Wypadki na stokach narciarskich – jakich urazów doznają narciarze?

Przed każdym sezonem zimowym mówi się o bezpieczeństwie na stokach narciarskich. Czy jest się rzeczywiście czego bać? Jak często zdarzają się wypadki podczas zjazdu na nartach? Jakie są najczęstsze urazy? I jak zadbać o swoje bezpieczeństwo na stoku i finanse w razie nieszczęśliwego upadku lub zderzenia?

wypadki na stokach

Wypadki na stokach narciarskich – statystyki z Polski

W publikacji GUS Uczestnictwo w sporcie i rekreacji ruchowej w 2021 roku podano, że narty lub deskę snowboardową ma 10,5% gospodarstw domowych w miastach i 12,6% na wsi. Natomiast umiejętność jazdy na nartach lub snowboardzie zadeklarowało 22% badanych, w tym 25,7% mężczyzn i 18,4% kobiet. Nie powinno więc dziwić, że stoki narciarskie każdej zimy są pełne miłośników narciarstwa i snowboardingu. A co z bezpieczeństwem podczas szusowania?

Niestety nikt nie publikuje w Polsce regularnych statystyk co do wypadków na stokach narciarskich. Można znaleźć jedynie starsze lub cząstkowe informacje. Dlaczego w tym artykule będziemy posiłkować się starszymi danymi oraz tymi z innych krajów – USA, Austrii, a nawet Australii!

W pracy Czynniki ryzyka i bezpieczeństwa w uprawianiu narciarstwa znajdziemy informacje, że w Polsce co roku dochodzi do ponad 3 000 wypadków na stokach narciarskich. Z kolei TOPR podaje, że tylko na terenie jego działania doszło w sezonach 2008/2009 i 2009/2010 odpowiednio do 1694 i 1798 wypadków narciarskich, a w 2021 roku odnotowano 59 wypadków narciarzy skiturowych i 4 wypadki narciarzy freeride’owych. Natomiast Grupa Beskidzka GOPR w 2022 roku odnotowała 1497 wypadków na 20 stokach narciarskich. 

Wypadki śmiertelne na stokach narciarskich – czy często dochodzi do takich zdarzeń?

Z przytoczonej powyżej polskiej pracy wynika, że w Polsce dochodzi do prawie 100 wypadków śmiertelnych na stokach. W porównaniu z innymi krajami jest to szokująco wysoka liczba i budzi pewne wątpliwości. Dlaczego? Oto statystyki wypadków śmiertelnych w Stanach Zjednoczonych z ostatnich 5 sezonów:

SezonLiczba wypadków śmiertelnych w USADni narciarskie w roku [w milionach]*
2022/20234665,4
2021/20225760,7
2020/20214859,0
2019/20204251,3
2018/20194259,3
2017/20183753,3
2016/20174354,8
Źródło: National Ski Areas Association (NSAA)
*Dzień narciarski używa się do pomiaru odwiedzin narciarzy w ośrodkach narciarskich. Przyjmuje się zazwyczaj, że karnet sezonowy to 20 dni narciarskich.

W Stanach Zjednoczonych rocznie na stokach narciarskich jest mniej niż 50 wypadków śmiertelnych – z wyjątkiem sezonu 2022/2023. Natomiast w Polsce ma być ich prawie 100? Przyjrzyjmy się infrastrukturze w obu krajach. W USA są 525 ośrodki narciarskie, które oferują ponad 11 000 km tras zjazdowych (dane z skiresort.info). A w Polsce? Mamy 271 ośrodków z 502 km tras!

Oczywiście wpływ na liczbę wypadków śmiertelnych może mieć wiele czynników, w tym stan infrastruktury, jakość tras narciarskich, natężenie ruchu czy przepisy dotyczące bezpieczeństwa.

W USA podobnie jak w Polsce dorośli nie mają obowiązku jazdy w kaskach, choć większość osób to robi. Sprawdźmy więc statystyki z Austrii. To w końcu jeden z najpopularniejszych kierunków wyjazdów narciarskich. W kraju tym są 441 ośrodki narciarskie, które oferują 7324 km tras zjazdowych.

SezonLiczba wypadków śmiertelnych w AustriiDni narciarskie w roku [w milionach]
2017/20183054,7
2016/20172652,2
2015/20163351,9
2014/20153452
2013/20143949,4
Źródło: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7215823/.
przyczyny wypadków narciarskich w austrii

Wprawdzie dane z Austrii i USA dotyczą w większości różnych sezonów, jednak widać, że w kraju alpejskim ginie mniej osób mimo podobnej liczby dni narciarskich. Polskie statystyki wydają się być zawyżone, choć nie jestem tego w stanie zweryfikować. Warto jeszcze dodać, że w Austrii aż 87,3% ofiar śmiertelnych stanowili mężczyźni. Natomiast średnia wieku ofiar to 51 lat. 

