Ustawa o kredycie konsumenckim 2021 – zasady, prawa i obowiązki dla konsumentów, banków oraz firm pożyczkowych

Chcesz wziąć pożyczkę, kredyt w banku lub sprzęt w sklepie na raty? A może zamierzasz zacząć korzystać z karty kredytowej? Jeśli obawiasz się zapisów w umowie, to z pomocą przychodzi Ci ustawa o kredycie konsumenckim. To właśnie w niej znajdują się przepisy, które chronią kredytobiorców i wskazują obowiązki banków i firm pożyczkowych. I to w niej zawarto interesujący wielu konsumentów art. 49, czyli informację o zwrocie prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu!

Ustawa o kredycie konsumenckim – po co i dla kogo?

Ustawa o kredycie konsumenckim została uchwalona 12 maja 2011 roku, a weszła w życie 18 grudnia tego samego roku. Jej głównym celem jest ochrona kredytobiorców poprzez określenie ich uprawnień oraz obowiązków kredytodawców i pośredników kredytowych. Ustawa staje po stronie konsumentów, wskazując między innymi warunki przedterminowej spłaty kredytu czy odstąpienia od umowy na kredyt.

Art. 1 ustawy o kredycie konsumenckim wskazuje, że zawiera ona:

  • zasady i tryb zawierania umów o kredyt konsumencki;
  • obowiązki kredytodawców oraz pośredników kredytowych w zakresie informacji udzielanych przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki i obowiązki konsumentów, kredytodawców i pośredników kredytowych związane z zawartą umową o kredyt konsumencki;
  • skutki nieprzestrzegania przez kredytodawców zasad dotyczących ich obowiązków.

Do kogo jest skierowana ustawa? Dotyczy ona trzech grup: konsumentów, kredytodawców i pośredników kredytowych – wszystkie wymienione określenia należy rozumieć zgodnie z zapisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. 

Ustawa o kredycie konsumenckim – rozdziały i załączniki

Ustawa składa się z 7 rozdziałów oraz 4 załączników, przy czym trzeba zaznaczyć, że jeden rozdział oraz jeden załącznik zostały uchylone. Jednocześnie rozdział 5. ma aż 3 podrozdziały. Co na dzień 26.05. 2021 roku wchodzi w skład omawianej ustawy?

Ustawa o kredycie konsumenckim zawiera następujące rozdziały:

  • Przepisy ogólne,
  • Obowiązki kredytodawcy i pośrednika kredytowego przed zawarciem umowy o kredyt,
  • Umowa o kredyt,
  • Spłata kredytu przed terminem,
  • Odstąpienie od umowy przez konsumenta,
  • Działalność instytucji pożyczkowych i rejestr instytucji pożyczkowych,
  • Wpis do rejestru pośredników kredytowych,
  • Przepisy karne,
  • Zmiany w przepisach obowiązujących (pominięty),
  • Przepisy przejściowe i końcowe.

W dokumencie znajdują się także 3 aktualne załączniki:

  • Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego,
  • Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego,
  • Sposób obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania.

To w przepisach ogólnych znajdziemy definicję kredytu konsumenckiego oraz informację, co nim jest – pożyczki, kredyt w rozumieniu prawa bankowego czy umowa o kartę kredytową. Więcej informacji na temat samego kredytu konsumenckiego znajdziesz w naszym poradniku: Kredyt konsumencki – co to jest?

CZY WIESZ, ŻE …

Kredyt konsumencki udzielany jest na cele prywatne, a nie te związane z działalnością gospodarczą. Jego wysokość nie może przekraczać 255 550 zł lub równowartości tej kwoty w walutach obcych.

Spłata kredytu przed terminem – najwięcej pytań o art. 49!

Wielu konsumentów interesuje przede wszystkim jedno zagadnienie, czyli spłata kredytu konsumenckiego wcześniej niż jest to zapisane w umowie. Przepisy w obecnym kształcie (26.05.2021) mówią, że możemy spłacić całość lub część kredytu w dowolnym terminie przed końcem umowy bez informowania o tym fakcie kredytodawcy (art.48).

