Jak zdobyć Wielką Koronę Tatr? [NIEZBĘDNIK TATERNIKA]

Wejście na Gerlach, Łomnicę, Lodowy oraz inne szczyty Wielkiej Korony Tatr to nielada wyczyn. Co trzeba wiedzieć o tych tatrzańskich szczytach przed ich zdobyciem? Sprawdź, jak odpowiednio przygotować się do wymagającej wyprawy wysokogórskiej!

tatry

Tatry Wysokie to wyzwanie dla niejednego taternika. Organizując wyjście w góry pamiętaj o bezpieczeństwie, aby wszyscy uczestnicy wrócili w komplecie, cali i zdrowi. Dowiedz się, jak powinno wyglądać zabezpieczenie wyprawy górskiej i czym jest Wielka Korona Tatr.

Wielka Korona Tatr – podstawowe informacje

Najważniejsze, co trzeba wiedzieć o Wielkiej Koronie Tatr, to to, że jej zdobycie to nie przelewki. Czym jest WKT? Wierzchołki, jakie ją tworzą to pierwotnie 14, a obecnie 15 szczytów tatrzańskich, które, aby zaliczać się do miana Wielkiej Korony Tatr, muszą spełnić łącznie 2 warunki: wysokości i przewyższenia.

Kryteria, które spełniają szczyty Korony:

  • wysokość: szczyt musi mierzyć co najmniej 8000 stóp angielskich wysokości bezwzględnej (min. 2 438,4 m),
  • przewyższenie: wierzchołek musi wznosić się co najmniej 100 m ponad przełęczą oddzielającą je od najwyższego, sąsiedniego szczytu.

W Szkocji barierą jest 3000 stóp, w Alpach 4000 metrów, w Himalajach 8000 metrów. W Tatrach można przyjąć dwa kryteria. Pierwsze narzuca się w sposób naturalny i jest nim poziomica 2000 metrów. Tatrzańskich dwutysięczników jest w moim zestawieniu 47. Drugie kryterium jest bardziej oryginalne: zauważmy że w Tatrach jest… 14 ośmiotysięczników! Oczywiście “stopowych” a nie “metrowych”, ale fakt, że jest ich tyle samo, co w Himalajach, sympatycznie “dowartościowuje” nasze kochane góry.

Piotr Mielus, Góry, 1998 r.

CIEKAWOSTKA

Listę szczytów zaliczanych do Wielkiej Korony Tatr w 1998 r. w czasopiśmie Góry opublikował Piotr Mielus. Autor koncepcji inspirował się Koroną Himalajów i Karakorum. 8 tysięcy stóp to nawiązanie wprost do ośmiotysięczników himalajskich. Również liczba szczytów (14) jest taka sama jak w przypadku himalajskiego pierwowzoru.

Szczyty Wielkiej Korony Tatr – tatrzańskie ośmiotysięczniki

Do WKT zalicza się 14 szczytów, spełniających szczególne kryteria. Są to (wg. kolejności od najwyższego do najniższego):

  1. Gerlach (2 655 metrów, 8 743 stóp),
  2. Łomnica (2 634 metrów, 8 642 stóp),
  3. Lodowy Szczyt (2 627 metrów, 8 619 stóp),
  4. Durny Szczyt (2 623 metrów, 8 606 stóp),
  5. Wysoka (2 560 metrów, 8 399 stóp),
  6. Kieżmarski Szczyt (2 558 metrów, 8 392 stóp),
  7. Kończysta (2 538 metrów, 8 327 stóp),
  8. Baranie Rogi (2 526 metrów, 8 287 stóp),
  9. Rysy (2 503 metrów, 8 212 metrów),
  10. Krywań (2 494 metrów, 8 182 stóp),
  11. Staroleśny Szczyt (2 476 metrów, 8 123 stóp),
  12. Ganek (2462 metrów, 8077 stóp),
  13. Sławkowski Szczyt (2 452 metrów, 8 045 stóp),
  14. Pośrednia Grań (2 443 metrów, 8 009 stóp).
szczyty wielkiej korony tatr
CIEKAWOSTKA

