Sprzedaż samochodu współwłaścicielowi – zasady i obowiązki

Zazwyczaj właściciele pojazdów decydują się na współwłasność, by obniżyć koszty OC dla młodego lub początkującego kierowcy, który nie ma historii ubezpieczenia. Po czasie przeważnie rezygnuje się ze współwłasności poprzez darowiznę lub sprzedaż udziałów w samochodzie. Czy zbycie udziałów współwłaścicielowi pojazdu różni się od zwykłej sprzedaży osobie trzeciej? Sprawdźmy to!

Współwłasność – co to jest?

Samochód, a także inne rzeczy w tym nieruchomości, mogą należeć do kilku osób. Prawo do współwłasności określa Kodeks cywilny. Cały dział IV poświęcony jest temu zagadnieniu. Już pierwszy artykuł (art.195) tej części kodeksu wskazuje, że:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Źródło: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

Jednak niewiele osób zdaje sobie sprawę, że w polskim prawie wyróżnia się dwa rodzaje współwłasności:

  • ułamkową,
  • łączną.

Nas w tym artykule będzie interesować współwłasność ułamkowa, czyli taka, w której osoby mają udziały w samochodzie. Co ważne, zgodnie z Kodeksem cywilnym przy braku określenia udziałów, domniemuje się, że są one równe. Natomiast współwłasność łączna dotyczy osób, które związane są określonym stosunkiem osobistym – małżeństwo czy spółka cywilna.

Kiedy najczęściej spotykamy się ze współwłasnością ułamkową samochodu? W przypadku początkujących kierowców, którzy za ubezpieczenie pojazdu musieliby dużo zapłacić, więc decydują się na jego dzielenie z bardziej doświadczoną osobą, która ma bogatą historię ubezpieczenia i wypracowane zniżki na ubezpieczenie pojazdu.

Problem wysokich składek najczęściej dotyka początkujących i młodych kierowców. Dane porównywarki Mubi wskazują, że osoby w wieku 18-25 lat za ubezpieczenie OC auta, które chcieli sami ubezpieczyć, musieli w sierpniu 2022 roku zapłacić średnio 1357 zł. Natomiast ci, którzy współdzielili samochód, otrzymywali oferty ubezpieczenia OC w średniej cenie 962 zł, czyli aż o 395 zł tańsze!

Zazwyczaj młodzi kierowcy współdzielą samochód z jednym z członków rodziny, który od dłuższego czasu ubezpiecza pojazdy, a udziały otrzymują na zasadzie darowizny. Co jednak z osobami, które decydują się wspólnie kupić samochód, a potem jeden ze współwłaścicieli chce sprzedać swoje udziały temu drugiemu? Czy to skomplikowana procedura?

Porady i informacje na temat współwłasności samochodu znajdziesz w naszym poradniku Współwłasność pojazdu od strony formalnej – co trzeba wiedzieć?

Umowę kupna-sprzedaży samochodu współwłaścicielowi – co powinna zawierać?

Jednym ze sposobów zniesienia współwłasności jest sprzedaż udziałów przez jednego współwłaściciela temu drugiemu. Transakcję taką przeprowadza się w taki sam sposób jak tę zwykła. Należy sporządzić umowę kupna-sprzedaży, w której sprzedającym jest jeden współwłaściciel, a drugi jest kupującym.

Umowa sprzedaży samochodu powinna zawierać następujące informacje:

  • datę i miejsce zawarcia umowy;
  • dane sprzedającego współwłaściciela pojazdu – imię, nazwisko, adres, PESEL, dane z dowodu osobistego;
  • dane kupującego współwłaściciela pojazdu – imię, nazwisko, adres, PESEL, dane z dowodu osobistego;
  • informacje o przedmiocie umowy – marka, model, rocznik, nr silnika, nr nadwozia, nr rejestracyjny i przebieg;
  • informacje o warunkach umowy – cena, sposób płatności, termin wydania pojazdu, kluczyków, dokumentów;
  • podpisy stron umowy.

Dodatkowo w umowie powinny znaleźć się oświadczenia, których zadaniem jest zabezpieczenie interesów sprzedającego i kupującego. W dokumencie umieszcza się więc następujące oświadczenia;

  • kupującego – o zapoznaniu się ze stanem technicznym pojazdu;
  • sprzedającego – o posiadaniu udziałów w pojeździe (współwłasności);
  • sprzedającego – o tym, że jego udziały nie są przedmiotem zabezpieczenia i nie zostały zajęte przez komornika, a więc może nimi swobodnie dysponować.