Co ważniejsze, spłata kredytu przed terminem powoduje, że jego całkowity koszt musi ulec obniżeniu o koszty dotyczące okresu między przedterminową spłatą a końcem umowy. Pamiętajmy jednak, że kredytodawca może w umowie zastrzec prowizję za wcześniejszą spłatę, jeśli stopa kredytu jest stała i ma odpowiednią kwotę. Dlatego powinniśmy uważnie czytać zapisy umowy!

Prowizja za przedterminową spłatę kredytu nie może być wyższa niż:

  • 1% spłacanej części kredytu, gdy spłacimy go co najmniej rok przed datą spłaty kredytu,
  • 0,5% w przypadku spłaty poniżej roku przed terminem,
  • wysokość odsetek, które spłacalibyśmy w okresie między przedterminową spłatą a datą w umowie o kredyt,
  • bezpośrednie koszty kredytodawcy związane ze spłatą.

Ustawodawca zaznaczył, że bank nie może domagać się prowizji za przedterminową spłatę kredytu w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym, czyli gdy spłacimy zadłużenie na naszej karcie debetowej czy kredytowej.

Umowa o kredyt konsumencki – co powinna zawierać?

Jednym z praw konsumenta jest otrzymanie jednoznacznych i zrozumiałych informacji na temat kredytu. Dlatego w ustawie o kredycie konsumenckim znajduje się rozdział, w którym znajdziemy zapisy dotyczące tego, co umowa o kredyt powinna zawierać. Art. 30 wskazuje, że są to:

  • dane konsumenta,
  • rodzaj kredytu,
  • czas obowiązywania umowy,
  • całkowita kwota kredytu,
  • terminy i sposób wypłaty kredytu,
  • informacje o stopach procentowych,
  • terminy i zasady spłaty kredytu oraz odsetek,
  • informacje o innych kosztach kredytu,
  • opłaty za zadłużenie przeterminowane,
  • skutki braku płatności,
  • ewentualne informacje o opłatach notarialnych,
  • przewidziane zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu,
  • termin, sposób i skutki odstąpienia od umowy,
  • zasady spłaty kredytu przed terminem,
  • informacje o prowizjach za spłatę przed terminem,
  • warunki rozwiązania umowy,
  • informacje o możliwości rozstrzygania sporów w sposób pozasądowy,
  • wskazanie organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów.

Ustawa o kredycie konsumenckim obejmuje różnego rodzaju umowy, więc w skład obowiązkowych informacji mogą wejść inne dodatkowe. W przypadku umowy o kredyt wiązany lub w formie odroczonej płatności są to:

  • opis i cena towaru bądź usługi.

Natomiast dla umowy o kredyt konsumencki w ROR są to:

  • wybrane informacje z art. 30,
  • limit i całkowity koszt kredytu,
  • informacja o możliwości żądania w dowolnym czasie spłaty pełnej kwoty kredytu przez konsumenta, 
  • informacje o opłatach.

Najważniejsze jest, aby przedstawione informacje były czytelne i zrozumiałe dla konsumenta. Pamiętajmy także, że na nasze życzenie kredytodawca lub pośrednik ma obowiązek wytłumaczyć nam wątpliwe dla nas zapisy przed zawarciem umowy.

Nowelizacja ustawy z 2011 roku – jakie zmiany weszły w życie?

Jak już wcześniej było wspomniane, obecna ustawa o kredycie konsumenckim obowiązuje od 2011 roku. Jednak nie jest to pierwszy tego typu akt prawny. Wcześniej obowiązywała ustawa z 2001 roku, która została zastąpiona przez tą obecną w celu dostosowania prawa do przepisów Unii Europejskiej. 