Mięguszowiecki Szczyt Wielki pierwotnie nie znalazł się w Koronie, gdyż jego wysokość bezwzględną uważano za niewystarczającą (2438 metrów, 7999 stóp). Najnowsze pomiary lidarowe wykonane w 2018 r. pokazują, że najwyższy punkt w kopule szczytowej tej góry wznosi się na wysokość 2438,58 m, czyli dokładnie 8000,6 stopy. Od niedawna Mięguszowiecki Szczyt Wielki jest więc uznawany za 15. szczyt Wielkiej Korony Tatr.

Drugi warunek przynależności do WKT budził z początku sprzeciw części taterników. Spowodował, iż do Korony nie weszły popularne szczyty Tatr, takie jak:

  • Zadni Gerlach,
  • Mały Durny Szczyt,
  • Wielki Szczyt Wideł,
  • Mały Kieżmarski Szczyt,
  • Lodowa Kopa.

Jak zdobyć Wielką Koronę Tatr?

Koronę Tatr zdobywa idąc od wschodu na zachód. Kacper Tekieli obliczył, że łączne przewyższenie podejścia na wszystkie wierzchołki wynosi 8160 m w górę i 7914 m w dół. Dystans wejścia na wszystkie pierwotne 14 szczytów WKT wynosi blisko 60 km.

Pierwszym zdobywcą Korony był najprawdopodobniej Janusz Chmielowski. Ganek zdobył jako ostatni w 1897 roku, czyli 101 lat przed spisaniem listy 14 najwyższych punktów Tatr. Po Chmielowskim cała rzesza taterników zapragnęła tego samego i ruszył na zdobycie szczytów, dzięki czemu Wielka Korona Tatr stała się popularnym celem tatrzańskich wypraw.

CIEKAWOSTKA

W XXI wieku modne stało się zdobywanie WKT na czas. W sierpniu 2016 r. Paweł Orawiec zdobył wszystkie 14 szczytów w 58 godzin. Polska ultramaratonka i doświadczona alpinistka Alicja Paszczak niedługo potem poprawiła ten rekord na nieco ponad 49 godzin. W dniach 13–14 sierpnia 2020 r. wszystkie szczyty WKT w czasie 37 godzin 28 minut zdobył Kacper Tekieli.

Wszystkie dotychczasowe wyczyny i próby bicia rekordów dotyczą pierwotnej listy WKT (bez Wielkiego Szczytu Mięguszowieckiego).

Jak wygląda wejście na 4 najwyższe szczyty w Koronie Tatr?

Wiemy już ile mierzy i zajmuje zdobycie wszystkich szczytów WKT. Teraz przyjrzyjmy się, jak wygląda wejście na Gerlach, Łomnicę, Lodowy i Durny Szczyt. Wszystkie 4 szczyty mają zbliżoną wysokość – mierzą od 2 623 do 2 655 m n.p.m. Pozostałe wierzchołki mieszczą się w niższych przedziałach:

  • 2503–2560 m n.p.m.: Wysoka, Kieżmarski Szczyt, Kończysta, Baranie Rogi i Rysy (5 średnich szczytów),
  • 2438–2494 m n.p.m.: Krywań, Staroleśny Szczyt, Ganek, Sławkowski Szczyt, Pośrednia Grań, Mięguszowiecki Szczyt Wielki (6 najniższych wierzchołków WKT).

Gerlach – klejnot nie tylko w Koronie Tatr

Ten najwyższy szczyt to również najokazalszy wierzchołek Tatr i całych Karpat. Znajduje się w bocznej grani Tatr Wysokich na terenie Słowacji – stanowi najwyższy punkt w tym kraju, jak i w całej Europie Środkowej.