Przyczyny wypadków na stokach narciarskich – przede wszystkim upadki

Prawdopodobieństwo śmiertelnego wypadku na nartach jest znikome. Z pewnością dużo większe jest podczas jazdy samochodem czy przechodzenia przez jezdnię. A z jakich powodów ludzie ginęli na stokach narciarskich? Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w wieloletnich danych z Austrii.

Przyczyny wypadków śmiertelnych na stokach narciarskich w Austrii w sezonach 2008/2009 – 2017/2018:

Przyczyna śmierci na stoku związana z wypadkiemLiczba zdarzeńProcent zdarzeń
Upadek podczas zjazdu8946,8%
Kolizja z obiektem7640,0%
Kolizja z innym narciarzem2312,2%
Lawina21,0%
Źródło: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7215823/.

Na stoku narciarskim ludzie giną z dwóch głównych powodów – upadku  podczas jazdy oraz kolizji z obiektem. Jaki z tego płynie wniosek? Narciarze mają wpływ na większość takich zdarzeń. Rozważna jazda oraz podnoszenie swoich umiejętności z pewnością zmniejszają szansę na taki śmiertelny wypadek.

Z kolei dane TOPR z sezonów 2008/2009 – 2009/2010 wskazują, że aż w 81,9% przypadków uraz powstał w wyniku upadku, a jedynie w 14,6% w wyniku zderzenia narciarzy.

Najczęstsze urazy narciarzy – nogi i ręce

Na szczęście zdecydowanie większość wypadków na stokach narciarskich nie kończy się śmiercią. Jednak część z nich wiąże się z urazami. Które części ciała narciarzy są szczególnie narażone na uszkodzenia podczas upadku lub kolizji?

Część ciałaProcent urazów
Kończyna dolna50,1%
Kończyna górna35,6%
Głowa10,8%
Klatka piersiowa2,5%
Kręgosłup2,3%
Miednica2,2%
Brzuch0,4%
Źródło: Wypadki narciarskie w statystyce TOPR.
najczęstsze urazy podczas jazdy na nartach

Z danych TOPR wynika, że w większości przypadków urazy dotyczyły kończyn, a nieco ponad 10% związanych było z głową. Porównajmy te dane ze statystykami przyjęć do szpitali w stanie Wiktoria w Australii!

W latach 2004-2006 przyjęto na oddziały 218 pacjentów, którzy doznali urazów podczas jazdy na nartach. 42% kontuzji dotyczyło kończyn dolnych, 23% kończyn górnych, 3% głowy a 11% barków. Statystyki te są więc podobne do tych z Polski.

Najczęstsze rodzaje urazów kończyn doznanych podczas jazdy na nartach:

Rodzaj urazu kończynyProcent urazów
Skręcenie28,4%
Zwichnięcie19,5%
Złamanie kości długiej19,4%
Rana8,9%
Źródło: Wypadki narciarskie w statystyce TOPR.

Narciarze najczęściej doznają skręceń, zwichnięć i złamań kości długich w kończynach. Dane z Australii potwierdzają polskie statystyki, gdyż najczęściej stwierdzano tam skręcenie lub nadwyrężenie (41%), złamanie (28%) oraz urazy mięśni i ścięgien (9%).

Wiek poszkodowanych w wypadkach podczas jazdy na nartach – młodzi najczęściej poszkodowani

Doświadczenie na stoku jest jednym z czynników, który zmniejsza ryzyko wypadku. Dane z Polski pokazują, że to najmłodsi narciarze, a więc statystycznie z najmniejszą liczbą zjazdów, są najczęściej poszkodowani na stokach. Przyjrzyjmy się, jak wygląda rozkład procentowy ze względu na wiek narciarzy na tatrzańskich trasach zjazdowych.

Wypadki w sezonie 2008/2009 oraz 2009/2010

Wiek poszkodowanychProcent poszkodowanych
do 10 lat5,4%
od 11 do 20 lat31,6%
od 21 do 30 lat25,5%
od 31 do 40 lat18,5%
powyżej 51 lat7,8%
Źródło: Wypadki narciarskie w statystyce TOPR.

