Jakie leki można, a jakich nie można przewozić za granicę?

Apteczka podróżna to jeden z obowiązkowych elementów bagażu każdej osoby wybierającej się na zagraniczny wyjazd. Jej zawartość może jednak wzbudzać pewne wątpliwości, zwłaszcza w przypadku leków na receptę czy innych przyjmowanych przez nas na stałe środków. Czy zawsze można je bezpiecznie zabrać ze sobą? Jaka jest ich dopuszczalna ilość? Przyjrzyjmy się obowiązującym przepisom w różnych krajach.

leki bagaż

Podstawowe zasady przewożenia leków za granicę

Chociaż urlop jest czasem beztroskiego oderwania od rzeczywistości, to nawet wówczas nie możemy całkowicie odciąć się od zwykłej codzienności. O tej mogą nam przypominać choćby przyjmowane regularnie leki, których nie da się tak po prostu odstawić na czas wakacji. To z kolei oznacza konieczność zabrania ich ze sobą w podróż, co w teorii nie powinno stanowić problemu – w praktyce różnie z tym jednak bywa.

Wszystko przez to, że lekarstwa nie są takim samym elementem bagażu jak każdy inny. W ich przypadku w obcym kraju mogą bowiem obowiązywać regulacje prawne zakazujące lub ograniczające prawo ich wwozu. Co w takiej sytuacji?

Przede wszystkim trzeba pamiętać, że przewożenie leków za granicę co do zasady nie jest zabronione. Każdy może wywieźć z Polski w potrzebnej mu na czas wyjazdu ilości niemal dowolne lekarstwa (wyjątek stanowią środki odurzające i substancje psychotropowe), jeśli są stosowane na własny medyczny użytek. To że nie ma zakazu ich wywozu z Polski, nie musi jednak oznaczać, że nie będzie również problemu z ich przywozem do innego kraju – ta kwestia pozostaje bowiem w gestii danego państwa.

Podróżny ma z kolei obowiązek, aby przed wyjazdem upewnić się, czy zabranych przez niego leków nie dotyczą regulacje prawne kraju, do którego się udaje. Wskazana jest w tym względzie daleko posunięta przezorność, ponieważ nieuwaga lub lekceważące podejście mogą mieć przykre konsekwencje – łącznie z poważnymi problemami prawnymi za granicą.

CZY WIESZ, ŻE …

Kwestię przewozu leków z zagranicy do Polski reguluje ustawa Prawo farmaceutyczne. Zgodnie z art. 68 ust. 5 na własny użytek można przywieźć do kraju dowolny lek (poza środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi) w liczbie nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań.

Jak można ich uniknąć? Przede wszystkim w przypadku przyjmowania leków na receptę lub substancji, o których wiemy, że są zabronione w danym kraju, warto posiadać przy sobie dokument potwierdzający konieczność ich przyjmowania. Może to być np. kopia recepty lub zaświadczenie lekarskie (koniecznie przetłumaczone na jęz. angielski). Jeśli uprawdopodobnimy potrzebę zdrowotną, a ilość leku nie będzie zbyt duża (co mogłoby wskazywać na jego przywóz w celu innym niż własny), nie powinniśmy mieć problemów.

UWAGA!

W przypadku przywozu do Polski lub wywozu z kraju środków odurzających, substancji psychotropowych lub prekursorów kategorii 1 na własne potrzeby zdrowotne (na podstawie recepty lub dokumentacji medycznej), wymaganego jest uzyskanie stosownego zaświadczenia wydanego przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF).

Zaświadczenie lekarskie na dany lek – kiedy będzie potrzebne?

Jak widać, przewóz leków za granicę i zza granicy nie zawsze jest taki prosty. Są sytuacje, w których przepisy wymagają specjalnych zaświadczeń lub po prostu lepiej je ze sobą mieć na wszelki wypadek. Jakich leków to dotyczy?