CZY WIESZ, ŻE …

Gerlach oprócz tego, że należy do Wielkiej Korony Tatr, zaliczany jest także do Korony Europy. Zajmuje 13. miejsce wśród najwyższych szczytów górskich na Starym Kontynencie.

Gerlach, dawniej nazywany Garłuchem, otrzymał od Mieczysława Karłowicza tytuł króla tatrzańskiego, a Franciszek Henryk Nowicki przyznał mu berło gór.

CIEKAWOSTKA

Nazwa szczytu pochodzi od Gerlacha von Georgenberga, XIV-wiecznego namiestnika (komesa) cesarza Niemiec na terenie historycznego Spisza, czyli ziem w Centralnych i Wewnętrznych Karpatach Zachodnich, obecnie wchodzących w granice Słowacji i Polski. W języku polskim występują też nazwy zamienne: Gerlachowski Szczyt, Garłuch, Garłuchowski Szczyt, a także Kotłowy Szczyt, Kocioł (polska marka garnków i patelni wzięła nazwę od swojego założyciela Samuela Gerlacha).

Na sam wierzchołek Gerlacha nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny. Wyprawy rozpoczynają się przeważnie w Dolinie Wielickiej (np. z hotelu górskiego “Śląski Dom”) i prowadzą przez Wielicką Próbę. Ta trasa jest do przejścia tylko z przewodnikiem. Wyruszając z Doliny Batyżowieckiej (tzw. Batyżowiecka Próba) można rozpocząć wyprawę m.in. w punktach takich jak: Żleb Karczmarza albo Darmstädtera, Próba Tatarki lub Droga Martina (tzw. Martinovka).

CZY WIESZ, ŻE …

Pierwsze historyczne wejście na Gerlach miało miejsce w 1834 r. Brali w nim udział: J. Still, M. Spitzkopf, Gelhof i 2 inne osoby. Zdobycie szczytu zimą po raz pierwszy zostało odnotowane w 1905 r. przy udziale: J. Chmielowskiego, K. Jordána, K. Bachledy, J. Franza oraz P. Spitzkopfa.

Łomnica – wybitny szczyt Tatr

To właśnie ten Łomnicki Szczyt uchodził za najwyższy w Tatrach do czasu dokładniejszych pomiarów ok. roku 1860. Łomnica leży w masywie Baranich Rogów. Po jej północnej stronie leży Miedziany Śnieżnik, a większość ścian ma skomplikowaną budowę z licznymi żlebami (m.in. Chmielowskiego, Téryego i Siklawiczny Żleb). Na północny wschód od wierzchołka opada Łomnickie Koryto, będące najwyższą częścią Cmentarzyska w Dolinie Łomnickiej.

Łomnica do 1870 r. była najczęściej odwiedzanym szczytem Tatr Wysokich, a dziś jej popularność jest równie wielka. Związane jest to z rozbudowaniem w latach 30. i 40. XX w. bazy turystyczno-narciarskiej. Pojawiła się również kolei linowa, która rusza znad Łomnickiego Stawu. Trasy piesze, prowadzące na wierzchołek, zaczynają się m.in. w:

  • schronisku nad Zielonym Stawem Kieżmarskim,
  • Schronisku Téryego w Dolinie Pięciu Stawów Spiskich (droga Károlya Jordána, tzw. “Jordanka”),
  • Dolinie Łomnickiej (przy Łomnickim Stawie).
CZY WIESZ, ŻE …

Pierwsze historyczne wejście na Łomnicę odbyło się w 1793 r. Szczyt zdobył wtedy Robert Townson wraz z przewodnikiem.

Lodowy Szczyt – tatrzański lodowiec i najwyższy szczyt Polski?

