Zaawansowane systemy wspomagania kierowcy, czyli jak ADAS ułatwia życie

Gdyby kierowca sprzed 20 czy 30 lat wyruszył w trasę nowoczesnym autem, to pewnie poczułby się w nim jak w kokpicie myśliwca 5 generacji. Tu dotykowy wyświetlacz, tam coś miga, kierownica czasami drży ostrzegawczo, a do ucha coś pika! Naszpikowane elektroniką samochody z jednej strony pomagają w prowadzeniu, ułatwiają parkowanie i ostrzegają o zagrożeniach na drodze, jednak z drugiej wymagają od kierowcy przyzwyczajenia się do ilości dostarczanych informacji i przyzwyczajenia do nowych technologii. Jakie są najpopularniejsze systemy, dzięki którym podróż samochodem staje się bezpieczniejsza i wygodniejsza?

Czym są zaawansowane systemy wspomagania kierowcy?

Szacuje się, że błędy ludzkie są przyczyną 90% zdarzeń drogowych. Dlatego inżynierowie największych koncernów technologicznych i motoryzacyjnych pracują nad systemami, które mają wspomagać prowadzenie samochodów i eliminować szanse na popełnienie błędu przez kierowcę. 

W nowoczesnych pojazdach montuje się coraz więcej elektronicznych rozwiązań, które automatycznie wykrywają zagrożenia, reagują na nie, bądź informują o nich kierowców. Określa się je jako ADAS, czyli advanced driver assistance systems, co tłumaczy się na język polski jako zaawansowane systemy wspomagania kierowcy. 

Obecnie nie ma obowiązku montowania większości takich systemów w nowych samochodach. Parę lat temu w Unii Europejskiej rozpoczęły się prace nad przepisami prawa, które zobligują producentów pojazdów do wyposażania nowych aut w niektóre z tych systemów, w celu ochrony nie tylko osób w pojazdach, ale także pieszych i rowerzystów. Założenia mówią, że nastąpi to w 2022 roku, a w samochodach będą musiały pojawić się między innymi:

  • inteligentne systemy prędkości,
  • systemy utrzymywania pojazdu w pasie ruchu,
  • detektory wykrywające senność i zmęczenie kierowcy,
  • czarne skrzynki nagrywające parametry pojazdu w czasie zdarzenia drogowego,
  • tylne kamery lub czujniki.

Zróżnicowanie nazw tych samych systemów sprawia, że trudno połapać się w ofercie dla konkretnych modeli. Wielu producentów stosuje własne marketingowe określenia na systemy działające w ten sam albo bardzo podobny sposób, jak te u konkurencji.

Na czym opiera się działanie ADAS?

otoczenia, w którym porusza się samochód. Potrzebne są do tego liczne czujniki i kamery. Do obserwacji drogi pojazdy korzystają z:

  • radarów dalekiego zasięgu,
  • radarów krótkiego i średniego zasięgu,
  • LIDAR-ów,
  • kamer,
  • czujników ultradźwięków,
  • czujniki kąta skrętu kierownicy.

Niektóre systemy do prawidłowego działania potrzebują informacji z kilku źródeł jednocześnie – dotyczy to na przykład systemów odpowiadających za zachowanie pasa ruchu. W tym przypadku czujniki analizują kąt skrętu kierownicy, a kamery trasę wyznaczoną przez pasy na jezdni.

Jakie są najpopularniejsze zaawansowane systemy wspomagania kierowcy?

Zaawansowane systemy, które obecnie spotyka się przede wszystkim w drogich i ekskluzywnych samochodach, już niedługo staną się codziennością dla każdego kierowcy. Przyjrzyjmy się więc, jakie udogodnienia montuje się w pojazdach. 

Asystent parkowania

To chyba najpopularniejsze obecnie wsparcie dla kierowców. Należy jednak podkreślić, że technologia ta różni się zależnie od marki samochodu. W starszych modelach jest to po prostu czujnik parkowania, który ostrzega przed zbytnim zbliżeniem się do przeszkody oraz kamera, która pozwala na obserwację tego, co dzieje się za autem.