  1. Leków znajdujących się na aktualizowanym co 2 miesiące obwieszczeniu Ministra Zdrowia na temat leków zagrożonych brakiem dostępności (tzw. lista antywywozowa). Jeżeli podczas kontroli granicznej zostanie poddana w wątpliwość konieczność ich stosowania, może nam grozić kara.
  2. Leków zawierających substancje zabronione w niektórych krajach (np. opioidy, pseudoefedryna). Ich nielegalny przewóz może grozić nawet więzieniem.
  3. Leków narkotycznych lub psychotycznych. Międzynarodowa Rada Kontroli Narkotyków (INCB) zaleca, żeby mieć ze sobą pozwolenie na ich przewóz do użytku własnego lub receptę.
  4. W przypadku podróżowania samolotem, leków w postaci syropów, których oryginalne opakowanie zawiera więcej niż 100 ml (lub sumaryczna ilość przekracza 1 l). Ich przewożenie jest możliwe, jeśli przedstawimy zaświadczenie o konieczności ich zastosowania w trakcie podróży.
  5. Insuliny i innych produktów w postaci zastrzyków.
  6. Leków dostępnych bez recepty, jeśli ich ilość przekracza 5 najmniejszych opakowań.
CZY WIESZ, ŻE …

Obowiązująca od 7 lutego 2024 roku lista antywywozowa zawiera 223 pozycje, a wśród nich m.in. leki przeciwcukrzycowe, stosowane w chorobach układu oddechowego czy zawierające morfinę.

Wywóz leków za granicę – zasady w wybranych krajach Europy i świata

Jak już było wspomniane, polskie przepisy dotyczące wywozu leków nie muszą odpowiadać regulacjom dotyczącym ich wwozu lub wywozu z innego kraju. Właśnie dlatego przed każdą zagraniczną podróżą, a już szczególnie taką poza Europę, powinniśmy sami zadbać o to, żeby jak najlepiej poznać obowiązujące w danym miejscu regulacje prawne. Można to zrobić np. korzystając z informacji dla podróżujących przygotowanych przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Poniżej ich zestawienie dotyczące wybranych krajów Europy i świata.