Nazwa trzeciego co do wielkości szczytu Tatr pochodzi od znajdującego się na szczycie zlodowacenia (wiecznej zmarzliny). Góra jest silnie rozczłonkowana, a jej ściany opadają do Doliny Jaworowej, dzielącej inne doliny: Zadnią Jaworową, Suchą Jaworową i Śnieżną (jej dno pokrywa wieczny śnieg w postaci tzw. pól firnowych – Kapałkowych Śnieżników). Masyw od Małego Lodowego Szczytu oddziela Lodowa Przełęcz, natomiast od Baranich Rogów – Śnieżna Przełęcz.

CIEKAWOSTKA

Lodowy Szczyt jest miejscem, gdzie występuje najbogatsze w całych Tatrach skupisko roślin turniowych – aż 85 gatunków, z czego 30 jest tu spotykanych na rekordowej wysokości.

Historycznie pierwsze wejście na Lodowy Szczyt miało miejsce w 1843 r. w trakcie wyprawy J. Balla, W. Richtera i C. Rittera. Zimą na wierzchołek wspięli się T. Wundt i J. Horvay 28 grudnia 1891 r.

CZY WIESZ, ŻE …

W wyniku zajęcia przez Polaków Zaolzia, części Spisza i Orawy w 1938 r. Lodowy Szczyt znalazł się na terytorium Rzeczypospolitej. Przez kilka lat dzierżył miano najwyższego szczytu w Polsce.

Durny Szczyt – nie głupi, ale poza podium 

Pierwsze skojarzenia z polską nazwą, która pojawiła się jeszcze przed 1880 r., mogą być mylące. W gwarze podhalańskiej durny oznacza dumny lub pyszny i określenie to, wzięło się z majestatycznego wyglądu góry. Wierzchołek nazywano przedtem różnie m.in.: Durny Wierch, Durna Góra, Dumna Góra, Głupi Wierch, Głupia Góra oraz Mała Łomnica.

Durny Szczyt góruje nad Doliną Pięciu Stawów Spiskich (górnym piętrem Doliny Małej Zimnej Wody) oraz Miedzianą Kotliną (odnogą Doliny Dzikiej, górnego piętra Doliny Zielonej Kieżmarskiej). Jego urwisty wierzchołek znajduje się pomiędzy Małym Durnym Szczytem a Poślednią Turnią (rozdziela je odpowiednio: Durna i Klimkowa Przełęcz). Bliżej Durnego Szczytu znajduje się Przełęcz Pawlikowskiego (z Durną Igłą) oraz Maćkowa Przełęcz.

CZY WIESZ, ŻE …

Z wierzchołka Durnego Szczytu rozciąga się najbardziej rozległa i ekscytująca panorama w całych Tatrach.

Wejście na sam szczyt jest przeznaczone tylko dla wprawnych taterników. Koniecznie musi odbywać się w towarzystwie uprawnionego przewodnika lub członka związku alpinistycznego (np. PZA, JAMES, OEAV czy DAV). Trasa na Durny Szczyt prowadzi drogami o poziomie trudności II (wg. UIAA).

UWAGA!

Masyw Durnego Szczytu należy do najbardziej skomplikowanych orientacyjnie miejsc w Tatrach. W przypadku załamania pogody zejście w dól jest więc niezwykle wymagające.

Pierwsze historyczne zdobycie Durnego Szczytu miało miejsce 8 sierpnia 1877 r. (po wcześniejszej nieudanej próbie 1 sierpnia). Dokonali tego Ö. Téry i M. Spitzkopf. Drugiego wejścia dokładnie 4 lata później dokonali Polacy: J. G. Pawlikowski, M. i J. Sieczka. 27 marca 1910 r. E. Hruby, O. Jordán, R. Komarnicki i J.Serényi zdobyli szczyt zimą.

Czy zdobycie Korony Tatr jest bezpieczne?

Skompletowanie szczytów Wielkiej Korony Tatr, to nie lada wyzwanie. Aby tego dokonać, trzeba mieć bogate doświadczenie w zdobywaniu górskich wierzchołków. Tylko na 3 z 14 szczytów prowadzi wyznaczona trasa. Jest ona do przejścia dla osób, dla których górskie wędrówki to nie pierwszyzna. Zdecydowanie trudniej jest z pozostałymi 11 graniami – na ich wierzchołek prowadzą tylko trudne drogi taternickie.

