Prawo jazdy A, A1, A2 i AM. Czym się różnią? Do czego uprawniają?

W 2013 roku na mocy nowych przepisów wprowadzono kolejne kategorie prawa jazdy: kategorię AM i A2. Obecnie wyróżniamy cztery kategorie z grupy A, mianowicie kategorię A, A1, A2 i AM. W poniższym artykule wyjaśniamy, czym te kategorie różnią się między sobą i jakie uprawnienia daje prawo jazdy z danej kategorii oraz wskazujemy, kto może ubiegać się o konkretną kategorię. Z poniższego tekstu dowiesz się również, jakie kroki należy podjąć, aby zdobyć prawo jazdy określonej kategorii.

Kategorie prawa jazdy A, A1, A2 i AM – czym się różnią?

W 2013 roku pojawiły się przepisy, na mocy których zaczęły funkcjonować nowe kategorie prawa jazdy, mianowicie kategoria AM i A2. Kategoria AM zastąpiła dotychczasową kartę motorowerową, z kolei kategoria A2 dała uprawnienia do kierowania motocyklem o maksymalnej mocy 35 kW, którego stosunek mocy do masy własnej wynosi maksymalnie 0,2 kW/kg. Uzyskanie prawa jazdy kategorii A2 uprawnia ponadto do prowadzenia motocyklu trójkołowego o mocy do 15 kW, pojazdów z kategorii AM oraz prowadzenia pojazdów z przyczepą, tj. zespołu pojazdów (spełniających odpowiednie wymogi) na terytorium Polski.

Można więc uznać, że kategoria A2 jest kategorią pośrednią między kategorią A1 i A. Co one oznaczają? W poniższym artykule opisujemy dokładnie, jakie uprawnienia są przypisane do konkretnej kategorii, a także jakie wymagania należy spełnić, aby uzyskać prawo jazdy na wybraną kategorię.

Ile trzeba mieć lat, aby móc starać się o prawo jazdy poszczególnych kategorii?

Kategorie: A, A1, A2 i AM różnią się między sobą nie tylko uprawnieniami, które dają kierowcy, ale również wymaganiami, co do wieku osoby starającej się o wydanie prawa jazdy. Ile lat musi skończyć dana osoba, aby uzyskać prawo jazdy określonej kategorii?

  • Prawo jazdy kategorii AM – osoba ubiegająca się o kategorię AM, musi mieć ukończone 14 lat. Składając wniosek o wydanie prawa jazdy, osoba ta powinna przedstawić zgodę rodziców.
  • Prawo jazdy kategorii A1 – osoba, która chce posiadać prawo jazdy kategorii A1, musi mieć ukończone 16 lat. Składając wniosek o wydanie prawa jazdy, osoba ta powinna przedstawić zgodę rodziców.
  • Prawo jazdy kategorii A2 – prawo jazdy kategorii A2 mogą uzyskać jedynie osoby pełnoletnie.
  • Prawo jazdy kategorii A – wymagany wiek osoby ubiegającej się o prawo jazdy kategorii A zależy od posiadanych wcześniej uprawnień. Osoba, która posiada kategorię A2 (od co najmniej 2 lat), może ubiegać się o rozszerzenie uprawnień do kategorii A w momencie ukończenia 20 lat. Jeśli nie posiadasz prawa jazdy kategorii A2, musisz ukończyć 24 lata, aby uzyskać prawo jazdy kategorii A.

Na sam kurs i egzamin możesz się zapisać, zanim ukończysz wskazany wyżej wiek – uzyskanie konkretnego wieku jest istotne dla samego procesu wydania prawa jazdy. Kurs oraz egzamin możesz odbyć na 3 miesiące wcześniej.

Oblicz najtańsze OC dla Twojego samochodu

Jakie uprawnienia daje prawo jazdy kategorii AM?

Prawo jazdy kategorii AM uprawnia do kierowania motorowerem, czterokołowcem lekkim (np. quadem) oraz zespołem pojazdów obejmującym wymienione wcześniej pojazdy połączone przyczepą (uprawnienie obowiązuje jedynie na terenie Polski). Prawo jazdy kategorii AM zastąpiło występującą wcześniej kartę motorowerową. Osoby, które uzyskały kartę motorowerową przed zmianą przepisów, mogą ją wymienić na prawo jazdy kategorii AM – wystarczy, że złożą wniosek o wydanie prawa jazdy w odpowiednim urzędzie.