KrajZasady przywozu leków do kraju
AustraliaMożna przywieźć lekarstwa na własny użytek lub dla podróżujących wspólnie z nami członków najbliższej rodziny. W przypadku leków na receptę należy mieć ze sobą przetłumaczone zaświadczenie lekarza wskazujące na rodzaj i ilość przewożonego leku. Nie należy przywozić ze sobą zapasu leków na więcej niż 3 miesiące pobytu.
ChorwacjaMożna mieć przy sobie lekarstwa (także zawierające substancje narkotyczne) w ograniczonej ilości wystarczającej na czas pobytu. Wymagana jest przetłumaczona dokumentacja medyczna, która uzasadnia konieczność zażywania leku.
EgiptBrak ujednoliconej listy leków, których nie można wwozić do Egiptu. Egipskie służby na lotniskach podejmują każdorazowo decyzję o pozwoleniu na przywóz danego leku. W celu uniknięcia kłopotów (konfiskaty leków, odpowiedzialności karnej), warto mieć przy sobie przetłumaczone zaświadczenie lekarskie. Informacji na temat wwozu leków udziela Ambasada Egiptu w Warszawie.
GrecjaBrak listy leków niedozwolonych do przewozu. Co do zasady z zaświadczeniem lekarskim powinny być przewożone leki płynne w opakowaniach powyżej 100 ml, leki w ilościach mogących wskazywać na przeznaczenie handlowe i preparaty o działaniu narkotycznym.
HiszpaniaMożna przewozić leki na własny użytek, jeśli czas leczenia nie przekracza 3 miesięcy, sugerowane jest posiadania zaświadczenia lekarskiego. W przypadku leków zawierajacych substancje podlegające międzynarodowej kontroli przed podróżą należy uzyskać zezwolenie na wywóz z Polski od GIF, a także złożyć wniosek o zezwolenie na przywóz leków do Hiszpanii za pośrednictwem ambasady lub konsulatu.
IndieLeki przywożone na własny użytek powinny być przechowywane w oryginalnych opakowaniach wraz z przetłumaczoną ważną receptą/dokumentacją medyczną. Zabroniony jest wwóz środków odurzających i substancji psychotropowych.
IndonezjaMożna wwieźć leki przeznaczone do użytku osobistego, które zostały zadeklarowane za pomocą formularza zgłoszenia celnego. Należy przedstawić list od lekarza z podaną dzienną dawką lub kopię oryginalnej recepty. Leki zawierające substancje odurzające muszą znajdować się w oryginalnych opakowaniach.
JaponiaMożna wwieźć zapas leków na własny użytek (do 2 miesięcy), środki o silnym działaniu, lekarstwa i zastrzyki na receptę (do 1 miesiąca) oraz 24 sztuki paraleków do stosowania zewnętrznego. W przypadku przekroczenia limitów wymagany jest kontakt z regionalnymi biurami ds. zdrowia i opieki lekarskiej. Zabroniony jest wwóz narkotyków, stymulantów i substancji psychotropowych.
KatarWymagana recepta w przypadku leków uspokajających, usypiających i psychotropowych, które są zarejestrowane w Katarze lub zatwierdzone do użytku na świecie. Przepisana ilość leków nie powinna przekraczać ilości przeznaczonej na 20 dni.
MarokoW przypadku przewożenia środków medycznych przepisywanych przez lekarza należy mieć przy sobie przetłumaczoną kopię recepty.
MeksykW przypadku leków psychotropowych konieczna jest przetłumaczona imienna recepta lekarska.
Stany ZjednoczoneZaleca się podróżowanie z lekami na własny użytek w ilościach wystarczających na zaplanowany pobyt. Leki na receptę powinny znajdować się w oryginalnych opakowaniach z dołączoną przetłumaczoną receptą lub zaświadczeniem lekarskim.
TajlandiaMożna przywieźć zapas leków (w tym leków na receptę), które nie zawierają substancji kontrolowanych na 30 dni. Leki powinny być w oryginalnych opakowaniach, należy także posiadać przetłumaczoną receptę lub zaświadczenie lekarskie. Na leki zawierające substancje kontrolowane może być wymagana zgoda Food and Drug Administration.
TunezjaLeki wwożone na użytek własny, w ilości wystarczającej na planowany okres pobytu, podlegają kontroli celnej. Należy okazać ważną przetłumaczoną receptę, a w przypadku lekarstw zawierających środki odurzające lub substancje psychotropowe także zezwolenie na wwóz wydane przez Ambasadę Tunezji w Warszawie. Zezwolenie może być wydane na na okres do 28 dni (leki przyjmowane doustnie), 14 dni (leki przyjmowane w zastrzykach) lub 3 miesięcy (substancje psychotropowe).
Wielka BrytaniaWymagana jest kopia recepty lub/oraz przetłumaczone zaświadczenie od lekarza. W przypadku leków kontrolowanych wymienionych w ustawie, nie ma konieczności wydawania licencji dot. leków wymienionych w załącznikach nr 4 (część II) i 5, a także mniejszego niż 3-miesięcznego zapasu leków wymienionych w załącznikach 2-4 (część I).
WłochyMożna posiadać niewielką (nie ma określonej ilości), przeznaczoną na własny użytek ilość leków, które znajdują się w legalnym obrocie w innych krajach. Przetłumaczone zaświadczenie lekarskie lub recepta są wymagane w przypadku zapasu leków na więcej niż 30 dni oraz leków zawierających substancje odurzające lub psychotropowe.
Opracowanie własne na podstawie informacji dla podróżujących ze strony gov.pl (aktualizacja: 22.03.2024).

Mimo że zasady obowiązujące w różnych zakątkach świata nie są ujednolicone, można dostrzec pewien ogólny schemat, zgodnie z którym zwykle:

  • dopuszczalne jest posiadanie za granicą niewielkiej ilości leków przeznaczonych do własnego użytku,
  • ilość posiadanych leków należy dopasować do czasu planowanego pobytu (nie powinno być problemów z niewielkim zapasem na wypadek nieprzewidzianych przeszkód w podróży),
  • leki należy przewozić w oryginalnych opakowaniach (lepiej nie używać dozowników dziennych lub tygodniowych),
  • w przypadku leków na receptę warto mieć przy sobie jej kopię lub przetłumaczone na język angielski zaświadczenie lekarskie potwierdzające konieczność stosowania danego środka.

