Instalacja odgromowa a ubezpieczenie domu – czy wpływa na odszkodowanie?

Instalacja odgromowa na domu – co to jest i jak działa?

Instalacja odgromowa na domu to nic innego, jak dobrze wszystkim znany piorunochron. Jest on montowany na zewnątrz budynku, a jego zadaniem jest zabezpieczenie nieruchomości w razie uderzenia pioruna poprzez przechwycenie energii wyładowania atmosferycznego, a następnie sprowadzenie jej bezpiecznie do ziemi. W ten sposób zarówno budynek, jak i jego wyposażenie oraz znajdujący się wewnątrz ludzie są chronieni przed skutkami uderzenia pioruna.

Na instalację odgromową składa się cały system zabezpieczeń, który tworzą:

• zwody, czyli metalowe pręty umieszczone na dachu i przechwytujące piorun,
• przewody odprowadzające, czyli druty biegnące po elewacji i odprowadzające prąd z dachu do gruntu,
• uziemienie, czyli zakopane w ziemi elementy bezpiecznie rozpraszające energię wyładowania.

Instalacja odgromowa w domu – czy jest obowiązkowa?

W wyniku uderzenia pioruna w dom może w nim dojść np. do pożaru lub przepięcia, które spowodowują poważne szkody zarówno w samej konstrukcji budynku, jak i w znajdujących się w nim sprzętach elektrycznych. Aby uchronić się przed skutkami tego rodzaju zdarzeń, warto nie tylko wykupić ubezpieczenie, ale też zadbać o instalację odgromową, czyli po prostu piorunochron, którego montaż jest w określonych przypadkach obowiązkowy. Jakich?

Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego (art. 61), właściciel obiektu budowlanego jest obowiązany zapewnić jego bezpieczne użytkowanie w razie wystąpienia czynników zewnętrznych związanych z działaniem sił natury, takich jak np. wyładowania atmosferyczne. Przepis ustawy został doprecyzowany w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury:

Wspomniana w cytowanym przepisie norma to norma PN-EN 62305, która wyznacza standardy kompleksowej ochrony odgromowej obiektów budowlanych, a obowiązek montażu uzależnia od oceny ryzyka. W praktyce okazuje się więc, że piorunochron jest obowiązkowy tylko w budynkach szczególnie narażonych na uderzenie pioruna lub o określonym przeznaczeniu. Zgodnie z zasadami są to:

• budynki o powierzchni przekraczającej 500 m²,
• budynki o wysokości powyżej 15 m,
• budynki wykonane z materiałów łatwopalnych (np. z drewna),
• budynki użyteczności publicznej (np. szpitale, szkoły, urzędy),
• budynki pełniące istotną funkcję historyczną czy kulturową (np. zabytki).

Jak widać, montaż instalacji odgromowej wcale nie jest zawsze obowiązkowy i zgodnie z przepisami nie musi jej być np. na wielu budynkach jednorodzinnych. Ale czy rezygnacja z piorunochronu to aby na pewno dobra decyzja? Absolutnie nie! Bez względu na przepisy, piorunochrony warto montować na wielu budynkach – to niewielka inwestycja w bezpieczeństwo samej nieruchomości, ale też jej mieszkańców.

Co wziąć pod uwagę przy montażu piorunochronu na budynku?

1. Konstrukcja budynku – wysokie domy o więcej niż jednej kondygnacji, strzelistym dachu czy metalowych elementach w konstrukcji są bardziej narażone na bezpośrednie uderzenie pioruna.
2. Ukształtowanie terenu i okolica – ryzyko uderzenia pioruna zwiększa usytuowanie domu w otwartej przestrzeni pozbawionej wysokiej zabudowy, na pagórkowatym terenie lub na wzniesieniu.
3. Lokalizacja i zagrożenie burzowe – w niektórych rejonach Polski (np. na Podkarpaciu, w Małopolsce lub na Pojezierzu Mazurskim) burze występują częściej, więc ryzyko uderzenia pioruna jest tam większe.
4. Sprzęty elektroniczne – pioruny mogą uszkodzić wrażliwe urządzenia elektroniczne nawet bez bezpośredniego uderzenia w budynek, dlatego warto zadbać o zabezpieczenie, jeśli w domu znajduje się np. instalacja fotowoltaiczna czy drogi sprzęt RTV.