CZY WIESZ, ŻE …

Zgodnie z górskimi przepisami słowackiego Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP), poruszać się poza wyznaczonymi szlakami można tylko i wyłącznie w obecności licencjonowanego przewodnika. Oznacza to konieczność wynajęcia doświadczonego taternika w cenie ok. 1 200 zł/dzień (przy 3-osobowej grupie).

Poza okresem zimowym wspinaczka bez przewodnika jest dozwolona tylko trasami o poziomie trudności minimum III (wg. skali taternickiej). A to już dla wielu spore wyzwanie. Pokonanie tego typu drogi wymaga pewnych umiejętności wspinaczkowych i odpowiedniego sprzętu. Przewodnik może natomiast prowadzić łatwiejszymi drogami.

Dowiedz się, czym jest zjawisko oszustw na turystach w górach z naszego poradnika: Black guiding i czarni przewodnicy – śmiertelne zagrożenie podczas wycieczek!

Jak ubezpieczyć się na wyprawę w Tatry?

Góry to nie tylko adrenalina, ale także niebezpieczeństwo. Wyprawa na Wielką Koronę Tatr musi więc zapewniać możliwie najwyższy poziom ochrony. Takim zabezpieczeniem, oprócz odpowiedniego przygotowania technicznego, profesjonalnego sprzętu i wykwalifikowanych członków zespołu, jest odpowiednia polisa.

CZY WIESZ, ŻE …

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) w Słowacji nie zapewnia bezpłatnej opieki medycznej w pełnym zakresie. Część usług występuje za dopłatą, a reszta jest całkowicie płatna przez pacjenta lub bliskich. Dotyczy to m.in. wizyty u stomatologa, pobytu w szpitalu czy transportu powrotnego do kraju (ok. 10 000 zł).

Ubezpieczenie w Tatry Słowackie

  • wysokie koszty leczenia i ratownictwa górskiego

Słowackie służby ratunkowe (odpowiednik polskiego GOPR-u) pobierają opłaty za organizację i przeprowadzenie akcji poszukiwawczej, kiedy zgubisz się lub utkniesz w górach i potrzebujesz wsparcia. Samo użycie śmigłowca kosztuje ok. 2 000 euro, a dochodzi do tego także koszt pracy ratownika (ok. 500 euro/godzinę).

Suma ubezpieczenia kosztów leczenia po słowackiej stronie Tatr powinna wynosić równowartość minimum 30 000–40 000 euro.

  • NNW turystyczne

Idąc w góry, trzeba zakładać, że może zdarzyć się nagły wypadek o długotrwałych konsekwencjach. NNW w ramach polisy turystycznej powinno obejmować aktywności ekstremalne, do jakich zalicza się wspinaczka wysokogórska. Towarzystwo zapewni Ci świadczenie na pokrycie kosztów rehabilitacji i powrotu do aktywności zawodowej.

Alpinizm należy do sportów wysokiego ryzyka. Dopilnuj, aby polisa obejmowała tego typu aktywność. Deklarując ją przy wyliczeniu składki, masz pewność, że będzie ona uwzględniona w ramach ochrony.

Ile kosztuje ubezpieczenie w Tatry Słowackie?

Mirek (30 lat) chce zdobyć Koronę Tatr. Planuje tygodniowy wyjazd w góry na Słowację. Przygotowując się do wyprawy, odwiedził porównywarkę ubezpieczeń Mubi, aby uzyskać polisę podróżną w najkorzystniejszej cenie. Szuka polisy obejmującej: OC prywatne i NNW, a także rozszerzenie o sporty ekstremalne oraz ubezpieczenie bagażu.