Leki zakazane za granicą – przez nie możesz mieć problemy podczas podróży

Stosowanie się do ww. zasad nie zwalnia nas jednak ze znajomości przepisów obowiązujących w miejscach, do których się wybieramy. A trzeba pamiętać, że w niektórych krajach (szczególnie w Azji i Afryce) spotkamy się z bardzo surowymi przepisami dotyczącymi leków, które w Polsce są dostępne legalnie, czasem nawet bez recepty. Poniżej kilka przykładów.

KrajLekiOgraniczenia
EgiptŚrodki na bazie tramadolu (leki przeciwbólowe)Nielegalny przewóz zagrożony karą do 25 lat więzienia lub karą śmierci
IndonezjaKodeina, leki nasenne, leki na ADHDNielegalne bez recepty/zaświadczenia lekarskiego
JaponiaProdukty zawierające pseudoefedrynę (znajduje się m.in. w licznych wieloskładnikowych lekach na przeziębienie)Zakaz posiadania zagrożony karą do 10 lat więzienia i 1 mln jenów grzywny
SingapurŚrodki nasenne, przeciwlękowe, silne leki przeciwbóloweWymagane zaświadczenie lekarskie
TajlandiaKodeina, morfina, fentanylZakaz posiadania bez zezwolenia
ZambiaDifenhydramina (lek łagodzący objawy alergii)Zakaz posiadania bez zezwolenia
Zjednoczone Emiraty ArabskieDiazepam, tramadol, kodeina, leki antykoncepcyjneZakaz posiadania zagrożony karą grzywny lub więzienia
Opracowanie własne na podstawie przepisów obowiązujących w danych krajach (aktualizacja: 22.03.2024).
Przykład

W 2017 roku głośno było o przypadku 33-letniej Brytyjki, która została aresztowana na lotnisku w egipskiej Hurghadzie po tym, jak w jej bagażu odkryto 290 tabletek tramadolu. Ten mocno uzależniający lek przeciwbólowy z grupy opioidów jest stosowany jako substytut heroiny i stanowi najczęściej nadużywaną substancję w Egipcie, a jego przewożenie w taki sposób jest tam niezgodne z prawem. Kobieta tłumaczyła się, że wiozła dostępne w Wielkiej Brytanii na receptę leki dla swojego męża, Egipcjanina, który cierpi na przewlekły ból pleców. Mimo przedstawienia w sądzie dokumentacji zdrowotnej potwierdzającej problemy zdrowotne mężczyzny, jego żona została skazana na 3 lata więzienia za przemyt, a groziła jej nawet kara śmierci.

Oczywiście każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie i przez wyjazdem za granicę (szczególnie do krajów azjatyckich lub afrykańskich) upewnić się, czy stosowane przez nas lekarstwa nie przysporzą nam podczas podróży kłopotów. Te najczęściej mogą się pojawić w przypadku środków zawierających m.in.:

  • hydrokodon,
  • metadon,
  • morfinę,
  • oksykodon,
  • kodeinę,
  • dihydrokodeinę,
  • buprenorfinę,
  • chlorodiazepoksyd,
  • diazepam,
  • lorazepam,
  • medazepam,
  • oksazepam,
  • fenobarbital,
  • temazepam.

Co jeśli ze względu na swój stan zdrowia wymagasz leczenia ww. specyfikami? W takiej sytuacji przed dłuższym wyjazdem oprócz posiadania recepty i zaświadczenia lekarskiego konieczne może być wystąpienie do Ministerstwa Zdrowia o wydanie zezwolenia na wwiezienie i wywiezienie leków. Pamiętaj jednak, że samo jego posiadanie nie musi odpowiadać automatycznie prawu wwozu danego środka na terytorium obcego kraju.

