Techniki i zasady bezpiecznego wyprzedzania

Wyprzedzanie to jeden z najczęściej stosowanych przez kierowców, ale też najbardziej niebezpiecznych manewrów drogowych. Błąd, brawura czy chwila nieuwagi podczas jego wykonywania mogą mieć tragiczne konsekwencje. Jak zatem wyprzedać w skuteczny sposób, nie zagrażając innym uczestnikom ruchu?

Wyprzedzanie – podstawowe informacje

Manewr wyprzedzania polega rzecz jasna na przejechaniu obok poruszającego się w tym samym kierunku pojazdu. Niby wszyscy to wiedzą, a jednak często zdarza się, że używają zamiennie pojęcia wymijania lub omijania. Oczywiście błędnie, bo pierwsze oznacza przejeżdżanie obok pojazdu jadącego w przeciwnym kierunku, a drugie ominięcie nieruchomego pojazdu lub innej przeszkody.

Wyprzedzanie nie tylko znacząco się więc od wymienionych różni, ale jest również od nich zdecydowanie bardziej niebezpieczne. Wiąże się wszak ze zwiększeniem prędkości, a najczęściej również ze zmianą pasa na ten dla jadących w przeciwnym kierunku. Prawidłowe wykonanie tego manewru nie zależy zatem wyłącznie od umiejętności kierowcy, ale i od właściwej oceny sytuacji na drodze.

Cały manewr wyprzedzania możemy podzielić na 3 etapy:

  1. Przygotowanie do wyprzedzania – wówczas kierowca musi ocenić, czy wykonanie manewru będzie możliwe i bezpieczne.
  2. Wyprzedzanie – przyspieszenie i minięcie drugiego pojazdu z jego lewej strony (w wyjątkowych sytuacjach z prawej).
  3. Powrót na swój pas – następuje po upewnieniu się, że odległość od wyprzedzanego pojazdu jest wystarczająca.

Oczywiście w każdej z wymienionych faz liczą się refleks, umiejętności i doświadczenie kierowcy, ale na pierwszym miejscu zawsze trzeba stawiać ostrożność. Brak wyobraźni kierujących pojazdami to najczęstsza przyczyna wypadków, a te szczególnie przy wyprzedzaniu mogą mieć opłakane skutki.

Zasady bezpiecznego wyprzedzania

Choć wyprzedzanie jest manewrem trudnym, a jego wykonywanie sprawia problemy wielu kierowcom, nie należy podchodzić do niego ze strachem. Przy zachowaniu zdrowego rozsądku i trzymaniu się reguł bezpieczeństwa, tak naprawdę nie ma się bowiem czego bać.

Przygotuj się do wyprzedzania

Do kluczowej części całego manewru dochodzi w gruncie rzeczy jeszcze przed jego rozpoczęciem. Biorąc wszak pod uwagę niebezpieczeństwo, jakie wiąże się z wyprzedzaniem, właściwa decyzja na tym etapie może wręcz uratować życie Twoje lub innych uczestników ruchu. Nie bądź więc nigdy zbyt pochopny – refleks i szybkość działania są ważne, ale cierpliwość bywa jeszcze ważniejsza. Lepiej dojechać do celu odrobinę później, niż nie dojechać wcale.

Przede wszystkim upewnij się, czy w ogóle możesz wyprzedzać. Jeśli zachodzi ryzyko, że przejedziesz przez podwójną ciągłą linię, przekroczysz dozwoloną prędkość czy najedziesz na wyłączoną z ruchu powierzchnię, lepiej wstrzymaj się z manewrem. Podobnie jest w przypadku, gdy przestrzeni do wyprzedzania nie ma zbyt dużo, z kolei aut przed Tobą sporo. Nie zaczynaj manewru, jeśli nie masz pewności, że zdołasz wszystkich wyprzedzić lub bezpiecznie wjechać w przestrzeń między nimi.

Sprawdź, co dzieje się przed Tobą

Kolejną bardzo istotną sprawą jest widoczność – od niej należy uzależnić dokładne miejsce i moment rozpoczęcia wyprzedzania. Nie próbuj tego robić w przypadku, gdy nie masz przed sobą wystarczająco długiego i pustego odcinka drogi. Jeśli widzisz, że z naprzeciwka zbliża się pojazd, ale odległość między wami jest jeszcze duża, musisz ocenić, czy jego prędkość pozwoli na bezpieczne wykonanie manewru.

