Znaki poziome – co oznaczają? Wątpliwości wobec oznaczeń poziomych

Takie proste znaki poziome jak zebra, koperta i stanowisko postojowe są rozpoznawalne nawet przez osoby bez prawa jazdy. Wątpliwości pojawiają się przy nieco trudniejszych oznaczeniach, np. linii warunkowego zatrzymania złożonej z prostokątów. Sprawdź, czym są znaki poziome, co oznaczają i jak wpływają na zachowanie uczestników ruchu drogowego. Poznasz także hierarchię znaków – dowiesz się, czy żółte są ważniejsze od białych, a pionowe – od poziomych.

znaki poziome

Znaki drogowe poziome – co to jest?

Głównym źródłem informacji dla kierowców o znakach drogowych poziomych jest rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych w sprawie znaków i sygnałów drogowych. 

W § 85 ust. 1 rozporządzenia możemy przeczytać, że znaki drogowe poziome oznaczają określone miejsca na drodze i mają formę:

  • linii ciągłych, przerywanych, pojedynczych, podwójnych,
  • strzałek,
  • napisów,
  • symboli,
  • punktowych elementów odblaskowych.

Wymienione oznaczenia mogą występować samodzielnie lub mieć związek ze znakami pionowymi, co jest omówione dokładniej w części artykułu omawiającej poszczególne znaki.

Jakie zadania mają znaki poziome?

  1. Zwiększają bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego.
  2. Usprawniają ruch pojazdów, zwłaszcza w miejscach, w których nie można zastosować innego oznakowania lub nie jest ono wystarczające.
  3. Ułatwiają korzystanie z drogi, szczególnie podczas czasowych zmian w organizacji ruchu, niesprzyjających warunków atmosferycznych, po zmroku.

Podział znaków poziomych

Wiesz już, że znakami poziomymi są m.in. strzałki, linie, symbole. Klasyfikując oznakowanie poziome dróg, można wyróżnić dodatkowe podziały.

Znaki poziome na drogach mogą:

  • informować,
  • nakazywać, 
  • ostrzegać,
  • prowadzić, 
  • segregować,
  • zakazywać.

Biorąc pod uwagę funkcję i kształt, można wyróżnić:

  • znaki podłużne,
  • znaki poprzeczne,
  • strzałki,
  • znaki uzupełniające,
  • punktowe elementy odblaskowe.

Z kolei wśród punktowych elementów odblaskowych, które są przeanalizowane w dalszej części artykułu, można wyróżnić znaki bierne i aktywne. Ponadto poszczególne oznaczenia poziome mogą mieć odmiany, np. znak P-9 to strzałka naprowadzająca w lewo, a znak P-9a – strzałka naprowadzająca w prawo.

O ile każdy uczestnik ruchu drogowego powinien być świadomy, co mówią różne oznaczenia drogowe, o tyle niektóre znaki można wyróżniać jako stworzone z myślą o konkretnych grupach odbiorców, np. pieszych, rowerzystach, osobach niepełnosprawnych. 

Znaki poziome dla pieszych 

Należy wyróżnić tzw. zebrę, czyli przejście dla pieszych w poprzek drogi, oznaczone znakiem P-10. Przed tym przejściem może znajdować się linia warunkowego zatrzymania złożona z prostokątów, czyli oznaczenie P-14, wskazujące, w którym miejscu powinien zatrzymać się pojazd. Idąc chodnikiem, pamiętaj o znaku P-26, który oznacza drogę dla pieszych. Jeżeli znakowi P-26 towarzyszy znak P-23, to oznacza, że droga jest wspólna dla pieszych i rowerzystów.

UWAGA!

Może się zdarzyć, że stan nawierzchni jezdni nie pozwala na poprawne i trwałe naniesienie znaku poziomego. W takiej sytuacji stosuje się dwustronne znaki pionowe D-6 – po obu stronach drogi.

Znaki poziome dla rowerzystów

Najważniejszy jest znak P-23, który wskazuje drogę, pas ruchu lub śluzę dla rowerów. Stosuje się go także do oznaczania fragmentu jezdni drogi jednokierunkowej, na którym rowerzyści poruszają się w dwóch kierunkach. Ruch wózka rowerowego po części drogi z oznaczeniem P-23 jest dopuszczalny, jeżeli zezwala na to oznakowanie pionowe. Rowerzyści powinni rozpoznawać także znak P-27, który wskazuje kierunek i tor ruchu roweru na jezdni.