Nowocześniejsze systemy parkowania o wiele bardziej ułatwiają kierowcy parkowanie. Nie jest jednak tak, że o niczym on nie decyduje. Po pierwsze musi on poinformować system, że chce zaparkować. Gdy kierowca znajdzie odpowiednie miejsce, to włącza kierunkowskaz, co jest jednocześnie sygnałem dla asystenta parkowania, z której strony pojazdu będzie wykonywany manewr. Zadaniem osoby prowadzącej pojazd jest włączenie wstecznego biegu oraz kontrola prędkości, czyli wciskanie pedału gazu i hamulca – kierownica obraca się sama.

Systemy asystenta parkowania są ciągle rozwijane i w najnowszych modelach luksusowych samochodów pojawiają się rozwiązania, które pozwalają na autonomiczny wjazd do garażu, bez aktywnego udziału kierowcy. 

Nazwy systemu:

  • Park Assist,
  • Park Assist Pilot,
  • SIPA – Simple Intelligent Park Assist,
  • System Parktronic.

System wykrywania martwego pola

Już podczas nauki jazdy zwraca się uwagę na zagrożenia wynikające z martwego pola. Strefa, której kierowca bez użycia lusterek bocznych i wstecznego nie może dostrzec, znajduje się z boku, tuż za samochodem. Nawet jeśli obróci głowę, to widok ograniczony jest przez boczne słupki. Prostym rozwiązaniem problemu jest zamontowanie dodatkowym małych lusterek na głównych lusterkach bocznych.

Zagrożenie pojawia się, kiedy kierowca chce zmienić pas ruchu. Aby wykrywać pojazdy w martwym polu, wykorzystuje się kamery wbudowane w boczne lusterka lub radary zamontowane w tylnym zderzaku – używane są one także jako czujniki parkowania. Jak system ostrzega kierowcę o znajdującym się w martwym polu samochodzie?

Zazwyczaj są to sygnały świetlne emitowane przez lampki umieszczone na lusterkach bocznych lub na przednim słupku. W samochodzie pojawia się także charakterystyczny dźwięk – pikanie

Nazwy systemu: 

  • Blind Spot Information System,
  • Blind Spot Detection.

Aktywny tempomat

Pierwsze tempomaty pojawiły się w USA. Pierwotnie były to pasywne urządzenia, które po wciśnięciu dedykowanego przycisku utrzymywały stałą prędkość pojazdu. Kierowca nie musiał trzymać nogi na pedale gazu przez całą podróż, co było szczególnie przydatne podczas długich i monotonnych podróży autostradami. 

Współczesny aktywny tempomat analizuje drogę poprzez kamery umieszczone na przedniej szybie. Kierowca określa dystans, jaki chce zachować do poprzedzającego go pojazdu, a samochód sam dostosowuje prędkość. Jeśli system wykryje, że samochód z przodu zaczyna hamować, to automatycznie zwolni lub wyhamuje. Zaletą nowych aktywnych tempomatów jest to, że dostosowują prędkość także podczas zjazdu ze wzniesień.

Koncerny motoryzacyjne rozwijają stale tę technologią. Obecnie pracuje się nad połączeniem tego systemu z nawigacją satelitarną, która dostarczy danych o sytuacji na drodze i ukształtowaniu terenu. Aktywne tempomaty dostępne są przede wszystkim w samochodach z automatyczną skrzynią biegów.

Nazwy systemu:

  • Active Cruise Control, 
  • Adaptive Cruise Control, 
  • Intelligent Cruise Control. 

Asystent pasa ruchu

System ten określa szerokość pasa ruchu, po którym powinien poruszać się pojazd. Komputer analizuje informacji otrzymanych z kamery rejestrującej wymalowane na jezdni pasy. Jeśli samochód bez włączenia kierunkowskazu zbliży się do jednego z oznaczeń poziomych na drodze (albo go przekroczy), to system ostrzeże o tym kierowcę za pomocą sygnału dźwiękowego, zapali się odpowiednia kontrolka lub zatrzęsie się kierownica.

