Sygnalizacja świetlna – jakie są rodzaje i jak działają światła?

Czerwone, żółte, zielone. Te trzy kolory nierozerwalnie kojarzą się z sygnalizacją świetlną. Jedni widzą w nich utrapienie – znowu czerwone! Dla innych to szansa na zieloną falę. Nie da się jednak ukryć, że światła porządkują i organizują ruch drogowy. Jak działa ten system? Jakie są rodzaje sygnalizacji świetlnej? Czym różni się światło ze strzałką od tego bez znaku wskazującego kierunek?

rodzaje sygnalizacji świetlnej

Sygnalizacja świetlna – na czym polega praca tego systemu?

Każdy kierowca, który jeździ po miejscowości z rozbudowanym systemem sygnalizacji świetlnej, wie, jak szybko może się zmienić podejście emocjonalne do tego rozwiązania – czerwone trwa tak długo, a zielone tak szybko mija! 

Gdy światła działają bez zarzutu, nie oceniając długości cykli, to bywają one wyjątkowo irytujące, zwłaszcza gdy spieszymy się do pracy czy na spotkanie. Jednak kiedy na dużym skrzyżowaniu dojdzie do awarii systemu świateł, to po chwili pojawia się chaos – jedni kierowcy zatrzymują się, nie wiedząc, co zrobić. Inni ruszają i drobnymi skokami starają się przejechać przez zakorkowane miejsce.

Jak działa system sygnalizacji świetlnej? Nietrudno zauważyć, że światła zmieniają się cyklicznie. Gdy z jednej strony włączone jest to zielone, inni mają czerwone lub warunkowy skręt po ustąpieniu pierwszeństwa przejazdu. Zazwyczaj drogi główne o dużym natężeniu ruchu mają dłuższe cykle ze światłem zielonym. 

W wielu miastach działają inteligentne systemy sterowania ruchem, które dostosowują długość cykli świetlnych do natężenia ruchu na danej drodze. Kamery zamontowane nad światłami monitorują liczbę przejeżdżających pojazdów i zwiększają lub zmniejszają długość cyklu światła zielonego oraz czerwonego dla poszczególnych kierunków.

Inteligentne systemy ustawiane są również tak, by ułatwiały przejazdy komunikacji publicznej, w szczególności tramwajom – tak działa system ITS we Wrocławiu. Sygnalizacja świetlna dostosowana jest także do specyfiki ruchu, który odbywa się w zależności od pory dnia. Wygląda on inaczej podczas porannego szczytu, a inaczej w czasie tego popołudniowego, kiedy mieszkańcy wracają do domów na przedmieściach.

W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie znaków i sygnałów drogowych znajdziemy taką definicję:

Sygnalizacja świetlna – zestaw urządzeń służących do sterowania ruchem, obejmujący: urządzenie sterujące (sterownik), urządzenia wykonawcze (sygnalizatory wraz z konstrukcjami wsporczymi i instalacją kablową) oraz urządzenia detekcyjne (detektory, przyciski), informacyjne (wyświetlacze prędkości, wyświetlacze czasu), transmisji danych (modemy, linie kablowe, radiowe urządzenia nadawczo-odbiorcze) i pomocnicze (ekrany kontrastowe, sygnalizatory akustyczne i wibracyjne dla pieszych itp.).

Pkt 2.2. załącznika nr 3 (Szczegółowe Warunki Techniczne dla sygnałów drogowych i warunki ich umieszczania na drogach) do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 3 lipca 2003 r.

Bardzo często sygnalizacje świetlne dla pieszych na ruchliwych arteriach włączają się po naciśnięciu odpowiedniego przycisku zamontowanego przy przejściu dla pieszych. Dzięki takiemu rozwiązaniu kierowcy nie muszą zatrzymywać się, kiedy w pobliżu przejścia nie ma nikogo, kto chciałby z niego skorzystać.

Zielony, żółty, czerwony – kolory sygnalizacji świetlnej

W systemie sygnalizacji świetlnej dla kierowców i rowerzystów używa się trzech kolorów – zielonego, żółtego i czerwonego. Natomiast światła dla pieszych zmieniają się w systemie zielony-czerwony. Co jednak oznaczają dokładnie poszczególne kolory?

  • Sygnał zielony – zezwala na wjazd lub wejście za sygnalizator.
  • Sygnał czerwony – zakaz wjazdu lub wejścia za sygnalizator.
  • Sygnał żółty – zakaz wjazdu za sygnalizator. Oznacza także, że za chwilę zapali się światło czerwone.
UWAGA!

Jeśli jadący pojazd lub rower znajduje się tak blisko sygnalizatora z palącym się żółtym sygnałem, że zatrzymanie auta lub roweru jest niemożliwe bez gwałtownego hamowania, to kierowca może wjechać za sygnalizator!