Zmiany wprowadzone przez ustawę o kredycie konsumenckim z 2011 roku w stosunku do wcześniejszej ustawy:

  • zwiększenie kwoty z 80 tys. zł do 255 550 zł wartości kredytu, którego dotyczy ustawa,
  • kredyty hipoteczne przestały być uważane za kredyty konsumpcyjne (ustawę stosuje się jedynie w zakresie udzielania informacji przez kredytodawców),
  • wydłużenie terminu odstąpienia od umowy z 10 do 14 dni,
  • inne zasady wcześniejszej spłaty kredytu (bank nie zatrzymuje już całej prowizji),
  • wprowadzenie formularza informacyjnego,
  • wprowadzenie możliwości zapoznania się z projektem umowy,
  • rozszerzenie pakietu informacji związanych z uzyskaniem pożyczki. 

W 2016 roku wprowadzono kolejne zmiany w ustawie o kredycie konsumenckim. Od 11 marca tego roku maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu równa jest sumie 25% całkowitej kwoty kredytu i 30% kwoty zmiennej, która uzależniona jest od okresu, na jaki została ona zaciągnięta. Dodatkowo pozaodsetkowe opłaty nie mogą być wyższe niż 100% całkowitej kwoty kredytu. Szczegóły tego zagadnienia znajdziemy w art. 36 ustawy o kredycie konsumenckim. 

FAQ – najczęściej zadawane pytania o ustawę o kredycie konsumenckim

Czy mogę spłacić kredyt konsumencki przed terminem?
Tak. Bank lub firma pożyczkowa nie może zakazać wcześniejszej spłaty. Co ważniejsze, kredytobiorca nie może uzależniać przedterminowej spłaty o poinformowaniu go o tym. Należy jednak pamiętać o prowizjach, które może zastrzec kredytodawca w umowie.
Czy mogą oczekiwać wyjaśnień zapisów w umowie przed jej podpisaniem?
Oczywiście, że tak. Pracownik banku, firmy pożyczkowej czy pracownik pośrednika kredytowego mają obowiązek wyjaśnić zapisy w umowie. Dodatkowo umowa o kredyt powinna być napisana zrozumiale i jednoznacznie. Zawsze pytaj w razie wątpliwości!
Czy kredyt hipoteczny to kredyt konsumencki?
W myśl ustawy z 2011 roku kredyt hipoteczny nie jest kredytem konsumenckim. Wcześniej tak było. Obecnie zasady i tryb zawierania umów o kredyt hipoteczny określa Ustawa z 23 marca 2017 roku o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami.
PODSUMOWANIE
  • Ustawa o kredycie konsumenckim opisuje prawa konsumentów oraz wskazuje obowiązki banków i firm pożyczkowych.
  • Ustawa skierowana jest do kredytobiorców, kredytodawców oraz pośredników kredytowych.
  • W załącznikach ustawy znajdują się formularze informacyjne dotyczące kredytu konsumenckiego oraz sposób obliczania RRSO.
  • Konsumentów szczególnie interesuje art. 49, który wskazuje, że spłata kredytu przed terminem wiąże się z obniżeniem kosztów kredytu.
  • Ustawa wskazuje jakie informacje musi zawierać umowa o kredyt konsumencki.
  • Zmiana ustawy o kredycie konsumenckim zmieniła wiele zapisów względem wcześniejszej wersji.

Źródła:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20111260715/U/D20110715Lj.pdf
https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=3142
https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=12253

Oceń artykuł:
24,50
Loading...
zdjęcie autora
Autor artykułu: Tomasz Sowa

Jestem redaktorem, który pisze artykułu związane z ubezpieczeniami komunikacyjnymi i podróżami. W swoich tekstach staram się wyjaśniać trudne i problematyczne zagadnienia związane z rynkiem ubezpieczeń. W poradach turystycznych zależy mi na przedstawieniu ciekawych miejsc w lekki oraz inspirujący sposób z nutką humoru.

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.


Skomentuj jako pierwszy!