Pamiętaj, że posiadając prawo jazdy jakiejkolwiek wyższej kategorii, nie musisz wymieniać karty motorowerowej czy wyrabiać kategorii AM. Prawo jazdy kategorii A czy B pozwala także na kierowanie motorowerem oraz czterokołowcem lekkim (a także zespołem tych pojazdów).

Przykład

32-letniemu Michałowi zamarzyło się posiadanie quada. Wprawdzie nigdy nie wyrabiał sobie prawa jazdy żadnej kategorii, ale słyszał, że osoby pełnoletnie, które ukończyły 18 lat przed 19 stycznia 2019 roku (data wejścia w życie przepisów o kategorii AM), nie potrzebują żadnych uprawnień do prowadzenia motorowerów, więc uznał, że to samo tyczy się quadów. Czy miał rację? Nie! Wyjątek o możliwości prowadzenia pojazdów przez osoby bez uprawnień, które uzyskały pełnoletność przed nowelizacją przepisów, dotyczy tylko motorowerów. Aby jeździć quadem potrzebne jest co najmniej prawo jazdy kategorii AM.

Prawo jazdy kategorii AM jest dokumentem uprawniającym do kierowania, który można uzyskać w najmłodszym wieku. Osoba, chcąca zdobyć prawo jazdy kategorii AM, musi ukończyć jedynie 14 lat.

Jakie uprawnienia daje prawo jazdy kategorii A1?

Prawo jazdy kategorii A1 mogą uzyskać osoby, które ukończyły 16 lat. Prawo jazdy tej kategorii pozwala na kierowanie:

  • motocyklem o pojemności skokowej silnika do 125 cm3 oraz maksymalnej mocy 11 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg;
  • motocyklem trójkołowym o maksymalnej mocy 15 kW;
  • wszystkimi pojazdami z kategorii AM;
  • zespołem pojazdów, obejmującym pojazdy wymienione wyżej połączone za pomocą przyczepy (uprawnienie działa jedynie na terenie Polski).

Jakie uprawnienia daje prawo jazdy kategorii A2?

Prawo jazdy kategorii A2 może uzyskać osoba, która ukończyła 18 lat. Prawo jazdy kategorii A2 daje pozwala na kierowanie:

  • motocyklem, który ma maksymalną moc 35 kW i w którym stosunek mocy do masy własnej wynosi maksymalnie 0,2 kW/kg – nie może on powstać w wyniku wprowadzenia zmian w pojeździe, którego moc dwukrotnie przekracza moc takiego motocykla;
  • motocyklem trójkołowym o maksymalnej mocy 15 kW;
  • pojazdami z kategorii AM;
  • zespołem wyżej wymienionych pojazdów połączonych przyczepą (takie uprawnienie przysługuje jedynie na terenie Polski).

Jakie uprawnienia daje prawo jazdy kategorii A?

Kategoria A uprawnia do kierowania każdym motocyklem, obejmuje również prawo do prowadzenia pojazdów z kategorii AM. Dodatkowo uprawnienie obejmuje także prowadzenie zespołu wymienionych pojazdów połączonych przyczepą, ale tylko na terytorium Polski. O prawo jazdy kategorii A mogą ubiegać się osoby, które ukończyły 24 lata. Wyjątkiem są osoby, które ukończyły 20 lata i od co najmniej 2 lat posiadają uprawnienie z kategorii A2 – takie osoby również mogą uzyskać kategorię A.

Oblicz najtańsze OC dla Twojego samochodu

Jak uzyskać prawo jazdy kategorii A, A1, A2, AM?

Każda osoba, która stara się o uzyskanie prawa jazdy w Polsce, powinna w pierwszej kolejności uzyskać PKK, czyli Profil Kandydata na Kierowcę. W celu uzyskania PKK należy złożyć wniosek o wydanie prawa jazdy w odpowiednim urzędzie. Do wniosku należy dołączyć ponadto:

  • zdjęcie (kolorowe 35x45mm), 
  • orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do kierowania pojazdem,
  • zgodę rodziców w przypadku osób niepełnoletnich.

Jeśli wniosek jest kompletny, PKK uzyskasz od ręki, a jeśli dane będą wymagały dłuższej weryfikacji, zajmie to do 2 dni. Jeśli podczas weryfikacji dokumentów powstaną dodatkowe wątpliwości, na PKK poczekasz dłużej, tj. do miesiąca czasu, a w sprawach szczególnie skomplikowanych nawet do 2 miesięcy.