Polskie prawo zapewnia dużą swobodę w kształtowaniu umowy kupna-sprzedaży. W dokumencie można zawrzeć także zapisy o sprawach nieuregulowanych, które mogą być ważne dla stron umowy, a są zgodne z Kodeksem cywilnym.

co powinna zawierać umowa kupna - sprzedaży samochodu

Sprzedaż udziałów w pojeździe współwłaścicielowi – formalności po transakcji

Po podpisaniu umowy kupna-sprzedaży przez współwłaścicieli obie strony zobowiązane są do spełnienia kilku formalności. Sprzedający współwłaściciel musi pamiętać o dwóch czynnościach:

  • zgłoszenie w ciągu 30 dni w urzędzie, który dokonał rejestracji, o zbyciu udziałów w pojeździe;
  • zawiadomienie w ciągu 14 dniu ubezpieczyciela o zmianach we własności pojazdu.

Z kolei kupujący udziały byłego współwłaściciela również ma kilka obowiązków. Czeka go więc:

  • zgłoszenie w ciągu 30 dni wniosku o zniesienie współwłasności;
  • opłacenie podatku PCC (jeśli jest to konieczne).

W jakich sytuacjach nie trzeba płacić podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC)? Nie trzeba tego robić między innymi, gdy:

  • pojazd jest kupowany na fakturę;
  • wartość pojazdu jest niższa niż 1 000 zł;
  • pojazd kupiony jest przez osobę niepełnosprawną na jej użytek.

Szczegółowe informacje na ten temat znajdziesz w naszym poradniku Podatek od kupna samochodu w 2022. Kiedy należy go zapłacić? Sprawdź, co musisz wiedzieć!

UWAGA!

Brak powiadomienia urzędu o nabyciu/zbyciu pojazdu w ciągu 30 dni podlega karze w wysokości od 200 do 1000 zł!

Nowy dowód rejestracyjny po sprzedaży auta współwłaścicielowi – czy zawsze trzeba wymienić dokument?

W przypadku zwykłej sprzedaży pojazdu innej osobie, a nie współwłaścicielowi, należy zawsze wymienić dowód rejestracyjny, aby dane obecnego właściciela zgadzały się z tymi wpisanymi do dokumentu. Czy po zbyciu udziałów przez jednego współwłaściciela drugiemu również trzeba wyrobić nowy dowód rejestracyjny?

Niekoniecznie! W dokumencie zawsze wpisane są dane wszystkich współwłaścicieli. Gdy współwłaściciel kupujący pozostałe udziały w pojeździe wpisany jest na pierwszym miejscu, to nie trzeba wyrabiać nowego dowodu rejestracyjnego – dane współwłaściciela znajdujące się poniżej, który sprzedają udziały, zostaną po prostu wykreślone przez urzędnika.

Sprzedaż udziałów w aucie współwłaścicielowi a ubezpieczenie OC – co może się zmienić?

Ubezpieczyciele wyliczają wysokość składki ubezpieczeniowej na podstawie wielu zmiennych. Dlatego po sprzedaży udziałów w pojeździe należy ten fakt zgłosić towarzystwu ubezpieczeniowemu, w którym ubezpieczony jest pojazd.

Po otrzymaniu takiej informacji ubezpieczyciel może dokonać rekalkulacji składki OC. Pamiętajmy, że może ona nie tylko wzrosnąć, ale także spaść. Wystarczy, że sprzedającym swoje udziały w pojeździe będzie kierowca, który ma krótszą historię ubezpieczenia i mniejsze doświadczenie w prowadzeniu pojazdów. 

UWAGA!

Rekalkulacja składki nie jest automatyczna, lecz zależy od indywidualnej decyzji towarzystwa ubezpieczeniowego!

Sprawdźmy więc na przykładzie, jak zmieni się oferta ubezpieczenia Renault Clio z 2010 roku (benzyna, 3-drzwiowe, 100 tys. km przebiegu) w przypadku, gdyby 59-letni Jan sprzedał swoje udziały w pojeździe 24-letniemu Staszkowi. Starszy współwłaściciel ma prawo jazdy od 1992 roku, a młodszy od 2018 roku. Obaj mieszkają w Bydgoszczy.