Znaki poziome dla niepełnosprawnych

Dla osób niepełnosprawnych kluczowy jest znak P-24. To symbol znajdujący się na stanowisku postojowym, które jest przeznaczone wyłącznie dla pojazdu samochodowego osób określonych w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Przywołany artykuł mówi, że osoba niepełnosprawna powinna się legitymować kartą parkingową, którą należy umieścić za przednią szybą lub w innym widocznym miejscu w przedniej części pojazdu. Osoba stojąca przed pojazdem powinna być w stanie odczytać numer i datę ważności karty. Za nieuprawnione parkowanie na kopercie i posługiwanie się kartą przez osobę nieuprawnioną grozi wysoki mandat.

Białe i żółte znaki poziome – jaka jest różnica?

Chociaż osoba przystępująca do egzaminu na prawo jazdy musi wiedzieć, co oznaczają żółte znaki poziome, zdarza się, że wieloletni kierowcy mają problem ze wskazaniem różnicy między nimi. W efekcie nie zachowują się prawidłowo na drodze, co może prowadzić do kolizji lub wypadku.  

Znaki poziome mogą być białe lub żółte. Które są ważniejsze? Spójrzmy do przepisów:

Jeżeli na drodze są umieszczone znaki barwy białej i żółtej wskazujące różny sposób zachowania, to kierujący jest obowiązany stosować się do znaków barwy żółtej.

§ 85 ust. 3 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych

UWAGA!

Kierowcy powinni pamiętać, że sygnały i polecenia wydawane przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli są ważniejsze od znaków drogowych – poziomych i pionowych. Również sygnały świetlne są ważniejsze od znaków – tych, które regulują pierwszeństwo przejazdu. Ta hierarchia wynika z art. 5 ust. 2 i 3 Ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Dlaczego żółte znaki mają pierwszeństwo przed białymi? Znaki barwy żółtej można nazwać tymczasowymi lub zastępczymi. Są nanoszone na nawierzchnię, kiedy obowiązują czasowe zmiany organizacji ruchu. 

Załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych mówi, że w takiej sytuacji białe znaki poziome powinny być przekreślone żółtymi kreskami o szerokości minimum 12 cm. Do wykonania tymczasowych oznaczeń powinno się używać materiałów odblaskowych, które są łatwe do usunięcia z nawierzchni, np. taśm samoprzylepnych. Dopuszcza się nanoszenie farb – pod warunkiem, że po zakończeniu robót tymczasowe oznakowanie nie będzie widoczne, bo np. zostanie przykryte nową warstwą nawierzchni. 

Nanoszenie żółtych oznaczeń w związku z pracami remontowymi na drogach nie zawsze jest konieczne. Wspomniane rozporządzenie podaje, że w przypadku czasowej organizacji ruchu na odcinkach, na których usunięto lub zakryto dotychczasowe oznakowanie poziome, można wytyczyć nowe znaki białe, nie żółte.

Punktowe elementy odblaskowe na jezdni

Punktowe elementy odblaskowe, czyli tzw. kocie oczka, uwidaczniają znaki poziome w różnych sytuacjach, np. kiedy panują złe warunki atmosferyczne, podczas podróżowania w nocy, na nieoświetlonej drodze po zmroku.

To oznakowanie jest stosowane w trzech kolorach – w zależności od funkcji. Czerwone punkty wyznaczają prawą krawędź jezdni, białe i żółte wyznaczają lewą krawędź jezdni oraz oddzielają pasy ruchu. Tak samo jak w przypadku pozostałych oznaczeń – żółte są ważniejsze od białych. Ponadto punktowe odblaski barwy białej są umieszczane w odległości 1 m od progów zwalniających. W takim przypadku minimum cztery elementy układa się liniowo – równolegle do progu. 

Czas na krótkie rozwinięcie, o co chodzi ze wspomnianymi biernymi i aktywnymi elementami odblaskowymi. Otóż punkty bierne (pasywne) odbijają światło generowane przez samochody. Z kolei punkty aktywne są wyposażone we własne źródło zasilania, czyli świecą niezależnie od źródła światła w otoczeniu. 

Które znaki są ważniejsze – poziome czy pionowe?

Znaki poziome mogą funkcjonować samodzielnie – bez pionowych. Ale jak się zachować, kiedy na drodze widnieją oba oznakowania? 

Przeważnie oznaczenia poziome mają charakter uzupełniający względem oznaczeń pionowych, np. znak poziomy P-10 wyznacza powierzchnię przejścia dla pieszych na części drogi, a samo miejsce jest oznaczone znakiem pionowym D-6. 