Po co nadawany jest PKK? Profil Kandydata na Kierowcę to elektroniczny dokument zawierający dane dotyczące kandydata i przebiegu jego szkolenia, które są na bieżąco aktualizowane. Każdy kandydat ma swój indywidualny numer, a ponadto PKK nadawany jest na poczet konkretnego wniosku. Oznacza to, że jeśli posiadasz już kategorię A2 i chcesz rozszerzyć swoje uprawnienia, zdając na kategorię A, to będziesz musiał złożyć nowy wniosek w urzędzie, a co za tym idzie – uzyskasz nowy PKK.

Profil Kandydata na Kierowcę prowadzony jest w systemie teleinformatycznym, a dane w nim zawarte są na bieżąco aktualizowane wraz z postępem procesu uzyskiwania prawa jazdy. Dzięki temu kandydat nie musi krążyć z toną dokumentów między ośrodkiem szkoleniowym, ośrodkiem egzaminacyjnym i urzędem, żeby udowodnić swoje postępy. Innymi słowy, po pozytywnym zakończeniu egzaminu wewnętrznego w ośrodku szkoleniowym, dane na temat będą już w twoim PKK. Wystarczy więc, że zapiszesz się w WORD na egzamin państwowy. Jeśli z kolei zdasz egzamin państwowy, to takie dane będą widoczne dla urzędu, który po uzyskaniu opłaty (za wydanie prawa jazdy) wyda dokument w odpowiednim terminie.

Pamiętaj – PKK musisz uzyskać przed rozpoczęciem kursu w szkole jazdy. Więcej o PKK przeczytasz tutaj https://mubi.pl/poradniki/profil-kandydata-na-kierowce/

Jak wygląda proces uzyskiwania prawa jazdy?

  1. Składasz wniosek o wydanie prawa jazdy w urzędzie.
  2. Uzyskujesz PKK.
  3. Zapisujesz się do wybranej szkoły jazdy.
  4. Odbywasz kurs wewnętrzny.
  5. Zdajesz egzamin wewnętrzny: teoretyczny i praktyczny.
  6. Zapisujesz się na egzamin państwowy.
  7. Zdajesz egzamin państwowy: teoretyczny i praktyczny.
  8. Po pozytywnym zakończeniu egzaminu państwowego, wnosisz opłatę od wydania prawa jazdy w wysokości 100,50 zł (przelew na konto urzędu).
  9. Prawo jazdy jest gotowe do odbioru w urzędzie po 9 dniach od uzyskania przez urząd opłaty- chyba, że we wniosku wskazałeś doręczenie pocztą jako sposób odbioru dokumentu.

Powyżej wypunktowano standardowy proces uzyskiwania prawa jazdy. W tym miejscu warto jednak podkreślić, że jeśli czujesz się na siłach, to możesz samodzielnie przygotować się do egzaminu teoretycznego (państwowego) i zdać go po uzyskaniu PKK, a jeszcze przed ukończeniem kursu z części praktycznej. W takiej sytuacji w ośrodku szkoleniowym odbędziesz jedynie kurs praktyczny i egzamin wewnętrzny również będzie dotyczył tylko tej części.

Ekspert Mubi radzi

Możliwość samodzielnego przygotowywania się do egzaminu teoretycznego może zainteresować szczególnie w czasie pandemii, kiedy ograniczenie kontaktów, zwłaszcza w większych grupach ludzi, jest niewskazane. Szkoły jazdy, które prowadzą kursy na prawo jazdy, ze względu na ryzyko zakażenia koronawirusem wprowadziły dodatkowo możliwość odbycia części teoretycznej kursu w formie e-learningowej. Kursant uczestniczy w zajęciach online, bez konieczności spotykania się w większej grupie.

Dodatkowo należy wskazać, że osoba, która poszerza swoje uprawnienia, w pewnych przypadkach nie musi ponownie zdawać egzaminu teoretycznego. Zgodnie z §10 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 czerwca 2019 w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, w przypadku osób starających się o prawo jazdy kategorii A i posiadających prawo jazdy kategorii A1 lub A2 (lub potwierdzenie uzyskania pozytywnego wyniku na te kategorie) uznaje się, że uzyskały one pozytywny wynik z części teoretycznej egzaminu państwowego.