CZY WIESZ, ŻE …

Aby zwiększyć pole widzenia, można spróbować delikatnie „wychylić się” na przeciwny pas ruchu. Trzeba przy tym jednak zachować szczególną ostrożność.

Zwracaj uwagę na innych kierowców

Ani przez moment nie wolno Ci oczywiście zapominać, że nie jesteś sam na drodze. Patrz przed siebie – kierowca, którego zamierzasz wyprzedzić, może sam zasygnalizować podobny manewr, zanim Ty to zrobisz. Kontroluj też sytuację z tyłu, spoglądając w lusterko wsteczne oraz boczne, bo może właśnie sam jesteś wyprzedzany – w tej sytuacji musisz bezwzględnie ustąpić miejsca wyprzedzającemu.

Ważne jest także, aby Twoje intencje były czytelne i łatwe do zrozumienia dla innych uczestników ruchu. Sygnalizuj rozpoczęcie manewru kierunkowskazem (należy go włączyć przez rozpoczęciem wyprzedzania, nie w trakcie) i upewnij się, że kierowca wyprzedzanego pojazdu Cię widzi. Z kolei jeśli to Ty jesteś wyprzedzany, pamiętaj, że w trakcie wykonywania manewru przez innego kierowcę i bezpośrednio po nim, nie wolno Ci przyspieszać.

Zachowaj odstęp

Jednym z częściej popełnianych przez kierowców błędów jest zbytnie zbliżanie się do wyprzedzanego pojazdu. Nie zachowując odpowiedniej odległości nie tylko stwarza się ryzyko stłuczki w razie jego nagłego hamowania, ale też znacznie ogranicza się pole widzenia, utrudniając sobie tym samym ocenę tego, co dzieje się z przodu. W dodatku niemożliwe stanie się rozpędzenie przed zjechaniem na drugi pas, a sam manewr będzie wymagał wykonania gwałtownego skrętu.

Oczywiście bezpieczny odstęp trzeba też zachować w trakcie wyprzedzania. Warto pamiętać, że w razie, gdy wyprzedzanym jest rower, wózek rowerowy, motorower, motocykl lub kolumna pieszych, odstęp musi wynosić minimum 1 m.

Przyspieszaj z głową

Choć zwiększanie prędkości wiąże się nierozłącznie z wyprzedzaniem, bynajmniej nie polega to tylko na wciśnięciu gazu do dechy. Aby przyspieszenie było jak najefektywniejsze, trzeba po pierwsze zacząć je jeszcze na swoim pasie ruchu, a po drugie zrobić to jednocześnie energicznie i spokojnie. Czyli jak dokładnie?

Kluczowa jest kontrola biegów w taki sposób, by auto mogło dynamicznie zwiększyć prędkość. Nie oznacza to jednak, że wyprzedzanie powinno się odbywać na wysokim biegu. Przeciwnie, to jego redukcja podczas manewru pozwoli w szybkim tempie nabrać prędkości, dzięki czemu będzie można jak najszybciej wrócić na swój pas. Z tym ostatnim nie wolno jednak przesadzać – najistotniejsze jest zachowanie bezpiecznej odległości od wyprzedzanego pojazdu, tak aby nie zajechać mu drogi.

Wyprzedzaj właściwą stroną

Właściwą, czyli lewą? Zazwyczaj tak, ale istnieją wyjątki od tej reguły, które zostały określone w Kodeksie drogowym. Z prawej strony można wyprzedzać:

  • pojazd szynowy, chyba że położenie torów to uniemożliwia lub wyprzedzanie odbywa się na jezdni jednokierunkowej;
  • pojazd, który sygnalizuje zamiar skrętu w lewo;
  • na jezdni jednokierunkowej z wyznaczonymi pasami ruchu;
  • na jezdni dwukierunkowej, jeżeli co najmniej dwa (na obszarze zabudowanym) lub trzy pasy ruchu (poza obszarem zabudowanym) przeznaczone są do jazdy w tym samym kierunku.
CZY WIESZ, ŻE …

Z prawej strony wyprzedzać może również rowerzysta, ale tylko inne niż rower, powoli jadące pojazdy (np. samochody w korku).

W jakich sytuacjach nie wolno wyprzedzać?

