycy projektu ustawy zwracają też uwagę na fakt, że tak naprawdę do stref czystego transportu będą mogły wjechać wszystkie pojazdy. Osoby nieposiadające elektrycznego samochodu mogą wyposażyć swoje auto w instalację gazową albo po prostu wnieść opłatę za wjazd do strefy. Liczna grupa pojazdów spalinowych, które mogą poruszać się w strefach, również nie przyczyni się do znacznego obniżenia poziomu zanieczyszczenia powietrza.

Wielu sceptyków, w tym osób związanych z ochroną środowiska, zwraca uwagę na to, że w innych państwach podjęto odmienne działania proekologiczne związane z transportem w miastach. W krajach tych promuje się na przykład elektryczną komunikację miejską i korzystanie z rowerów. Państwa, w których już utworzono strefy czystego transportu, na przykład Włochy i Niemcy, stosują inne kryteria korzystania z takich stref, między innymi takie uwzględniające europejskie normy jakości spalin. W tych krajach pojazdy nie spełniające określonych norm nie mogą poruszać się po strefach czystego transportu.

Co jeszcze czeka kierowców? Plan rozwoju elektromobilności w Polsce

Odpowiedzialny stosunek do zmian klimatycznych i funkcjonowanie w systemie regulacyjnym stworzonym dla państw europejskich wymagają od Polski wdrożenia nowych dla niej rozwiązań w dziedzinie transportu. Stworzenie miejskich stref czystego transportu jest tylko jednym z kroków, jakie planuje się podjąć w ramach rozwoju elektromobilności na terenie naszego kraju.

Powodami, dla których u kierowców może pojawiać się niechęć względem nowych technologii, są nie tylko wysokie ceny samochodów elektrycznych, ale i brak odpowiednich warunków dla rozwoju elektromobilności, na przykład potrzebnej infrastruktury. Zdaniem autorów planu rozwoju elektromobilności w Polsce “Energia do rozwoju”, sygnowanego przez Ministerstwo Energii, ich stworzenie obejmowałoby między innymi:

  • wprowadzenie elektrycznych środków transportu miejskiego,
  • rozwój sieci stacji ładowania pojazdów hybrydowych i elektrycznych,
  • pobieranie opłat związanych z ceną i emisyjnością pojazdów spalinowych,
  • wprowadzenie w systemie podatkowym korzystnych zmian dla posiadaczy pojazdów elektrycznych.

Ostatni z tych punktów zaczął być realizowany już od 1 stycznia 2021 roku, gdy w życie wszedł artykuł 163a ustawy o podatku akcyzowym, zwalniający od akcyzy niektóre pojazdy hybrydowe.

CZY WIESZ, ŻE …

Od 1. stycznia 2021 roku pojazdy hybrydowe o pojemności silnika mniejszej lub równej 2000 cm3 są zwolnione z podatku akcyzowego.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Na to pytanie nie znamy odpowiedzi. Projekt zmian ustawy budzi wiele kontrowersji, które mogą przyczynić się do tego, że stworzenie stref czystego transportu w Polsce zostanie wstrzymane lub opóźnione. Niemniej warto znać treść proponowanych przepisów, aby wiedzieć, czego można się spodziewać w najbliższych miesiącach lub latach.

Przeczytaj też: Jak zaoszczędzić na paliwie i naprawach samochodu? Poznaj ecodriving – zasady ekonomicznej jazdy

FAQ — najczęściej zadawane pytania o strefy czystego transportu w Polsce

Czy w moim mieście powstanie strefa czystego transportu? Czy jako jej mieszkaniec będę mógł się po niej poruszać pojazdem z silnikiem spalinowym?

Jeżeli mieszkasz w gminie liczącej ponad 100 tys. mieszkańców, prawdopodobnie powstanie w niej strefa czystego transportu. Według projektu nowelizacji ustawy o elektromobilności będziesz mógł swobodnie poruszać się po strefie, której jesteś mieszkańcem, nawet jeśli posiadasz pojazd spalinowy.

Czy do stref czystego transportu będą miały wstęp tylko samochody elektryczne?

Nie tylko pojazdy elektryczne, napędzane wodorem lub gazem albo zeroemisyjne będą miały wstęp do stref czystego transportu. Bez problemu będą się w niej poruszać między innymi pojazdy jej mieszkańców, służb ratowniczych i porządkowych oraz mikroprzedsiębiorców i małych przedsiębiorców, prowadzących działalność gospodarczą na terenie stref.

Czy każdy kierowca będzie musiał wnieść opłatę za korzystanie ze stref czystego transportu?

Tylko kierowcy pojazdów spalinowych, które nie są dopuszczane w strefach, będą musieli uiścić opłatę. Zgodnie z treścią projektu ustawy opłata ta ma nie przekraczać 2,50 zł za godzinę i może mieć formę opłaty jednorazowej, abonamentowej lub zryczałtowanej.

PODSUMOWANIE
  • Zgodnie z treścią ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych w Polsce mają zostać ustanowione strefy czystego transportu.
  • Prawdopodobnie będą tworzone w każdej gminie liczącej ponad 100 tys. mieszkańców.
  • Poruszać się po nich będą mogły tylko pojazdy elektryczne, napędzane wodorem, gazem lub gazem płynnym LPG i autobusy zeroemisyjne, a także niektóre wybrane rodzaje pojazdów.
  • Właściciele pozostałych pojazdów będą mogli wjechać do stref pod warunkiem uiszczenia stosownej opłaty.

Źródła:

  • https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180000317/U/D20180317Lj.pdf
  • https://www.motofakty.pl/artykul/strefy-czystego-transportu-powazne-bledy-w-projekcie.html
  • https://www.green-news.pl/1333-strefy-czystego-transportu-FPPE
zdjęcie autora
Autor artykułu: Zuzanna Sośnicka

Absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego i redaktorka. Nie ustaje w nauce, wciąż poznając branżę ubezpieczeniową i udostępniając swoją wiedzę czytelnikom poradników porównywarki Mubi. Wierzy, że nawet najtrudniejsze zagadnienia ze świata ubezpieczeń można wyjaśnić w przystępny sposób. Prywatnie uwielbia piec ciasta, czytać książki oraz opiekować się dziećmi i zwierzętami.

Wystaw ocenę
Loading...

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.


Skomentuj jako pierwszy!