Współwłasność pojazdu od strony formalnej – co trzeba wiedzieć?

Mało kto przepada za wypełnianiem dokumentów i wizytami w urzędach. Chcąc współdzielić samochód z innym kierowcą, nie da się jednak uniknąć tego typu formalności. Procedury nie muszą być przykrym obowiązkiem. Podpisywanie umów, rejestracja w urzędzie czy kwestie podatkowe tylko wydają się skomplikowane, a w rzeczywistości poradzi sobie z nimi każdy kierowca. Trzeba jedynie wiedzieć, jakich formalności dopełnić przy korzystaniu z auta wraz ze współwłaścicielem pojazdu.

Od decyzji o współwłasności auta po objęcie go ubezpieczeniem – jak dopisać współwłaściciela samochodu?

Decyzja o współwłasności pojazdu zawsze jest czymś podyktowana. Najczęściej z takiej możliwości korzystają młodzi kierowcy, dla których korzystanie z samochodu wspólnie z bardziej doświadczonym kierowcą jest szansą na obniżenie składki ubezpieczeniowej. A te w przypadku początkujących za kółkiem kierowców bywają naprawdę wysokie. O tym, ile kosztuje OC młodego kierowcy ze współwłaścicielem i bez niego, można przeczytać w artykule: Współwłaściciel samochodu – ile kosztuje OC ze współwłaścicielem i z czym wiąże się dzielenie pojazdu z innym kierowcą?

Oblicz najtańsze OC dla Twojego samochodu

Współwłaściciela samochodu nie można tak po prostu dopisać do ubezpieczenia. Potrzebne jest dopełnienie najpierw kilku formalności. Jak krok po kroku ustanowić współwłasność pojazdu?

Przeczytaj też: Czy można zawrzeć umowę z osobą spoza dowodu rejestracyjnego

Jak zostać współwłaścicielem samochodu – umowa kupna-sprzedaży lub darowizna

Żeby zostać współwłaścicielem pojazdu konieczny jest zakup udziałów w korzystaniu z samochodu lub otrzymanie części udziałów w użytkowaniu w formie darowizny od dotychczasowego posiadacza. Trzeba zatem podpisać umowę kupna-sprzedaży lub zawrzeć akt darowizny samochodu, które będą dowodem, na podstawie którego będzie można dokonać rejestracji pojazdu nie na jednego, ale na dwóch lub więcej współwłaścicieli samochodu. Darowizna i sprzedaż – w dokumentach potwierdzających przeniesienie własności powinny znaleźć się dane zbywcy i kupującego lub obdarowanego. Warto też zawrzeć tam informację o tym, ile udziałów przekazuje się współwłaścicielowi.

PCC i podatek od darowizny – kiedy trzeba je zapłacić?

To zależy od kilku czynników. 2% podatku trzeba zapłacić przy zakupie używanego pojazdu. Jeśli współwłaściciele decydują się na kupno auta prosto z salonu, w cenę wliczony jest podatek VAT, więc PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych) nie jest już wymagany.

Szczegóły dotyczące konieczności zapłacenia podatku po zakupie pojazdu znajdują się w artykule: Podatek od kupna samochodu. Kiedy należy go zapłacić? Sprawdź, co musisz wiedzieć!

Jeśli współwłasność auta ma dotyczyć członków rodziny, zwłaszcza najbliższej, posiadacze pojazdu zwykle decydują się na przekazanie udziałów na zasadzie darowizny. Wtedy nie zawsze konieczne jest opłacenie podatku. Jeśli darowiznę przekazała osoba o najwyższym stopniu pokrewieństwa (zstępny, wstępny, rodzeństwo, małżonek, teściowie, zięć, synowa, pasierb, ojczym, macocha), a wartość udziałów wraz z podarunkami otrzymanymi w ciągu ostatnich 5 lat nie przekracza kwoty 9637 zł, podatek nie jest naliczany. Nie trzeba też składać zeznania. W przypadku darowizny od dalszej rodziny, znajomych czy zupełnie obcych osób kwota wolna od podatku jest niższa:

  • 7276 zł (rodzeństwo rodziców, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, zstępni rodzeństwa, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie pozostałych zstępnych),
  • 4902 zł (pozostali).