Ubezpieczenie domu od uderzenia pioruna – jak się ochronić?

Ubezpieczenie domu to polisa chroniąca nieruchomość na wypadek szeregu zdarzeń losowych. Co się do nich zalicza? Lista podstawowych ryzyk objętych ochroną jest podobna w każdej firmie i zwykle znajdują się na niej m.in.:

• pożar,
• zalanie,
• wybuch,
• silny wiatr,
• deszcz nawalny,
• grad,
• huk ponaddźwiękowy,
• upadek drzewa lub masztu,
• uderzenie pojazdu,
• uderzenie pioruna,
• trzęsienie ziemi.

Jak widać, uderzenie pioruna znajduje się wśród ryzyk objętych ubezpieczeniem w podstawowym zakresie ochrony. Co jednak dokładnie rozumieją ubezpieczyciele pod tym pojęciem? Dla przykładu zajrzyjmy do OWU towarzystwa TUZ Ubezpieczenia.

Podobnie brzmiące zapisy znajdziesz w warunkach ubezpieczeń domu w innych firmach, co teoretycznie pozwala sądzić, że kupując polisę, zawsze zapewniasz sobie ochronę na wypadek szkód wyrządzonych przez uderzenie pioruna? Ale czy na pewno? Otóż niekoniecznie.

Musisz pamiętać, że podstawowe ubezpieczenie nieruchomości chroni najczęściej wyłącznie mury i elementy stałe budynku, natomiast zwykle nie obejmuje m.in. ruchomości domowych, budynków gospodarczych, elementów posesji, garażu wolnostojącego czy mebli ogrodowych. Aby objąć je ochroną, także na wypadek zdarzeń losowych (w tym uderzenia pioruna), trzeba dokupić odpowiednie rozszerzenie polisy.

Uderzenie pioruna a przepięcie – jak się ubezpieczyć?

Kolejną sprawą, o której musisz pamiętać, jest to, że ubezpieczenie może działać inaczej w zależności od tego, czy szkody wynikają z bezpośredniego uderzenia pioruna w budynek, czy są jego pośrednią konsekwencją. W tym drugim przypadku mówimy o tzw. przepięciu, czyli gwałtownej zmianie napięcia w sieci wywołanej np. wyładowaniem atmosferycznym.

Przy przepięciu bardzo istotne jest podejście ubezpieczyciela, bo w zależności od towarzystwa szkody powstałe w wyniku przepięcia mogą być objęte ubezpieczeniem w podstawowym wariancie polisy lub za dodatkową opłatą.

Częściej spotykana jest ta druga opcja, dlatego przed zakupem ubezpieczenia koniecznie zajrzyj do OWU i sprawdź, co znajduje się z zakresie ochrony. Ubezpieczenie od przepięcia warto w niej uwzględnić, zwłaszcza jeśli masz w domu drogie sprzęty RTV czy AGD, które mogą ulec uszkodzeniu podczas burzy.

Przeczytaj też: Ubezpieczenie domu od burz i nawałnic – co zapewnia ochrona?

Piorunochron a ubezpieczenie domu – zapisy OWU

Wiesz już, że ubezpieczenie domu może chronić Cię na wypadek uderzenia pioruna w budynek lub skutków przepięcia w wyniku takiego zdarzenia. To jednak nie koniec, bo aby zagwarantować Ci ochronę, ubezpieczyciel sam musi posiadać pewne gwarancje, że właściciel nieruchomości zrobił wszystko, aby zmniejszyć w niej ryzyko wypadku. Właśnie dlatego w OWU możesz spotkać się z zapisami dotyczącymi obowiązków ubezpieczonego i konsekwencji w razie ich zaniedbania.

Czy zatem obecność lub brak piorunochronu może istotnie wpływać na decyzję ubezpieczyciela o wypłacie odszkodowania? Z jednej strony, w OWU raczej nie spotkasz się z regulacjami dotyczącymi konkretnie instalacji odgromowej. Z drugiej jednak, w warunkach ubezpieczenia każdej firmy znajdziesz ogólne zapisy dotyczące obowiązku zabezpieczenia mienia. Zerknijmy znów do OWU TUZ Ubezpieczenia.