W przypadku palącego się zielonego światła kierowca nie może wjechać za sygnalizator w dwóch sytuacjach. Kiedy mają one miejsce?

  • Opuszczenie skrzyżowania nie jest możliwe przed końcem cyklu ze światłem zielonym ze względu na warunki panujące na samym skrzyżowaniu lub za nim.
  • Ruch samochodu utrudniłby zejście pieszym lub zjazd rowerzystów z jezdni.

Pierwsza sytuacja jest dość klarowna. Kiedy na ulicy jest korek, a po drugiej stronie stoją samochody, to nie ma sensu wjeżdżać na skrzyżowanie, dopóki one nie ruszą – inaczej zablokujemy ruch pojazdów w innych kierunkach.

Drugi przypadek dotyczy włączenia się zielonego sygnału dla kierowców, kiedy na pasach są jeszcze piesi – na przykład przechodzi po nich starsza osoba. Oczywiste wydaje się, że kierowcy nie powinni ruszyć, aż piesi i rowerzyści nie opuszczą jezdni.

Inna kombinacja świateł może pojawić się poza terenem zabudowanym.

  • Na drogach zewnętrznych na zwężonych odcinkach (poza skrzyżowaniami) sygnalizator może wyświetlać tylko sygnały barwy zielone i czerwone!

Kiedy trwa remont lub rozbudowa danego odcinka drogi, to w takim miejscu instaluje się sygnalizację świetlną, która ma organizować ruch wahadłowy. Zazwyczaj to proste stojące słupki z dwoma światłami – zielonym i czerwonym.

Kierowcy, rowerzyści, piesi – jak wyglądają dla nich sygnały świetlne?

Sygnalizacja świetlna różni się wyglądem dla poszczególnych uczestników ruchu drogowego. Zacznijmy więc od kierowców, którzy muszą zwracać uwagę na najbardziej skomplikowany system sygnałów świetlnych.

Sygnały świetlne dla kierowców i rowerzystów

Kierowcy mogą przede wszystkim spotkać się z dwoma rodzajami sygnałów – kolizyjnymi (ogólne) i bezkolizyjnymi (kierunkowe). Jak one wyglądają i czym się różnią od siebie?

Sygnalizatory S-1 kolizyjne dla kierowców wszystkich pojazdów:

sygnalizator S-1  - infografika

Włączanie poszczególnych sygnałów jest zapętlone. W przypadku takiej sygnalizacji, kiedy istnieje możliwość skrętu, a kierowca chce go wykonać, to musi on ustąpić pierwszeństwa innym uczestnikom ruchu zgodnie z zasadami ruchu drogowego.

Przykład

Norbert czekał na skrzyżowaniu z sygnalizacją świetlną kolizyjną z zamiarem skrętu w lewo. Gdy zapaliło się zielone światło, błyskawicznie ruszył i nie patrząc na innych uczestników ruchu, zakręcił, uderzając w jadący z naprzeciwka samochód. Zapomniał, że kolizyjna sygnalizacja daje mu pierwszeństwo jedynie w razie jazdy prosto lub skrętu w prawo na skrzyżowaniu. Przy skręcie w lewo można wjechać na skrzyżowanie, ale obowiązują ogólne zasady ruchu i należy ustąpić pojazdom jadącym z drugiej strony.

Przykład sygnalizatora S-3 bezkolizyjnego dla kierowców wszystkich pojazdów:

sygnalizacja S-3 - infografika

Sygnalizacja S-3 przedstawiona powyżej to tylko przykład. Strzałki mogą być skierowane również w inne strony.

Wjazd za sygnał zielony bezkolizyjny nie wymaga ustąpienia pierwszeństwa, ponieważ inni uczestnicy ruchu, z którymi krzyżuje się dany kierunek ruchu, mają światło czerwone – dotyczy to także pieszych!

UWAGA!

Na sygnale kierunkowym tylko ze strzałką w lewo nie wolno zawracać!

Sygnalizacja świetlna dedykowana wyłącznie rowerzystom ma taką samą kombinację strzałek, lecz zawiera dodatkowo ikonę roweru. Przykład sygnalizacji S-1a:

sygnalizacja S1-a - infografika

W ruchu drogowym kierowcy mogą spotkać także sygnalizator S-4, który wygląda tak:

sygnalizacja S-4 - infografika

Sygnalizator S-4 nadający sygnał zielony zezwala na wjazd pas ruchu, nad którym się on znajduje. Natomiast świecący się czerwony “X” zabrania wjazdu. Na sygnalizator S-4 możemy natrafić na przykład przed wjazdem do tunelu, na bramce autostradowej lub na moście z wieloma pasami.

Kierowcy na swojej drodze mogą także trafić na sygnalizator S-7:

sygnalizacja S-7 - infografika

Nakazuje on opuszczenie pasa ruchu, nad którym się znajduje, na pas wskazany kierunkiem strzałki. Sygnał S-7 może być nadawany ciągle lub pulsacyjnie. 