Gdy progi te zostaną przekroczone, tzn. suma darowizn z ostatnich 5 lat będzie wyższa niż ustalone kwoty, osoba obdarowana powinna złożyć oświadczenie na druku SD-Z2 i zapłacić naliczony podatek od darowizny.

Ostatni krok do ustanowienia współwłaściciela samochodu – rejestracja

Skoro nastąpiło już oficjalne przekazanie udziałów w korzystaniu z samochodu, pora dopełnić formalności urzędowych, czyli zarejestrować auto na obydwu współwłaścicieli w odpowiednim Wydziale Komunikacji. Przy rejestracji nie są potrzebni wszyscy współwłaściciele samochodu. Wystarczy, że auto zarejestruje jeden z nich, podając zarówno swoje dane, jak i dane drugiego współwłaściciela oraz przedstawiając jego pełnomocnictwo.

Po pomyślnej rejestracji obaj współwłaściciele pojazdu powinni być wpisani w dowodzie rejestracyjnym.

Zgłoszenie współwłaściciela przy zakupie ubezpieczenia OC

Podobnie jak rejestracji, również zakupu OC i innych polis komunikacyjnych może dokonać jedna osoba, wskazując w umowie ubezpieczeniowej pozostałych współwłaścicieli pojazdu.

Jak już było wspomniane, współwłasność samochodu w kontekście ubezpieczeń jest korzystnym rozwiązaniem dla młodych kierowców, którzy nie mają jeszcze wypracowanych zniżek za bezszkodową jazdę, dlatego za ubezpieczenie płacą często horrendalne sumy. Dzięki zniżkom wypracowanym już przez bardziej doświadczonego kierowcę ubezpieczenie będzie bardziej przystępne cenowo. W maju 2021 roku młodzi kierowcy, którzy ubezpieczali pojazd samodzielnie, płacili za OC średnio 1977 zł. Z kolei ci, którzy kupowali polisę wspólnie z bardziej doświadczonym kierowcą, mogli liczyć na składki w średniej cenie 1496 zł.

Każdy kij ma jednak dwa końce, dlatego jasną stronę wspólnego użytkowania i ubezpieczenia auta przyćmiewa nieco fakt, że w razie szkody spowodowanej przez któregoś ze współwłaścicieli, zniżki straci każdy z nich.

Ekspert Mubi radzi

Właściciel pojazdu powinien w rozmowie z ubezpieczycielem wspomnieć o wszystkich kierowcach swojego samochodu. To, że autem kierują inne osoby, jest ważną informacją dla ubezpieczyciela, ponieważ na jej podstawie wycenia koszt otoczenia pojazdu ochroną. Właśnie dlatego nieudzielenie ubezpieczycielowi wiadomości na temat tego, że auto jest udostępniane młodemu kierowcy, może doprowadzić do tego, że po szkodzie towarzystwo ubezpieczeniowe zażąda zapłacenia dodatkowej części składki albo – w wypadku autocasco – obniży wysokość odszkodowania.

Oblicz najtańsze OC dla Twojego samochodu

Współwłaściciel samochodu a komornik – co zrobić, gdy drugi posiadacz auta ma długi?