W bardziej zaawansowanych systemach, jeśli kierowca nie zareaguje odpowiednio szybko, nastąpi automatyczna korekta toru jazdy. Komputer uzna, że osoba prowadząca pojazd straciła koncentrację lub zasnęła za kierownicą. 

Nazwy systemu:

  • Lane Following Assist,
  • Lane Departure Warning,
  • Lane Keep Assist.

System rozpoznawania znaków drogowych

Podstawową funkcją systemu jest wyświetlanie ostrzeżeń o znakach dotyczących ograniczeń prędkości i zakazie wyprzedzania. Pojawią się one w postaci konkretnych znaków na desce rozdzielczej samochodu. Jak to działa?

Za pomocą kamery umieszczonej z tyłu wstecznego lusterka pojazd odczytuje podczas jazdy znaki znajdujące się na drodze. Bardziej zaawansowane systemy korzystają także z nawigacji GPS. 

Nazwy systemu:

  • Traffic Sign Recognition.

System wykrywanie zmęczenia kierowcy

Długotrwała podróż samochodem jest męcząca. Po wielu godzinach jazdy kierowca traci czujność, a w najgorszym przypadku może nawet zasnąć. Odpowiedzią na takie zagrożenia jest system wykrywania zmęczenia kierowcy, który analizuje jego zachowania podczas prowadzenia samochodu. Na czym to polega?

Mechanizm działania systemu jest prosty. Analizuje on, jakie ruchy kierownicą wykonuje kierowca. Jeśli po pewnym czasie jazdy często pojawiają się korekty toru jazdy i niespodziewane manewry lub ich brak, to komputer ocenia na podstawie czasu podróży, pory dnia i częstotliwości włączania kierunkowskazów, czy może to być zmęczenie. Jeśli oceni, że tak, to zapala się odpowiednia kontrolka (filiżanka kawy) lub pojawia sygnał dźwiękowy. Brzmi intrygująco, ale technologia ta dobrze sprawdza się w praktyce!

Nazwy systemu:

  • Drive Attention Alert,
  • Driver Alert,
  • Attention Assistant.

Czy elektroniczne systemy mają jakieś wady?

Już sama ich nazwa wskazuje, że opisane wyżej systemy są wyłącznie wsparciem dla kierowcy. Nie zastępują go w podejmowaniu decyzji. Samochody autonomiczne są na razie w fazie testów i dopiero małymi kroczkami będą wkraczać na drogi. Dodatkowo rozwiązania ADAS mają na dzisiaj ograniczenia, choć technologie te są stale rozwijane.

W przypadku aktywnego tempomatu trzeba pamiętać, że złe jego ustawienie na wielopasmowych drogach może sprawić, że jazda przestanie być płynna. System ten nie zwalnia kierowcy z bacznego obserwowania sytuacji na drodzę. Gwałtowne hamowanie pojazdu z przodu lub pojawienie się przeszkody z boku nie zostanie zauważone przez automat. Należy pamiętać, że doświadczony kierowca obecnie lepiej potrafi przewidzieć możliwe zagrożenia na drodze.

Również asystent pasa ruchu może nie zadziałać, gdy linie na jezdni będą wytarte lub zamazane – system ich nie odczyta. Należy także pamiętać, że zaawansowane systemy wspomagające kierowcę są zazwyczaj drogimi dodatkowymi elementami wyposażenia samochodu – potrafią kosztować kilkanaście tysięcy złotych!

Warto także mieć na uwadze, że efektywne korzystanie z ADAS wymaga nauki ich obsługi. Nie zapominajmy, że są to przede wszystkim technologie wspomagające, a nie zastępujące kierowcę. Jeszcze nie…

Źródła:

Oceń artykuł:

Loading...
zdjęcie autora
Autor artykułu: Tomasz Sowa

Jestem copywriterem i redaktorem, który pisze artykułu związane z ubezpieczeniami komunikacyjnymi i podróżami. W swoich tekstach staram się wyjaśniać trudne i problematyczne zagadnienia związane z rynkiem ubezpieczeń. W poradach turystycznych zależy mi na przedstawieniu ciekawych miejsc w lekki oraz inspirujący sposób z nutką humoru.

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy
Skomentuj jako pierwszy!