Reguła proporcjonalności

Reguła proporcjonalności to specjalna zasada w ubezpieczeniu majątkowym, która ogranicza finansową odpowiedzialność zakładu za szkodę. Ma zastosowanie w niedoubezpieczeniu, do którego dochodzi, kiedy suma ubezpieczenia jest niższa od realnej wartości przedmiotu ochrony. Reguła proporcjonalności pomniejsza odszkodowanie w stopniu, który jest równy stosunkowi sumy ubezpieczenia do rzeczywistej wartości mienia. Najczęściej ustala się współczynnik na poziomie 50%. Ta specyficzna reguła pozwala zmniejszyć składkę ubezpieczeniową, ale skutkuje również niższymi odszkodowaniami, więc może okazać się nieopłacalna w przyszłości.

Jak działa reguła proporcjonalności?

Aby zrozumieć, jak działa reguła proporcjonalności, trzeba zrozumieć mechanizm niedoubezpieczenia. Można go wyjaśnić na podstawie szkody całkowitej. Jeżeli ubezpieczysz domek letniskowy o wartości 50 000 zł na zaledwie 25 000 zł, po całkowitym zniszczeniu domku wskutek pożaru, otrzymasz wspomniane 25 000 zł, co nie pozwoli Ci na odbudowanie takiego samego budynku.

Jak zadziała reguła proporcjonalności w przypadku szkody częściowej?

Wartość mienia ruchomego do ubezpieczenia wynosi 30 000 zł, ale właściciel ruchomości decyduje się na ich ubezpieczenie na maksymalnie 15 000 zł. W ubezpieczeniu nieruchomości ma zastosowanie reguła proporcjonalności o współczynniku 50%. Jeśli doszłoby do szkody, np. zalania mieszkania, wskutek którego wartość szkód w ruchomościach wyniosłaby 8000 zł, ubezpieczyciel wypłaciłby 4000 zł. Dlaczego? Jest to 50% wartości szkody. Tyle samo wynosi niedoubezpieczenie, czyli stosunek sumy ubezpieczenia do wartości mienia w tym przypadku. 

Zalety i wady reguły proporcjonalności

Reguła proporcjonalności wydaje się korzystna z punktu finansowego, ponieważ umożliwia zmniejszenie składki ubezpieczeniowej. Jednak przed podpisaniem umowy z regułą proporcjonalności warto policzyć, ile wynosi różnica w składce. Jeżeli możesz zaoszczędzić tylko kilkadziesiąt złotych, lepiej ubezpieczyć mienie na sumę równą 100% jego wartości i mieć pewność uzyskania wyższego odszkodowania. Niestety, jednorazowa i niewielka oszczędność na składce może skutkować większą stratą po wystąpieniu szkody. Jeśli odszkodowanie nie wystarczy np. na sfinansowanie remontu łazienki po zalaniu, właściciel mieszkania będzie musiał wydać znacznie więcej, niż mógł kilka miesięcy wcześniej na droższe ubezpieczenie. 

Reguła proporcjonalności w OWU

Reguła proporcjonalności powinna być zapisana w ogólnych warunkach ubezpieczeń w zrozumiały dla klienta sposób. Jest to klauzula, na którą musi on wyrazić zgodę. Nie jest bowiem standardowym rozwiązaniem i nie może zostać narzucona przez zakład ubezpieczeń.