Ten bardzo ogólny zapis odnosi się oczywiście także do instalacji odgromowej. Jeśli więc zgodnie z przepisami powinna być ona zamontowana na ubezpieczonym domu, a właściciel tego obowiązku nie dopełni i w budynku dojdzie do szkody, ubezpieczyciel będzie mógł na tej podstawie obniżyć wysokość należnego mu odszkodowania, a nawet odmówić jego wypłaty. Uzna wówczas, że ze strony ubezpieczonego doszło do rażącego niedbalstwa.

Co więcej, problemy z uzyskaniem odszkodowania mogą wynikać nie tylko z braku piorunochronu, ale również z jego nienależytej konserwacji. Należy więc bezwzględnie przestrzegać obowiązku wykonywania regularnych przeglądów instalacji odgromowej, które zgodnie z przepisami Prawa budowlanego powinny się odbywać co najmniej raz na 5 lat.

Brak odszkodowania po uderzeniu pioruna – kiedy?

Choć ubezpieczenie domu najczęściej zapewnia ochronę w razie uderzenia pioruna w budynek, istnieją sytuacje, w których odpowiedzialność ubezpieczyciela może zostać wyłączona i nie będzie się należeć odszkodowanie. Kiedy może do tego dojść?

1. Brak odpowiednich zabezpieczeń w domu. Ogólne przepisy lub sam ubezpieczyciel może nakładać na właściciela nieruchomości obowiązek montażu instalacji odgromowej lub np. listwy antyprzepięciowej.
2. Brak wymaganych przeglądów instalacji. Zgodnie z przepisami przegląd instalacji elektrycznej i piorunochronnej jest obowiązkowy co najmniej raz na 5 lat.
3. Nieprawidłowy montaż i konserwacja urządzeń. Ubezpieczyciel nie będzie odpowiadać za szkody, do których przyczyniły się błędy w instalacji czy konserwacji zabezpieczeń odgromowych.
4. Brak ochrony przed przepięciami. Jeśli ubezpieczyciel wymaga rozszerzenia polisy o ryzyko przepięć, to nie wypłaci odszkodowania za powstałe na jego skutek szkody bez zapłaty dodatkowej składki.
5. Celowe działanie lub rażące niedbalstwo. Jeśli swoim nieodpowiedzialnym działaniem lub zaniechaniem ubezpieczony przyczyni się do powstania szkody, ubezpieczyciel może odmówić mu wypłaty odszkodowania.
6. Szkody w domach w budowie. W przypadku domów w budowie ubezpieczyciel wymaga zakupu specjalnej polisy, w której warunki ochrony mogą być inne niż dla budynków już ukończonych i zamieszkałych.

Ubezpieczenie nieruchomości od uderzenia pioruna – przykładowe koszty

Jeśli interesuje Cię ochrona nieruchomości na wypadek szkód wyrządzonych przez uderzenie pioruna, będziesz musiał wykupić polisę obejmującą zdarzenia losowe i ewentualnie również przepięcie. Jej cena będzie zależeć od szeregu czynników, do których zaliczają się m.in.:

• rodzaj ubezpieczonego mienia (mury, elementy stałe, mienie ruchome),
• wartość ubezpieczonego mienia (osobno dla każdego z elementów),
• zakres ochrony (zdarzenia losowe i dodatkowe ryzyka),
• specyfika nieruchomości (np. lokalizacja, konstrukcja, powierzchnia itp.),
• historia ubezpieczenia (liczba szkód w ostatnich latach),
• dodatki do polisy (np. OC w życiu prywatnym, Home Assistance).

O jakich dokładnie kosztach mówimy? Sprawdziliśmy to za pomocą obliczeń w kalkulatorze ubezpieczenia nieruchomości Mubi, gdzie szukaliśmy polisy dla położonego we Wrocławiu domu o powierzchni 115 m², którego właściciel wycenił nieruchomość na 800 000 zł, a jej wyposażenie na 60 000 zł. W tabeli podajemy wybrane oferty ubezpieczenia zawierającego ochronę od zdarzeń losowych oraz przepięć.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o instalację odgromową i ubezpieczenie domu