Współwłasność samochodu jest wygodnym rozwiązaniem do momentu, gdy jeden ze współwłaścicieli pojazdu popadnie w kłopoty finansowe. Gdy dojdzie do interwencji komornika, ten ma pełne prawo zająć samochód, ale tylko w części, której właścicielem jest zadłużony kierowca. Chociaż trudno to sobie wyobrazić to nawet najmniejszy udział w pojeździe jest wystawiany na licytację komorniczą. Jeśli ktoś zdecyduje się na zakup ułamkowej części pojazdu, dotychczasowy współwłaściciel dłużnika będzie musiał korzystać z samochodu wspólnie z nowym nabywcą. Jest to jednak niezwykle rzadka sytuacja, bo mało kto chce dzielić pojazd z obcą osobą. Zwykle kupujący chce mieć auto na wyłączność.

Współwłaściciel samochodu, który dowiedział się o długach udziałowca ma jednak szansę w porę zareagować. I nie chodzi tu nawet o wykupienie drugiej części pojazdu, ale o żądanie sprzedaży całego samochodu. Taki wniosek nie oznacza bezinteresownego zrzeczenia się swoich udziałów w pojeździe. Gdy samochód zostanie zlicytowany, komornik pobierze część dłużnika, a drugi właściciel otrzyma należność odpowiadającą jego udziałom.

Przeczytaj też: Auto z licytacji komorniczej – czy to się opłaca?

Innym wyjściem z tej patowej sytuacji jest zniesienie współwłasności. Jak to zrobić?

Rozwiązanie umowy z zadłużonym współwłaścicielem samochodu – jak zrezygnować ze współwłasności auta?

Jeśli drugiemu współwłaścicielowi pojazdu grozi egzekucja komornicza, pozostali udziałowcy mogą zażądać zniesienia współwłasności. Można tego dokonać na dwa sposoby:

  • sprzedać samochód i podzielić pieniądze między współwłaścicieli,
  • pozostali współwłaściciele mają możliwość wykupienia obciążonej długiem części samochodu.

Jeśli współwłaściciele zgodnie postanowią o zniesieniu współwłasności pojazdu lub rezygnacji jednego z nich ze współdzielenia, wystarczy spisać porozumienie i wypełnić wniosek o wykreślenie go z dowodu rejestracyjnego, który wraz z porozumieniem, dowodem rejestracyjnym i kartą pojazdu należy złożyć w Wydziale Komunikacji w ciągu 30 dni. Gdy jednak polubowne rozwiązanie współwłasności nie jest możliwe, konieczne będzie złożenie wniosku do sądu rejonowego.

Zniesienie współwłasności samochodu – czy trzeba zapłacić podatek?

Podobne procedury obowiązują przy zniesieniu współwłasności samochodu w innych sytuacjach, np. gdy jeden ze współwłaścicieli zdecyduje się na zakup własnego pojazdu. Trzeba jednak pamiętać, że zrzeczenie się udziałów przez jednego ze współwłaścicieli samochodu na rzecz drugiego jest równoznaczne z przekazaniem darowizny. Jeśli współwłaściciele nie byli spokrewnieni lub wartość udziałów przekroczyła określone progi (pisałam o nich wyżej), konieczne będzie zapłacenie podatku od darowizny.

Zrzeczenie się udziałów w pojeździe – czy trzeba zmienić dowód rejestracyjny samochodu?

Jeśli jeden ze współwłaścicieli zrezygnuje ze współwłasności, nie może dłużej widnieć w dowodzie rejestracyjnym. Ale wymiana całego dokumentu jest konieczna tylko wtedy, gdy udziałów w pojeździe zrzecze się ten z nich, który był wpisany w dokumencie na pierwszej pozycji. Jeśli właścicielem przestaje być osoba wpisana w dowodzie jako druga, wystarczy, że urzędnik ją wykreśli.

Przykład

Ojciec i syn byli współwłaścicielami samochodu. Po pewnym czasie syn wyprowadził się do innego miasta i kupił własny pojazd. Postanowił wtedy zrezygnować z współwłasności samochodu. Jego ojciec był wpisany w dowodzie rejestracyjnym pojazdu na pierwszym miejscu, dlatego gdy udał się do wydziału komunikacji, nie musiał wymieniać dokumentu i płacić za wydanie nowego. Urzędnik po prostu wykreślił drugiego, młodszego właściciela z dowodu rejestracyjnego.