Jeżeli znaki na drodze się wykluczają, mogło dojść do omyłki, zwłaszcza jeśli nie są prowadzone żadne prace remontowe. Taki konflikt należy zgłosić zarządcy drogi.

UWAGA!

§ 2 ust. 6 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych podaje, że znaki poziome, które odzwierciedlają znaki pionowe ostrzegawcze, zakazu lub dodatkowe znaki szlaków rowerowych, są powtórzeniem znaków pionowych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przykładem takiego odwzorowania jest np. znak A-17 – dzieci. Celem takiego oznaczenia jest zwrócenie uwagi kierowcy na szczególny punkt, np. koło szkoły podstawowej.

Jaki sens ma występowanie obok siebie znaków poziomych i pionowych, które dają ten sam komunikat? Przecież w idealnych warunkach kierowca widzi oba znaki. Pamiętaj jednak, że sytuacja na drodze zmienia się wraz z porą roku. W sezonie zimowym oznaczenia poziome mogą nie być dostatecznie widoczne, w sezonie letnim – chociażby liście drzew mogą zasłonić znaki pionowe. W obu przypadkach kierowca musi dostosować się do widocznego oznakowania. Problemy z widocznością znaków możesz zgłaszać zarządcy dróg.

Lista wszystkich znaków poziomych z opisem

P-1 – linia pojedyncza przerywana

P-1 linia pojedyncza przerywana - infografika

To linia z kreskami, które są równe przerwom bądź krótsze od nich. Wyznacza pasy ruchu. Znak P-1 może mieć podwójną szerokość – wtedy przerwy i kreski są równe. Taka linia wytycza:

  • pas ruchu powolnego, 
  • pas zanikający,
  • pas przeznaczony tylko dla pojazdów, które wyjeżdżają na inną jezdnię bądź drogę.

Odmiany:

  • P-1a – długa,
  • P-1b – krótka,
  • P-1c – wydzielająca,
  • P-1d – prowadząca wąska, 
  • P-1e – prowadząca szeroka.

P-2 – linia pojedyncza ciągła

P-2 linia pojedyncza ciągła - infografika

Jej zadaniem jest oddzielenie pasów ruchu, które mają ten sam kierunek. Kiedy ją widzisz, nie możesz ani przejeżdżać przez tę linię, ani najeżdżać na nią.

Odmiany:

  • P-2a – wąska,
  • P-2b – szeroka.

P-3 – linia jednostronnie przekraczalna

P-3 – linia jednostronnie przekraczalna - infografika

Co prawda nie możesz ani najechać na tę linię, ani przejechać przez nią od strony linii ciągłej, aczkolwiek istnieje wyjątek! Przejeżdżanie przez linię P-3 jest dopuszczalne, kiedy kierowca wraca po wyprzedzaniu na pas ruchu położony przy linii przerywanej, który zajmował przed wyprzedzaniem.

Odmiany:

  • P-3a – długa,
  • P-3b – krótka.

P-4 – linia podwójna ciągła

P-4 – linia podwójna ciągła - infografika

Nie wolno Ci przejeżdżać przez tę linię i najeżdżać na nią. Linia P-4 oddziela pasy ruchu, które mają przeciwne kierunki.

P-5 – linia podwójna przerywana

P-5 – linia podwójna przerywana - infografika

Znajduje się między skrzyżowaniami po obu stronach pasa ruchu. Oznacza pas, który ma zmienny kierunek ruchu – otwierany i zamykany sygnałami świetlnymi generowanymi przez sygnalizator S-4.

P-6 – linia ostrzegawcza

P-6 - linia ostrzegawcza - infografika

Pamiętasz zależność między kreskami a przerwami w linii P-1? Linia P-6 charakteryzuje się kreskami dłuższymi od przerw. Ma podwójną funkcję. Po pierwsze – rozdziela pasy ruchu, po drugie – uprzedza Cię, że zbliżasz się do miejsca niebezpiecznego lub linii, przez którą nie możesz przejechać.

Odmiany:

  • P-6a – naprowadzająca.

P-7a i P-7b – linie krawędziowe 

P-7a  linie krawędziowe - infografika

Obie linie wyznaczają krawędź jezdni. Linia P-7a jest przerywana, linia P-7b – ciągła. Ponadto wyróżnia się linię P-7c – przerywaną wąską, linię P-7d – ciągłą wąską. 

Pamiętaj, że linia ciągła zakazuje wjazdu na pobocze!