Najmłodsi i najstarsi stanowią najmniejszy odsetek poszkodowanych, ale może to wynikać z faktu, że jest po prostu ich procentowo mniej na stokach narciarskich. Dodatkowo młodzież i młodzi dorośli są często mniej rozważni i czasami zapominają o konsekwencjach swoich działań, co skłania ich do większej brawury podczas jazdy na nartach – przywileje, a jednocześnie zagrożenia młodości.

Ubezpieczenie na narty – pokrywa koszty leczenia i zapewnia odszkodowanie w razie uszczerbku na zdrowiu

Osoby, które wybierają się na narty, powinny wykupić ubezpieczenie turystyczne dedykowane tego typu aktywności. Dzięki niemu otrzymają szeroką ochronę w razie wypadku podczas korzystania ze stoku narciarskiego. Co zapewnia ubezpieczenie narciarskie?

  • Ubezpieczenie kosztów leczenia – ochrona ta dotyczy wyjazdów zagranicznych i jest szczególnie ważna w krajach, gdzie nie obowiązuje EKUZ. Dzięki niej ubezpieczyciel pokryje koszty leczenia szpitalnego i ambulatoryjnego.
  • Assistance podróżne – często łączone z ubezpieczeniem kosztów leczenia. Ubezpieczyciel pokryje koszty akcji ratowniczej czy transportu medycznego.
  • NNW – ubezpieczony otrzyma odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu.
  • OC w życiu prywatnym – ubezpieczyciel weźmie na siebie odpowiedzialność za szkody spowodowane przez ubezpieczonego, na przykład roszczenia wynikające ze zderzenia z innym narciarzem na stoku.
  • Ubezpieczenie bagażu i sprzętu sportowego – zapewnia ochronę w przypadku uszkodzenia, zniszczenia lub kradzieży przedmiotów objętych ubezpieczeniem.

Ubezpieczenie na narty znajdziesz w kalkulatorze ubezpieczenia turystycznego Mubi. Pamiętaj, by zaznaczyć, że na wyjeździe zamierzasz uprawiać narciarstwo lub snowboarding, by oferty ochrony były dopasowane do Twojej aktywności podczas obowiązywania ubezpieczenia.

PODSUMOWANIE
  • Dane GUS wskazują, że 22% Polaków deklaruje umiejętność jazdy na nartach lub snowboardzie.
  • Szacuje się, że w Polsce dochodzi do około 3000 wypadków na stokach narciarskich.
  • Na stokach narciarskich rzadko dochodzi do wypadków śmiertelnych.
  • Większość wypadków na stokach spowodowanych jest upadkiem podczas jazdy.
  • Narciarze najczęściej doznają urazów kończyn dolnych i górnych.
  • Duża część urazów to skręcenia i zwichnięcia, a także złamania.
  • Dane TOPR wskazują, że ofiarami wypadków na nartach były młode osoby.
  • Ubezpieczenie narciarskie zapewnia szeroką ochronę.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o wypadki na stokach narciarskich

Jakich urazów najczęściej doznają narciarze?
Czy na stokach zdarzają się wypadki śmiertelne?
Jakie wsparcie zapewnia ubezpieczenie turystyczne w razie wypadku na nartach?
Źródła:
  • https://nsaa.org/webdocs/Media_Public/IndustryStats/fatality_fact_sheet_2021.pdf
  • https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/kultura-turystyka-sport/sport/uczestnictwo-w-sporcie-i-rekreacji-ruchowej-w-2021-r-,4,4.html
  • https://www.jotsrr.org/articles/ski-accidents-in-topr-statistics.pdf
  • https://www.monash.edu/__data/assets/pdf_file/0004/218479/haz66.pdf
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7215823/
  • http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.mhp-9f96e5b5-1ebd-42a2-aad0-2c0e46e21c67/c/BTiP_2019_2_03_Borkowski.pdf
  • https://fundacja.topr.pl/podsumowanie-2021/
Tomasz Sowa
Autor artykułu: Tomasz Sowa

Jestem redaktorem, który pisze artykuły związane z ubezpieczeniami komunikacyjnymi i podróżami. W swoich tekstach staram się wyjaśniać trudne i problematyczne zagadnienia związane z rynkiem ubezpieczeń. W poradach turystycznych zależy mi na przedstawieniu ciekawych miejsc w lekki oraz inspirujący sposób z nutką humoru.

Wystaw ocenę

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.

Skomentuj jako pierwszy!
grafika
grafika

Chcesz czuć się bezpiecznie w podróży za niewielkie pieniądze?
Nie przepłacaj! Kup ubezpieczenie turystyczne od 22 zł na tygodniowy wyjazd!