Najtańsze oferty ubezpieczenia w przypadku kupna OC na współdzielone auto przez kierowców:

UbezpieczycielZakres ochronyCena
TrastiOC531 zł
LINK4OC + Assistance653 zł
BeesafeOC661 zł
BenefiaOC731 zł
mtu24.plOC773 zł
Źródło: Kalkulacje przeprowadzono w porównywarce Mubi 26.09.2022 roku (ceny zaokrąglono).

Ile za ubezpieczenie musiałby zapłacić młodszy współwłaściciel, gdyby ten starszy sprzedał mu swoje udziały w pojeździe. Teraz 24-latek jest jedynym właścicielem Renault Clio. Oto najtańsze oferty ubezpieczenia przygotowane dla niego w porównywarce Mubi:

UbezpieczycielZakres ochronyCena
BeesafeOC895 zł
You Can DriveOC948 zł
BenefiaOC1 089 zł
LINK4OC + Assistance1 141 zł
TrastiOC 1 150 zł
Źródło: Kalkulacje przeprowadzono w porównywarce Mubi 26.09.2022 roku (ceny zaokrąglono).

Koszt ubezpieczenia wyłącznie dla młodszego kierowcy są prawie dwukrotnie wyższe. Wynika to z większego ryzyka ubezpieczeniowego, czyli szacunku co do prawdopodobieństwa spowodowania szkody.

PODSUMOWANIE
  • Współwłasność to posiadanie przez co najmniej dwie osoby jednej rzeczy.
  • Jeden współwłaściciel może sprzedać swoje udziały drugiemu.
  • Umowa kupna-sprzedaży udziałów między współwłaścicielami jest podobno do zwykłej tego typu umowy.
  • W danych sprzedającego należy wpisać dane jednego współwłaściciela, a w danych kupującego drugiego współwłaściciela.
  • Fakt sprzedaży udziałów należy zgłosić w urzędzie, w którym pojazd został zarejestrowany.
  • Po sprzedaży udziałów współwłaścicielowi nie zawsze trzeba wymieniać dowód rejestracyjny.
  • Sprzedający udziały powinien także powiadomić ubezpieczyciela o transakcji.
  • Sprzedaż udziałów w pojeździe drugiemu współwłaścicielowi może spowodować, ale nie musi, rekalkulację składki OC.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o sprzedaż samochodu współwłaścicielowi

Jakie obowiązki muszą spełnić współwłaściciele samochodu po zawarciu umowy kupna-sprzedaży między sobą?

Sprzedający musi zgłosić zbycie udziałów ubezpieczycielowi i urzędowi, w którym pojazd został zarejestrowany. Natomiast kupujący udziały powinien udać się do wydziału komunikacji w celu zniesienia współwłasności. W określonych sytuacjach może spoczywać na nim obowiązek zapłacenia PCC.

Czy sprzedaż udziałów w pojeździe drugiemu współwłaścicielowi zmienia coś w wysokości składki OC?

Może, ale nie musi. Ubezpieczyciele mają prawo do przeprowadzenia rekalkulacji składki, gdy zmieni się właściciel pojazdu, a w tym przypadku mamy z tym do czynienia. Pamiętajmy, że rekalkulacja składki może też obniżyć jej wysokość.

Czy brak zgłoszenia sprzedaży udziałów w urzędzie jest karany?

Tak. Właściciel zarejestrowanego pojazdu na terytorium RP ma obowiązek zgłoszenia jego zbycia i nabycia. Przewidziana taka wynosi od 200 do nawet 1000 zł. Obowiązku tego trzeba dopełnić w ciągu 30 dni od zawarcia umowy.

zdjęcie autora
Autor artykułu: Tomasz Sowa

Jestem redaktorem, który pisze artykuły związane z ubezpieczeniami komunikacyjnymi i podróżami. W swoich tekstach staram się wyjaśniać trudne i problematyczne zagadnienia związane z rynkiem ubezpieczeń. W poradach turystycznych zależy mi na przedstawieniu ciekawych miejsc w lekki oraz inspirujący sposób z nutką humoru.

Wystaw ocenę
Loading...

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.


Skomentuj jako pierwszy!