Współwłaściciel samochodu zmarł – kto przejmuje jego udziały w pojeździe?

Zdarza się i tak, że jeden ze współwłaścicieli samochodu umiera. Pojawiają się wówczas pytania: komu należy się jego część samochodu i czy drugi właściciel jest uprawniony do jej przejęcia? Nie jest to wcale takie oczywiste. Udziały w pojeździe to część majątku zmarłego. Jeśli zdążył on spisać testament i wskazać w nim spadkobiercę, sytuacja jest jasna. Jeśli jednak takiego testamentu nie ma, sąd rozstrzyga, który ze spadkobierców powinien otrzymać tę część majątku.

Czy o zbyciu może zdecydować jeden ze współwłaścicieli samochodu? Sprzedaż wymaga zgody każdego z udziałowców

Współwłasność auta niesie też pewne ograniczenia. Chociażby w swobodzie podejmowania decyzji dotyczących pojazdu. Chodzi głównie o jego sprzedaż. Okazuje się, że w przeciwieństwie do wielu innych formalności, których może dopełnić jeden ze współwłaścicieli, sprzedaż wymaga zgody każdego z nich. Współwłaściciel ma prawo sprzedać jedynie swoją część pojazdu bez konsultacji z drugim udziałowcem, ale do zbycia całego pojazdu może dojść tylko za zgodą obydwu. Na umowie kupna-sprzedaży muszą znaleźć się zatem dane wszystkich współwłaścicieli i każdy z nich musi złożyć na niej swój podpis.

UWAGA!

Rygor ten nie obowiązuje, jeśli samochód dzielą małżonkowie. Wówczas do sprzedaży auta wystarczy umowa podpisana z jednym z właścicieli pojazdu.

FAQ – dodatkowe pytania o współwłasność samochodu

Czy trzeba zapłacić PCC, gdy właściciel samochodu odsprzedaje jego część?
Jeśli przekazanie udziałów w pojeździe nastąpiło na zasadzie sprzedaży, po podpisaniu umowy nabywca musi rozliczyć się z Urzędem Skarbowym, płacąc podatek od czynności cywilnoprawnych.
Czy członek rodziny może wykupić część samochodu wystawioną na licytację komornika?
Tak. Zdarza się, że dla ułatwienia użytkowania pojazdu na zakup licytowanej części decyduje się ktoś bliski. Rozwiązuje to wiele problemów związanych z dalszym korzystaniem z samochodu.
Jak bardzo współwłasność auta obniża cenę OC młodego kierowcy?
Z racji tego, że na wysokość składki ubezpieczeniowej wpływa wiele czynników (dane kierowcy i pojazdu), nie ma na to pytanie jednoznacznej odpowiedzi. Przykładowe wyliczenia pokazują, że dzięki współdzieleniu pojazdu z bardziej doświadczonym kierowcą można zaoszczędzić nawet kilkaset złotych (w przypadku młodych kierowców, którzy szukali ubezpieczenia w maju 2021 roku oszczędność wyniosła średnio 481 zł). Każdy kierowca może poznać prognozowaną składkę, korzystając z kalkulatora OC na https://mubi.pl/ubezpieczenie-samochodu/kalkulator-oc-ac/.
PODSUMOWANIE
  • Współwłasność samochodu można stworzyć, sprzedając część udziałów w pojeździe lub przekazująć część auta w formie darowizny.
  • W każdym z tych przypadków konieczne jest zapłacenie podatku (w przypadku umowy kupna-sprzedaży nabywca powinien zapłacić PCC, a w przypadku umowy darowizny – obdarowany powinien zapłacić podatek od darowizny, jeśli wartość jego udziałów w pojeździe przekroczyła jeden z progów).
  • Konieczne jest zarejestrowanie pojazdu na każdego z udziałowców.
  • Wszyscy współwłaściciele powinni zostać zgłoszeni także ubezpieczycielowi, który obejmuje ochroną dany samochód (może dojść do rekalkulacji składki).
  • Jeśli jeden ze współwłaścicieli popadnie w długi, komornik ma prawo wystawić jego udziały w pojeździe na sprzedaż. Udziały te może kupić drugi współwłaściciel, aby uniknąć problemów związanych z użytkowaniem pojazdu z obcą osobą, która nabędzie do niego prawa. Jest to jednak rzadkość.
  • Współwłasność można znieść na dwa sposoby: poprzez sprzedanie pojazdu i podział zysku lub poprzez zakup udziałów jednego współwłaściciela przez drugiego.
  • O sprzedaży pojazdu, jak i o wszystkich innych kwestiach związanych z dysponowaniem pojazdem będącym wspólną własnością dwóch lub większej liczby ludzi, powinni decydować wszyscy współwłaściciele. Wyjątkiem są małżeństwa.
Oceń artykuł:
84,38
Loading...
zdjęcie autora
Autor artykułu: Monika Strzała