PODSUMOWANIE
  • Prawo jazdy kategorii AM uprawnia do kierowania motorowerem i czterokołowcem lekkim, a także zespołem tych pojazdów (tylko na terenie Polski).
  • Prawo jazdy kategorii A1 uprawnia do kierowania pojazdami z kategorii AM, motocyklem o pojemności skokowej silnika do 125 cm3 oraz maksymalnej mocy 11 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg, motocyklem trójkołowym o maksymalnej mocy 15 kW oraz zespołem wymienionych wyżej pojazdów (tylko na terenie Polski).
  • Prawo jazdy kategorii A2 uprawnia do kierowania pojazdami z kategorii AM, motocyklem trójkołowym o maksymalnej mocy 15 kW, motocyklem o maksymalnej mocy 35 kW, w którym stosunek mocy do masy własnej wynosi maksymalnie 0,2 kW/kg oraz zespołem wyżej wymienionych pojazdów (tylko na terenie RP).
  • Prawo jazdy kategorii A uprawnia do prowadzenia każdego rodzaju motocyklu oraz pojazdów z kategorii AM.
  • Dla każdej kategorii zastrzeżono inne wymagania wiekowe. Kategorię AM może uzyskać osoba, która ukończyła 14 lat, kategorię A1 – 16 lat, kategorię A2 – 18 lat, a kategorię A – 24 lata.
  • O kategorię A mogą także starać się osoby, które ukończyły 20 rok życia i od co najmniej 2 lat posiadają kategorię A2.
  • Osoba, która chce uzyskać prawo jazdy, przed zapisaniem się na kurs powinna złożyć wniosek o wydanie prawa jazdy. Osoba, której wniosek zostanie przyjęty, uzyska PKK, czyli Profil Kandydata na Kierowcę, który jest niezbędny, aby rozpocząć kurs w ośrodku szkoleniowym.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o prawo jazdy kategorii A, A1, A2 i AM

Do zdobycia prawa jazdy tej kategorii potrzebne jest zdanie egzaminu teoretycznego składającego się z 20 pytań z wiedzy podstawowej i 12 pytań z wiedzy specjalistycznej dotyczącej kategorii AM. Po zaliczeniu testu konieczne jest wykonanie zadań na placu manewrowym, takich jak sprawdzenie stanu technicznego pojazdu, jazda po łuku i slalom. Następnie wykonuje się zadania w ruchu drogowym.
Czy to prawda, że można kierować motorowerem nie mając żadnych uprawnień?
Tak, to prawda, ale nie dotyczy to wszystkich kierowców. Tylko osoby, które osiągnęły pełnoletniość przed zmianą przepisów na temat karty motorowerowej i prawa jazdy kategorii AM (czyli przed 19 stycznia 2019 roku), mogą prowadzić motorowery nie mając prawa jazdy.
Czy osoba niepełnoletnia potrzebuje zezwolenia opiekunów na uzyskanie prawa jazdy?
Tak. Pozwolenie rodziców lub opiekunów na ubieganie się o prawo jazdy jest wymagane w przypadku osób, które ukończyły 14 lat, ale są niepełnoletnie i chcą uzyskać prawo jazdy kategorii AM oraz tych, które mają od 16 do 18 lat i planują starać się o prawo jazdy A1.
Czy trzeba mieć prawo jazdy, żeby kierować quadem?
Tak, do prowadzenia quada potrzebne jest prawo jazdy kategorii AM, ale również kierowcy posiadający uprawnienia jakiejkolwiek innej kategorii mogą zasiąść za kierownicą czterokołowca lekkiego.
Oceń artykuł:
55,00
Loading...
zdjęcie autora
Autor artykułu: Agnieszka Nowak

Absolwentka prawa. Posiada bogate doświadczenie w dochodzeniu roszczeń od zakładów ubezpieczeń. Zajmuje się uzyskiwaniem odszkodowań dla osób poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych. Jest to dla niej codzienność, dlatego chętnie doradza klientom naszej porównywarki OC AC.

Dołącz do dyskusji

9 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.