Nawet jeśli wszystko dokładnie oceniłeś, mając w głowie każdą ze wspomnianych wyżej reguł, musisz jeszcze pamiętać, że istnieją sytuacje, w których wyprzedzanie i tak jest absolutnie niedopuszczalne. Kiedy bezwzględnie nie wolno wykonywać tego manewru?

  1. Przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia oraz na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi – jest to jednak dopuszczalne na jezdni jednokierunkowej lub dwukierunkowej z wyznaczonymi pasami ruchu, o ile nie wjeżdżasz na jej część przeznaczoną do ruchu w przeciwną stronę.
  2. Na skrzyżowaniu – z wyjątkiem skrzyżowania o ruchu okrężnym lub takiego, na którym ruch jest kierowany i sytuacji, w której wyprzedzany sygnalizuje zamiar skrętu, a wyprzedzający nie wjeżdża na część jezdni przeznaczoną do ruchu w przeciwnym kierunku.
  3. Na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim.
  4. Na przejeździe dla rowerzystów i bezpośrednio przed nim.
  5. Na przejeździe kolejowym i bezpośrednio przed nim.
UWAGA!

Zabronione jest także wyprzedzanie pojazdu uprzywilejowanego, ale tylko na obszarze zabudowanym.

Jakie są kary za nieprawidłowe wyprzedzanie?

Nieprzestrzeganie wymienionych powyżej zakazów wyprzedzania, a także łamanie innych reguł związanych z tym manewrem jest surowo karanym wykroczeniem. Kierowcom grozi od 100 do 350 zł grzywny oraz od 3 do 10 punktów karnych.

WykroczenieKara
Wyprzedzanie na przejściach dla pieszych lub bezpośrednio przed nimi 200 zł i 10 punktów karnych
Wyprzedzanie bez upewnienia się, czy kierujący z tyłu nie rozpoczął manewru wyprzedzania 250 zł
Wyprzedzanie na skrzyżowaniach 300 zł i 5 punktów karnych
Wyprzedzanie bez zachowania odpowiedniego odstępu 300 zł
Wyprzedzanie z niewłaściwej strony 200 zł i 3 punkty karne
Zwiększanie prędkości przez kierującego pojazdem wyprzedzanym 350 zł i 3 punkty karne
Niestosowanie się do znaków P-4 „linia podwójna ciągła” 200 zł i 5 punktów karnych
PODSUMOWANIE
  • Wyprzedzanie polega na przejechaniu obok poruszającego się w tym samym kierunku pojazdu. Nie należy mylić tego manewru z wymijaniem lub omijaniem.
  • Bezpieczne wyprzedzanie zależy od umiejętności kierowcy, a także od właściwej oceny sytuacji na drodze.
  • Przed podjęciem decyzji o rozpoczęciu wyprzedzania trzeba przeanalizować, czy w danej sytuacji jest ono dopuszczalne i nie zagraża bezpieczeństwu uczestników ruchu.
  • Nie wolno wyprzedzać, nie mając zapewnionej widoczności, która pozwala dobrze ocenić sytuację na drodze.
  • Podczas wyprzedzania należy zachować odpowiedni odstęp od wyprzedzanego pojazdu.
  • Wyprzedzać powinno się zawsze z lewej strony, chyba że przepisy stanowią inaczej.
  • Nie wolno wyprzedzać m.in. na przejściu dla pieszych, przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia i na skrzyżowaniu.
  • Kary za nieprawidłowe wyprzedzanie wynoszą od 100 do 350 zł grzywny oraz od 3 do 10 punktów karnych.

Źródła:

  • Ustawa Prawo o ruchu drogowym: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf
  • http://www.technikajazdy.info/nauka-jazdy/bezpieczne-wyprzedzanie/
  • https://mojafirma.infor.pl/moto/technika-jazdy/manewry/709021,Wyprzedzanie-opis-manewru-krok-po-kroku.html
  • https://www.motofakty.pl/artykul/jak-prawidlowo-wyprzedzac-przepisy-zasady-teoria-i-praktyka.html
Oceń artykuł:

Loading...
zdjęcie autora
Autor artykułu: Mateusz Piesowicz

Studiował prawo i kulturoznawstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim, a od kilku lat doskonali swoje umiejętności w pracy redaktorskiej. Od dłuższego czasu związany z branżą kulturalną, chętnie nabywa jednak nowych doświadczeń, by dzielić się nimi z czytelnikami za pomocą jasnych i przystępnych tekstów.

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy
Skomentuj jako pierwszy!