Redaktor z 4-letnim stażem w branży ubezpieczeniowej. Jest autorką kilkuset publikacji zarówno dotyczących ubezpieczeń komunikacyjnych, jak i turystycznych. Zdobytą dotychczas wiedzą chętnie dzieli się z użytkownikami porównywarki Mubi, tworząc artykuły, które już przydały się tysiącom kierowców. Doradza w zakresie zakupu polisy przez internet i przygotowuje kalkulacje cen, dzięki którym kierowcy mogą poznać aktualne tendencje na rynku ubezpieczeniowym.

Dołącz do dyskusji

15 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.


avatar autora komentarza
Jeny.. jest trochę tych formalności przy współwłasności pojazdu...ale jednak chyba się opłaca trochę pomęczyć po to by płacić niższe OC co nie?
avatar autora komentarza
czy ja wiem czy formalności przy współwłasności pojazdu są jakieś skomplikowane...pierwszy samochód też miałam na spółkę z wujem i łatwo to było wszystko załatwić. troche papierologii i tyle
avatar autora komentarza
przede wszystkim współwłasność auta robi się dla zniżek OC i dobrze że jest taka opcja, bo tak syn mój płaciłby 2k za swoje pierwsze auto. a dzięki mnie i moim zniżkom wyszło coś około połyowy mniej, dokładnie nie pamiętam
avatar autora komentarza
Generalnie współwłasność auta się opłaca najbardziej w przypadku młodych kierowców ze względu na niższe OC. Potem już nie trzeba brać współwłaściciela
avatar autora komentarza
Witam serdecznie. Mam pytanie odnośnie polisy. Dnia 19.12.2019r zakupiliśmy auto polisa poprzedniego właściciela obowiązuje do dnia 12.02.2020. Dziś z TU dostałem powiadomienie że w polisie zostały zaktualizowane dane więc zalogowałem się i okazuje się że ubezpieczyciel stworzył nową polisę na auto i składki płatnej do 17.01.2020 w kwocie 2 533,24zł. Dodam jeszcze że w umowie kupna sprzedaży dodaliśmy syna żeby w przyszłości miał zniżki, syn ma osiemnaście lat i w tym roku zdobył prawo jazdy. Auto jest z 95r i jego wartość wyliczane jest na 2100zł. Co w tym przypadku najlepiej zrobić? Jeżeli można to poproszę o pomoc. Pozdrawiam
avatar autora komentarza
Proszę skontaktować się z ubezpieczycielem i zapytać, skąd wynika kwota do zapłaty :) Warto pamiętać, że po zmianie właściciela samochodu firma ubezpieczeniowa ma prawo do rekalkulacji składki, czyli obliczenia jej na nowo.
avatar autora komentarza
Witam serdecznie. Kontaktowałem się z ubezpieczycielem tak zgadza się ubezpieczyciel zrobił rekalkulację składki. Finalnie sprawa zakończyła się tak że spisaliśmy umowę darowizny z dniem 20.12.2019r rozwiązałem obecną polisę OC (2 533,24zł) z dniem 31.12.2019r dopłacić musiałem 18,59zł. Zawarłem tylko na siebie polisę OC z nowym ubezpieczycielem z dniem 01.01.2020r koszt 886zł/rok. Dziękuje za udzielenie pomocy w mojej sprawie.
avatar autora komentarza