Poniżej znajduje się porównanie cen najtańszych polis turystycznych poszczególnych ubezpieczycieli, obejmujących: OC prywatne i NNW, a także rozszerzenie o sporty ekstremalne oraz ubezpieczenie bagażu:

TowarzystwoZakresCena
mtu24.plKL: 150 000 zł,
NNW: 30 000 zł,
OC: 50 000 zł,
Bagaż: 2 000 zł
67,00 zł
You Can DriveKL: 200 000 zł,
NNW: 10 000 zł,
OC: 50 000 zł,
Bagaż: 2 000 zł
81,00 zł
AXA PartnersKL: 600 000 zł,
NNW: 50 000 zł,
OC: 250 000 zł,
Bagaż: 3 000 zł
124,54 zł
GeneraliKL: 300 000 zł,
NNW: 40 000 zł,
OC: 50 000 zł,
Bagaż: 1 000 zł
161,00 zł
ProamaKL: 300 000 zł,
NNW: 20 000 zł,
OC: 100 000 zł,
Bagaż: 1 000 zł
167,00 zł
WienerKL: 344 728 zł,
NNW: 20 000 zł,
OC: 215 455 zł,
Bagaż: 1 000 zł
175,00 zł
SIGNAL IDUNAKL: 172 364 zł,
NNW: 15 000 zł,
OC: 129 273 zł,
Bagaż: 1 000 zł
210,41 zł
UNIQAKL: 750 000 zł,
NNW: 50 000 zł,
OC: 250 000 zł,
Bagaż: 3 000 zł
285,60 zł
Źródło: kalkulator ubezpieczeń turystycznych Mubi [marzec 2024].

FAQ – najczęściej zadawane pytania o zdobycie Wielkiej Korony Tatr

Gdzie leżą szczyty Wielkiej Korony Tatr?
Kiedy i jak można zdobyć Wielką Koronę Tatr?
PODSUMOWANIE
  • Wyprawa górska w Tatry Słowackie w celu zdobycia Wielkiej Korony Tatr musi być dobrze przemyślana i odpowiednio zaplanowana. Lista najwyższych szczytów Tatr została spisana dopiero pod koniec ubiegłego wieku.
  • Wielka Korona Tatr to pierwotnie 14 (teraz już 15) ośmiotysięczników tatrzańskich. Tylko na 3 z 14 prowadzą wyznaczone szlaki. Pozostałe granie zdobywa się w niebezpieczny sposób. Trzeba przy tym korzystać z usług wykwalifikowanych przewodników górskich.
  • Za pierwszego zdobywcę Korony Tatr uznawany jest Janusz Chmielowski (1897 r.). Najszybciej dokonał tego w 2020 r. Kacper Tekieli (37 godzin 28 min).
  • Wejście na 4 najwyższe szczyty w Kornie Tatr (Gerlach, Łomnicę, Lodowy i Durny Szczyt) przeznaczone jest na ogół dla wprawionych taterników.
  • Zdobywanie szczytu związane jest z ryzykiem wypadku. Na wyprawę wysoko w góry oprócz techniki, doświadczenia i ekwipunku, zabierz ze sobą dopasowane do potrzeb ubezpieczenie turystyczne. Polisa podróżna zapewni Ci wsparcie w nagłej sytuacji w Tatrach Słowackich, kiedy będziesz potrzebować pomocy.
Rafał Gliński Mubi
Autor artykułu: Rafal Glinski

Redaktor z 5-letnim stażem pracy w mediach. Jest autorem kilkuset publikacji o charakterze informacyjnym i publicystycznym. W swoich tekstach na Mubi stara się wyjaśnić wszystkie zawiłości świata ubezpieczeń. Jako czynny użytkownik dróg opisuje realia drogowe kierowców. 

Wystaw ocenę

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

Skomentuj jako pierwszy!
grafika
grafika

Chcesz czuć się bezpiecznie w podróży za niewielkie pieniądze?
Nie przepłacaj! Kup ubezpieczenie turystyczne od 22 zł na tygodniowy wyjazd!