P-8a, P-8b, P-8c, P-8d  – strzałki kierunkowe

Strzałka wskazuje dopuszczalny kierunek jazdy z pasa ruchu, na którym jest umieszczona. P-8a oznacza jazdę na wprost, P-8b – w lewo, P-8c – zawracanie, P-8d – w prawo. Wymienione strzałki mogą być połączone. Wtedy powstaną takie kombinacje jak:

  • P-8e – na wprost lub w lewo,
  • P-8f – na wprost lub w prawo,
  • P-8g – w lewo lub w prawo,
  • P-8h – na wprost, w lewo lub w prawo,
  • P-8i – na wprost i do zawracania.

Uwaga!

  • Widzisz strzałkę pozwalającą skręcić w lewo. Znak P-8b znajduje się na skrajnym lewym pasie ruchu. W takiej sytuacji oznacza także pozwolenie na zawrócenie, chyba że wyklucza to znak pionowy B-23 lub sygnalizator S-3 kieruje ruchem.
  • Jeśli strzałki są poprzedzone znakiem P-22 (bus) lub P-23 (rower), wskazują kierunek ruchu tych pojazdów.

P-9 – strzałka naprowadzająca

Nakazuje wjazd na sąsiedni pas ruchu, który wskazuje. Ten znak nie dotyczy pojazdów, dla których jest przeznaczony dalszy odcinek pasa ruchu.

Odmiany:

  • P-9a – w lewo,
P-9a - strzałki kierunkowe - infografika
  • P-9b – w prawo.
P-9b - strzałki kierunkowe - infografika

P-10 – przejście dla pieszych

P-10 - przejście dla pieszych - infografika

P-11 – przejazd dla rowerzystów

P-11 - przejście dla pieszych - infografika

P-12 – linia bezwzględnego zatrzymania – stop 

P-12 - linia bezwględnego zatrzymania stop - infografika

Nawiązuje do znaków pionowych B-20 bądź B-32. Wskazuje Ci miejsce, w którym musisz zatrzymać pojazd.

P-13 – linia warunkowego zatrzymania złożona z trójkątów 

P-13 linia warunkowego zatrzymania złożona z trójkątów

Musisz zatrzymać pojazd we wskazanym miejscu, aby ustąpić pierwszeństwa, które wynika ze znaku ostrzegawczego A-7.

P-14 – linia warunkowego zatrzymania złożona z prostokątów

P-14 linia warunkowego zatrzymania złożona z prostokątów

Nie dotyczy rowerzystów wjeżdżających do śluzy dla rowerów. Wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu w kilku miejscach:

  • przed wspomnianą śluzą, 
  • przed sygnałem świetlnym,
  • przed przejściem dla pieszych,
  • przed przejazdem dla rowerzystów,
  • przed przejazdami tramwajowymi i kolejowymi,
  • przed przystankami tramwajowymi bez wysepek,
  • na skrzyżowaniu na wlotach dróg równorzędnych.

P-15 – trójkąt podporządkowania, P-16 – napis stop

P-15 linia podporządkowania - trójkąt

Oba znaki potwierdzają oznakowanie wlotu na skrzyżowanie znakami pionowymi – odpowiednio znakiem ostrzegawczym A-7 i znakiem zakazu B-20. Rodzaj drogi na wpływ na wielkość znaków P-15 i P-16 – występują w wersji mini, krótkiej i długiej.

P-16 - napis stop - infografika

P-17 – linia przystankowa

P-17 linia przystankowa - infografika

Wyznacza na jezdni miejsce dla autobusów, trolejbusów i tramwajów. Obowiązuje zakaz zatrzymywania się innych pojazdów na przystanku na całej długości linii. 

P-18 – stanowisko postojowe

P-18 - stanowisko postojowe - infografika

Wyznacza miejsca postoju na części jezdni, chodnika i wydzielonych parkingach, które nie mają ustalonych konstrukcyjnie stanowisk. Miejsca dla osób niepełnosprawnych powinny mieć niebieską nawierzchnię i symbol osoby na wózku inwalidzkim.

P-19 – linia wyznaczająca pas postojowy 

P-19 linia wyznaczająca pas postojowy

Po pierwsze – wyznacza pas wzdłuż krawędzi jezdni, który jest przeznaczony na postój pojazdów. Po drugie – oddziela krawędź jezdni od zatoki postojowej. To oznaczenie może występować samodzielnie – bez znaku pionowego D-18a.

P-20 – koperta 

P-20 koperta - infografika

Wyznacza stanowisko postojowe zastrzeżone dla określonego rodzaju pojazdów.