Sygnalizacja świetlna dla pieszych i rowerów 

Dla pieszych przeznaczony jest sygnalizator S-5, na którym znajduje się czerwona ikona stojącej postaci lub ikona zielona postaci, która idzie.

sygnalizacja S-5 - infografika

Jeśli sygnał zielony zacznie migać, jest wskazaniem dla pieszych, że powinni jak najszybciej opuścić jezdnię, ponieważ za chwilę zapali się czerwone światło. Często wraz z sygnałami świetlnymi nadawany jest sygnał dźwiękowy, który jest wskazaniem dla osób niewidomych lub o słabym wzroku.

Rowerzyści przejeżdżający przez jezdnię na drogach znajdujących się przy przejściach dla pieszych powinni zwracać uwagę na dedykowany im sygnalizator S-5:

sygnalizacja S-5 dla rowerzystów - infografika

Jego działanie jest analogiczne do sygnalizatora S-5 i w przypadku migania zielonej ikony roweru należy jak najszybciej zjechać z jezdni.

Sygnalizacja świetlna – regulowanie prędkości kierowców!

Sygnalizacja świetlna nie tylko organizuje ruch na drodze, ale także może ograniczać nadmierną prędkość pojazdów. Jak działa takie rozwiązanie? Opiera się ono na odpowiednim ustawieniu świateł, a także na instalowaniu na newralgicznych odcinkach dróg (na przykład przy szkołach) tak zwanych inteligentnych świateł.

Odpowiednie ustawienie sekwencji sygnalizacji świetlnej na dłuższym odcinku ulicy pozwala na przejechanie go na zielonej fali. Jednak by było to możliwe, kierowcy muszą jechać z dopuszczalną prędkością, by nie zwalniać lub zatrzymywać się przed każdym sygnalizatorem świetlnym. 

Podobnie działa inteligentna sygnalizacja świetlna umieszczona przy przejściu dla pieszych w miejscach, gdzie istnieje większe ryzyko potrącenia – przy szkole czy przedszkolu. Jeśli kierowca złamie ograniczenie prędkości przed sygnalizatorem, to nawet jeśli nikt nie będzie przechodził, światło zmieni się na czerwone!

FAQ – najczęściej zadawane pytania o sygnalizację świetlną

Jak zachować się w przypadku wyłączenia sygnalizacji świetlnej?
Dlaczego na sygnalizacji świetlnej dla pieszych są różne ikony przechodnia?
Dlaczego razem z sygnałem świetlnym nadawany jest też sygnał dźwiękowy?
PODSUMOWANIE
  • Sygnalizacja świetlna to system, który ma za zadanie sterować ruchem.
  • Sygnały świetlne występują w trzech kolorach – zielonym, żółtym i czerwonym.
  • Światła ustawione są cyklicznie i w inteligentnych systemach zmieniają się w zależności od natężenia ruchu.
  • Sygnalizacja świetlna może pełnić także funkcję regulującą prędkość pojazdów.
Źródła:
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruch drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (wraz z załącznikiem nr 1): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190002311/O/D20192311-c1.pdf
  • Załączniki nr 2, 3, 4 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190002311/O/D20192311-c2.pdf
Tomasz Sowa
Autor artykułu: Tomasz Sowa

Jestem redaktorem, który pisze artykuły związane z ubezpieczeniami komunikacyjnymi i podróżami. W swoich tekstach staram się wyjaśniać trudne i problematyczne zagadnienia związane z rynkiem ubezpieczeń. W poradach turystycznych zależy mi na przedstawieniu ciekawych miejsc w lekki oraz inspirujący sposób z nutką humoru.

Wystaw ocenę

Dołącz do dyskusji

6 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

avatar autora komentarza
Co oznacza żółte światło w tej sygnalizacji świetlnej? ? - to S-5 ??
To sygnał dla kierowców, że po skręcie na skrzyżowaniu wjadą na przejście dla pieszych, na którym mogą być piesi, którzy mają pierwszeństwo.
avatar autora komentarza
czy wreszcie ktoś się zabierze za oślepiające sygnalizatory świetlne, które zagrażają bezpieczeństwu na drodze po zmierzchu utrudniając widoczność?
avatar autora komentarza
fajowe rysunki.
avatar autora komentarza
Fajne rysunki wszystko dobrze wyjaśnione. Zastanawiałam się kiedyś nad różnicą między s1 a s3 już wszystko jest jasne.
avatar autora komentarza
s1 to kolizyjne a s3 to bezkolizyjne

Chcesz wydawać mniej na ubezpieczenie OC/AC nawet o 50%? To proste!
Oblicz ceny w 3 minuty!

Porównaj ceny OC/AC