Budynek gospodarczy bez pozwolenia – przepisy, formalności i ubezpieczenie

Budynek gospodarczy – co przez to rozumieć?

Mówiąc o budynku gospodarczym, najczęściej mamy wyobrażenie konstrukcji pełniącej funkcję użytkową przy domu. Definicja tego rodzaju budowli jest jednak szeroka i obejmuje zarówno obiekty stawiane przy zabudowaniach jednorodzinnych, jak również te usytuowane przy gospodarstwach rolnych. Co zatem dokładnie się za nimi kryje? Zajrzyjmy do przepisów rozporządzenia, zgodnie z którym budynek gospodarczy to:

Co powyższa definicja oznacza w praktyce? Przede wszystkim to, że budynek gospodarczy najczęściej służy do przechowywania różnego rodzaju rzeczy na posesji. W określeniu tym mieszczą się więc różnego rodzaju konstrukcje, takie jak m.in.:

• magazyny,
• wiaty,
• szopy,
• składziki,
• piwniczki,
• stodoły,
• spichlerze.

Cechą łączącą wszystkie budynki gospodarcze jest to, że nie służą one do zamieszkania i pełnienia działalności usługowej, lecz pełnią funkcję pomocniczą przy domu jednorodzinnym czy gospodarstwie rolnym. Do czego się więc je wykorzystuje?

Zwykle budynków gospodarczych używa się do bezpiecznego przechowywania np. opału, różnego rodzaju narzędzi, sprzętu ogrodniczego czy mebli ogrodowych, a także rowerów i innego sprzętu sportowego. Niekiedy wykorzystuje się je również jako przestrzeń dla domowych majsterkowiczów, do przeprowadzenia drobnych napraw czy oddawania się swojemu hobby. Budynki gospodarcze mogą pełnić również funkcję garażu, choć w świetle prawa są to dwa różne obiekty.

Przeczytaj też: Kiedy ubezpieczenie budynków gospodarstwa rolnego jest obowiązkowe?

Budynki gospodarcze a formalności – co musisz wiedzieć?

Zakres zastosowań budynku gospodarczego może być bardzo szeroki, więc tym istotniejsze jest pytanie – jakich formalności trzeba dopełnić przy jego budowie? Okazuje się, że odpowiedzi mogą być różne i będą zależeć od:

• przeznaczenia budynku gospodarczego,
• rodzaju działki, na której chcesz go postawić,
• możliwości zabudowy według miejscowego planu lub warunków zabudowy,
• planowanej powierzchni zabudowy,
• planowanej rozpiętości konstrukcji.

W zależności od spełnienia odpowiednich kryteriów, budynek gospodarczy może wymagać uzyskania pozwolenia na budowę lub tylko jej zgłoszenia, które jest znacznie mniej kłopotliwe i czasochłonne. W niektórych przypadkach przepisy Prawa budowlanego dopuszczają natomiast postawienie budynku gospodarczego bez jakichkolwiek formalności. Poniżej tłumaczymy, kiedy mają zastosowanie poszczególne przepisy.

Budynek gospodarczy bez pozwolenia – co mówią przepisy?

Kwestię niezbędnych formalności lub ich braku przy budowie budynku gospodarczego regulują przepisy art. 29 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z nimi, niektóre budynki gospodarcze:

• nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, ale wymagają zgłoszenia,
• nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę ani jej zgłoszenia.

Jakich konkretnie przypadków dotyczą te przepisy? Przyjrzyjmy się im bliżej.

Budynek gospodarczy bez pozwolenia, ale na zgłoszenie

1. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 ustawy, nie wymagają pozwolenia, ale potrzebują zgłoszenia parterowe budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy do 35 m², których łączna liczba na działce nie przekracza dwóch na każde 500 m² działki.
2. Zgodnie z art. 29 ust 1. pkt 32 ustawy, nie wymagają pozwolenia, ale potrzebują zgłoszenia jednokondygnacyjne budynki gospodarcze o prostej konstrukcji związane z produkcją rolną o powierzchni zabudowy do 300 m², o rozpiętości i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce.

Jak widać, przepisy są mniej restrykcyjne w przypadku budynków gospodarczych związanych z produkcją rolną. Jako właściciel działki budowlanej z zabudową jednorodzinną nie masz możliwości wybudowania bez pozwolenia budynku gospodarczego o powierzchni powyżej 35 m². Jeśli więc chcesz postawić taki obiekt o powierzchni np. 50 m², będziesz potrzebować pozwolenia (chyba, że zostanie on sklasyfikowany inaczej, np. jako wiata).