avatar autora komentarza
Mam prawo jazdy kat. B B+E C C+E. Mam pytanie. Ccalbm zrobić prawko na kat. A jak wygląda procedura. Czu musza zdawać teorie i czy wogule muszę przechodzić cal te ceregiele co młody kandydat?
Od stycznia 2015 roku można zrezygnować z kursu teoretycznego i przygotować się do egzaminu na własną rękę. Taka możliwość dotyczy wszystkich kategorii pojazdów. Konieczne jest jednak odbycie kursu udzielania pierwszej pomocy oraz praktycznej części szkolenia, a następnie podejście do egzaminów. O szczegóły dotyczące kursu i egzaminu w takiej sytuacji najlepiej dopytać w szkole jazdy i w odpowiednim WORD.
avatar autora komentarza
Cześć, z tej strony Kornel. Prowadzę szkołę nauki jazdy w Opolu. Powiem szczerze - Miło czyta się takie poradniki. Bardzo fajnie jak przychodzą na kurs ludzie, którzy już ogarniają podstawy i wiedzą czego chcą. Całkowicie ułatwia to zadania mi w biurze (mam mniej tłumaczenia) a przede wszystkim ludzie sami są w stanie wybrać dobre OSK, gdy zobaczą, że ktoś kluczy i kręci podczas tłumaczenia. Gratuluję artykułu i pozdrawiam, Kornel z ocsk.pl
avatar autora komentarza
Mam 38lat i prawo jazdy B od 21 lat. Rok temu chciałem zrobić coś dla siebie i zapisałem się na kurs kat A. Wcześniej nie było na to ani czasu ani kasy. Papiery pozałatwiane, teoria zdana za pierwszym razem. W OSK 20h plus 2 dokupiłem dzień przed egzaminem. Pierwszy egzamin niezdany na szybkim slalomie brakło 2km/h i za drugim razem trącenie ostatniego pachołka. Egzamin drugi po półtoramiesięcznej przerwie bo takie terminy niezdany na wolnym slalomie 1próba dobrze druga źle trącenie. Koniec sezonu brak egzaminów.Zapraszamy na wiosnę. Z OSK powiedział że jeżdżę spokojnie i zachowawczo. W zimę siadłem i zastanowiłem się co jest źle. Moje wnioski. 1.Nie mam motocykla jeździłem tylko co na osk. Ci co zdają jeżdżą pomijam to gdzie. Znam takiego co ma CBR 1000 jeździł kilka lat b/pj i nie zdał za pierwszym razem. Po 2013 dołożyli zadań ale godzin już nie jak chcesz albo nie zdasz to sobie dokup. 2. Plac manewrowy z płyt, kamienie, piasek i pod trzewami liście i mchy. Plac krótki na szybki slalom. Skupiasz się na tym żeby się nie wywalić a nie żeby poprawnie wykonać zadanie. Opony to stare kichy, jazda na wyjeżdzonej sv650. Dużo pracuje i tylko terminy były elastyczne że było ok. 3. Za długo rozciągnięty kurs u mnie trzymiechy bo koronawirus był w Word i jak pisałem dużo pracuje. 4. Na pierwszym egzaminie egzaminator ciśnie że szybko, szybko nic na spokojnie a weszłem 20 min wcześniej. Drugi egzamin po półtora miesiąca, lało nawet nie było kiedy pojeździć i poszedłem z przekonaniem że nie zdam i tak się stało. Nie czułem że mogę zdać. 5. Zadania są jak na rajdach. Szybki slalom przy 30km/ to 8m/s. Między bramkami jest 28m. 2x bramka plus 3xpachołek masz na to 2.5-3sekundy plus 200kg pod sobą to co to jest? Mam przepuklinę kręgosłupa L5S1, astmę jest mi ciężej niż gdy miałem 20 lat wstecz. Nie próbuje się usprawiedliwiać. Powiem tylko że pierwszy egzamin siadł mi na psychikę, że jestem dziad bo nie umiem zdać. Jak jeździłem autem to 3 dni miałem lęki gdy w mieście inne auto jechało koło mnie, zmiana świateł i inne rzeczy masakra. Teraz mnie nawet nie cieszy żeby zdawać na wiosne. Szacunek dla tych co zdali bo odnoszę wrażenie że egzaminatorzy sami nie są w stanie zrobić tych zadań a drugiego oceniają ale to moja osobista opinia.
avatar autora komentarza
Na skuter 50 w wieku 35 lat to nie potrzebuje żadnego prawka
avatar autora komentarza
Witam. Man prawo jazdy kat. B, kat. AM już 1.5 roku. Chcę zdobyć kat. A1 lub A2. Czy muszę zdawać egzamin teoretyczny?
Tak, zdanie egzaminu teoretycznego jest konieczne przy ubieganiu się o każdą nową kategorię prawa jazdy. Nie ma natomiast potrzeby ponownego odbywania kursu - na egzamin można zapisać się w każdej chwili na własną rękę.
avatar autora komentarza
Jak mam 17 lat Kat A1 to co nie mogę poruszać się moto 15kw tylko te 11kw?
Tak. Kategoria A1 uprawnia do kierowania motocyklami o pojemności silnika do 125 cm3 oraz maksymalnej mocy 11 kW. Chyba że mowa o motocyklu trójkołowym - w tym wypadku mając prawo jazdy kategorii A1, można prowadzić pojazdy o mocy do 15 kW. Prowadzenie motocykli o większej mocy będzie możliwe dopiero po uzyskaniu kategorii A2 po ukończeniu 18 lat.