P-21 – powierzchnia wyłączona

P-21 – powierzchnia wyłączona

Nie możesz wjechać na daną powierzchnię drogi ani zatrzymać się na niej.

Odmiany P-21a i P-21b różnią się szerokością linią wewnętrznych i odstępem między nimi. 

P-22 – bus

P-22 - bus - infografika

Oznacza pas ruchu dla pojazdów, które przewożą odpłatnie pasażerów na regularnych liniach.

P-23 – rower 

P-23 rower - infografika

Oznacza drogę, pas ruchu lub śluzę dla rowerów, a także część jezdni drogi jednokierunkowej, na której rowery mogą poruszać się w obu kierunkach. Ponadto znak pionowy może zezwalać na poruszanie się wózka rowerowego po części drogi oznaczonej znakiem P-23.

P-24 – miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej

P-24 miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawne - infografika

P-25 – próg zwalniający 

P-25 próg zwalniający - infografika

P-26 – piesi 

P-26 piesi - infografika

P-27 – kierunek i tor ruchu roweru

P-27 - kierunek i tor ruchu roweru - infografika

Znaki poziome – warunki techniczne

Załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych określa wymagania techniczne, które muszą spełniać materiały używane do nanoszenia znaków poziomych na drogi

Oznakowanie poziome jest narażone przede wszystkim na ścieranie i zabrudzenie, dlatego tabele we wspomnianym rozporządzeniu podają minimalny wskaźnik szorstkości i trwałość oznakowania na autostradach, drogach ekspresowych i pozostałych. 

Kluczowe są także współczynniki luminancji β (odnosi się do widoczności w dzień) i odblasku (odnosi się do widoczności w nocy). Aby znaki poziome były widoczne nawet w trudnych warunkach na drodze, wysoki współczynnik odblaskowości powinien zostać zachowany także w warunkach dużej wilgotności, np. podczas opadów deszczu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o znaki poziome

Czym są znaki poziome?
Czy żółte znaki poziome są ważniejsze od białych?
Czy znaki poziome są ważniejsze od pionowych?
PODSUMOWANIE
  • Znaki poziome to linie, napisy, strzałki, symbole i punktowe elementy odblaskowe na drogach.
  • Mogą występować samodzielnie – szczególnie tam, gdzie nie mogą być zastosowane znaki pionowe. Oczywiście może przydarzyć się sytuacja odwrotna, w której naniesienie znaku poziomego na nawierzchnię nie jest możliwe.
  • Oznakowanie poziome dróg można podzielić zarówno ze względu na kształt, jak i na funkcje.
  • Żółte znaki poziome są nazywane tymczasowymi lub zastępczymi. Są stosowane chociażby do oznaczania zmian w organizacji ruchu w związku z remontem drogi. Kierowcy muszą uznawać żółte znaki, jeżeli wskazują zachowanie inne niż białe oznaczenia.
  • Punktowe elementy odblaskowe wyznaczają krawędzie jezdni i oddzielają pasy ruchu. Odblaski na jezdni są stosowane w trzech kolorach: białym, żółtym i czerwonym. Są doskonale widoczne po zmroku i w trudnych warunkach atmosferycznych.
  • Niektóre znaki poziome mają odmiany, które różnią się np. wskazywanym kierunkiem ruchu, długością, szerokością.
Źródła:
  • Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20021701393/O/D20021393.pdf
  • Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf
Piotr Wojciechowski
Autor artykułu: Piotr Wojciechowski

Z branżą ubezpieczeniową związany od kilku lat. Wcześniej sprzedawał ubezpieczenia oraz obsługiwał je posprzedażowo. Dziś dzieli się swoją wiedzą, pisząc artykuły na temat produktów ubezpieczeniowych.

Wystaw ocenę

Dołącz do dyskusji

3 komentarze

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

avatar autora komentarza
Brawo. Świetnie napisany artykuł. Czekam na podobne informacje. Pozdrawiam
avatar autora komentarza
W Raciborzu kwitną przed wjazdami na ruch okrężny strzałki ukazujące jazdę w lewo,prosto i w prawo. Uważam je za bzdurę, bo mógłbym zgodnie z strzalką ukazującą skręt w lewo, pojechać na rondzie pod prąd.
avatar autora komentarza
Wow! Zaskoczyłeś mnie tymi wszystkimi znakami poziomymi.

Chcesz wydawać mniej na ubezpieczenie OC/AC nawet o 50%? To proste!
Oblicz ceny w 3 minuty!

Porównaj ceny OC/AC