Budynek gospodarczy bez pozwolenia i bez zgłoszenia

Jeszcze bardziej liberalne przepisy dotyczą mniejszych obiektów związanych z produkcją rolną. Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy możliwa jest budowa nie tylko bez pozwolenia, ale również bez zgłoszenia:

• parterowych budynków gospodarczych o powierzchni do 35 m² i rozpiętości konstrukcji do 4,80 m,
• jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych o powierzchni do 150 m², rozpiętości konstrukcji do 6 m i wysokości do 7 m.

O ile w przepisach zostało jasno podane, że możliwość stawiania bez pozwolenia i zgłoszenia dotyczy tylko budynków gospodarczych związanych z produkcją rolną, samo Prawo budowlane nie precyzuje, co dokładnie oznacza to pojęcie. Prowadzi to nieraz do nadinterpretacji przepisu i stawiania bez pozwolenia budynków przez osoby, które nie prowadzą produkcji rolnej – trzeba pamiętać, że takie postępowanie jest nielegalne i może zostać uznane za samowolę budowlaną.

Formalności wymagane przy budowie budynków gospodarczych

Dla podsumowania informacji zawartych w ustawie, zebraliśmy je jeszcze w formie tabeli.

Zgłoszenie budynku gospodarczego bez pozwolenia – jakie formalności?

O ile uzyskanie pozwolenia na budowę to żmudna i kosztowna procedura wymagająca spełnienia wielu formalności, o tyle zgłoszenie budowy budynku gospodarczego jest o wiele prostsze i możliwe do wykonania nawet samodzielnie. Co będziesz musiał zrobić?

1. Udaj się do starostwa powiatowego lub urzędu miasta na prawach powiatu. Wniosek możesz złożyć osobiście, pocztowo lub przez platformę ePUAP.
2. Wypełnij odpowiedni formularz. Trzeba w nim podać m.in. adres i numer działki, rodzaj i zakres prac budowlanych oraz planowany termin ich rozpoczęcia.
3. Dołącz wymagane dokumenty. Konieczne jest oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz szkice z usytuowaniem obiektu na działce, jego wymiarami czy odległością od granic działki.
4. Czekaj na zgodę urzędu. Jeśli nie otrzymasz sprzeciwu w ciągu 21 dni, uznaje się, że urząd wyraził milczącą zgodę i możesz rozpoczynać budowę.

Ubezpieczenie budynku gospodarczego – czy obejmuje go polisa dla domu?

Ubezpieczyciele oferują możliwość objęcia ochroną budynków gospodarczych jako dodatkową opcję w ramach ubezpieczenia domu. Jest ona dostępna za dodatkową opłatą i w zależności od towarzystwa może obejmować zarówno samą konstrukcję budynku gospodarczego, jak i znajdujące się w nim ruchomości.

Jaki jest zakres ubezpieczenia budynków gospodarczych w ramach ubezpieczenia domu?

Standardowa polisa ubezpieczeniowa dla domu chroni samą nieruchomość oraz budynki gospodarcze na wypadek wymienionych w OWU zdarzeń losowych i innych ryzyk. Należą do nich m.in.:

• pożar,
• wybuch,
• zalanie,
• uderzenie pioruna,
• gradobicie,
• huragan,
• upadek drzewa,
• powódź,
• kradzież z włamaniem,
• dewastacja.

Ile kosztuje ubezpieczenie domu wraz z budynkami gospodarczymi?

Aby obliczyć cenę ubezpieczenia domu i budynków gospodarczych, możesz skorzystać z kalkulatorów znajdujących się na stronach wybranych towarzystw ubezpieczeniowych. Dla przykładu sprawdziliśmy, ile zapłaci za polisę w towarzystwie Europa Ubezpieczenia właściciel 120-metrowego domu, w którym wartość murów i elementów stałych została wyceniona na 600 000 zł, a ruchomości domowych na 40 000 zł. Ubezpieczenie obejmuje ryzyka nazwane, a jedyny dodatek do polisy dotyczy obiektów gospodarczych.

Dopłata za ubezpieczenie budynków gospodarczych w podanym przykładzie wynosi od kilku do ponad stu złotych i zależy do wysokości wybranej sumy ubezpieczenia. Określa ona maksymalną kwotę, jaką ubezpieczyciel wypłaci poszkodowanemu w razie szkody, dlatego powinna ona jak najdokładniej odzwierciedlać wartość ubezpieczonego mienia. Pamiętaj również, aby wziąć pod uwagę limity odpowiedzialności, jakie może wyznaczyć ubezpieczyciel w OWU.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o budynki gospodarcze bez pozwolenia