Ekspert Mubi radzi:

W przypadku kłopotów za granicą związanych np. z posiadaniem nielegalnych w danym kraju leków, warto mieć ubezpieczenie turystyczne, które zapewnia pomoc tłumacza i pomoc prawną. W ich ramach ubezpieczyciel może zorganizować pomoc polegającą m.in. na pokryciu kosztów doradztwa prawnego, tłumaczenia dokumentów, sporządzenia opinii biegłego czy podejmowania działań w ramach postępowania sądowego.

Pakowanie leków na podróż – jak to zrobić?

Jeśli wiesz już, jakie leki i na jakich zasadach możesz zabrać ze sobą w zagraniczną podróż, pozostaje jeszcze kwestia tego, jak je spakować. Przygotowanie dobrze zaopatrzonej apteczki podróżnej to jedna sprawa – równie ważny jest sposób, w jaki przewozimy leki. O czym trzeba pamiętać?

W przypadku podróżowania samochodem: 

  • leki umieść w miejscu niedostępnym dla dzieci i z dala od promieni słonecznych,
  • w razie potrzeby przechowywania leków w niskiej temperaturze, zaopatrz się w lodówkę turystyczną, kuferek z wkładem chłodzącym lub torbę termoizolacyjną.

W przypadku podróżowania samolotem: 

  • leki najlepiej spakować do bagażu podręcznego (z uwagi na niską temperaturę w luku bagażowym i ryzyko zgubienia/opóźnienia bagażu),
  • podczas kontroli bagażowej poinformuj pracownika lotniska o przewożeniu leków, co przyspieszy odprawę,
  • leki wymagające przewożenia w niskiej temperaturze można umieścić w specjalnych styropianowych pojemnikach lub torebkach termoizolacyjnych,
  • sprzęt medyczny (np. glukometry, inhalatory, nebulizatory, termometry, strzykawki) można przewozić w bagażu podręcznym, o ile posiadamy stosowne zaświadczenie lekarskie,
  • większy gabarytowo sprzęt (np. wózek inwalidzki) należy przewozić w luku bagażowym.
PODSUMOWANIE
  • Można przewozić za granicę leki na użytek własny lub podróżujących z nami osób.
  • W poszczególnych krajach mogą obowiązywać osobne regulacje dotyczące przewożenia leków.
  • Zapas przewożonych leków nie powinien przekraczać ilości wystarczającej na planowany czas pobytu za granicą.
  • Leki powinny być przewożone w oryginalnych opakowaniach wraz z receptą lub zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym konieczność ich stosowania.
  • Zaświadczenie lekarskie lub specjalne zezwolenie może być potrzebne szczególnie przy niektórych rodzajach leków (m.in. środki odurzające i substancje psychotropowe).
  • Złamanie zakazu przywozu leków obowiązującego w danym kraju może grozić konsekwencjami prawnymi, w tym grzywną i karą pozbawienia wolności.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o przewożenie leków za granicę

Czy leki na receptę można wywozić z Polski?
Czy są jakieś ograniczenia w ilości leków wywożonych za granicę?
Jakie leki są nielegalne za granicą?

Źródła:

grafika
Autor artykułu: Mateusz Piesowicz

Ekspert i doradca w dziedzinie ubezpieczeń oraz autor ponad 100 poradników dotyczących polis komunikacyjnych i turystycznych. W swoich tekstach zwraca uwagę na trudne zagadnienia ubezpieczeniowe, aby przedstawiając je w zrozumiały sposób, ustrzec klienta przed niepotrzebnymi wydatkami i ułatwić mu dopasowanie rodzaju ochrony do indywidualnych potrzeb.

Wystaw ocenę

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

Skomentuj jako pierwszy!
grafika
grafika

Chcesz czuć się bezpiecznie w podróży za niewielkie pieniądze?
Nie przepłacaj! Kup ubezpieczenie turystyczne od 22 zł na tygodniowy wyjazd!