Witam za tydzien przeprowadzam sie do innego miasta . Dotychczas zameldowana bylam (i jeszcze przez chwile jestem ) pod tym samym adresem co i moj tata -współwłaściciel samochodu . Czy musze zmieniac tablice rejestracyjne i zmianiac dane w OC jesli adres jednego z wlascicieli sie nie zmienia ?
avatar autora komentarza
Tak, wymiana tablic rejestracyjnych jest obowiązkowa w takim przypadku. Dodatkowo należy pamiętać, że załatwiając tę sprawę w wydziale komunikacji wymagana jest obecność obu współwłaścicieli (lub pełnomocnictwa dla jednego z nich).
avatar autora komentarza
Witam, a co jeśli chcę się dopisać jako współwłaściciel auta rodzica (i dopisać się do ubezpieczenia), ale mieszkam w zupełnie innym mieście? Autem jeździ tylko rodzic, ja chcę jedynie rozpocząć naliczanie lat na zniżki.
To, że mieszkają Państwo w dwóch różnych miastach, nie wyklucza możliwości ustanowienia współwłasności pojazdu. Żeby zostać współwłaścicielem samochodu, konieczne jest przekazanie części udziałów w pojeździe przez obecnego właściciela (w tym przypadku rodzica) w drodze sprzedaży lub darowizny. Muszą Państwo zatem podpisać umowę kupna-sprzedaży lub sporządzić akt darowizny. Jeden z tych dokumentów będzie podstawą do zarejestrowania samochodu na nowego współwłaściciela (dopisanie współwłaściciela do dowodu rejestracyjnego). Jednocześnie powinni Państwo zgłosić ten fakt ubezpieczycielowi, który dopisze nową osobę do ubezpieczenia. Jeśli będą Państwo zawierać kolejną polisę, warto skorzystać z kalkulatora ubezpieczeń, np. na mubi.pl. Tam w formularzu znajdzie się miejsce na wpisanie danych współwłaściciela, m.in. na kod pocztowy i miejscowość, w której mieszka nowy udziałowiec.
avatar autora komentarza
Jestem głównym właścicielem auta. Mój tata był współwłaścicielem, ale zmarł. Muszę teraz to zmienić, czy w systemie będzie już to widoczne, że osoba jest uznana za zmarłą i ja z automatu jestem jedynym właścicielem auta?
Część pojazdu, której właścicielem był Pani tato, prawdopodobnie zostanie przekazana spadkobiercom. Jeśli zmarły określił w testamencie, kto ma przejąć należącą do niego część pojazdu po jego śmierci, to właśnie ta osoba zostanie współwłaścicielem. Jeśli testament nie został spisany, o tym, która z osób dziedziczących po zmarłym otrzyma tę część majątku, powinien zadecydować sąd. Oprócz Pani prawo do części samochodu może mieć także żona zmarłego oraz pozostałe jego dzieci.
avatar autora komentarza
Jaki jest minimalny % wartości auta, którą trzeba przepisać aby być współwłaścicielem?
avatar autora komentarza
Niestety nie znalazłem tu odpowiedzi. Otóż mam problem. Byłem w związku małżeńskim podczas którego kupiłem auto. Faktura na mnie. Podczas rejestracji auta została dodana żona jako współwłaściciel pojazdu. Następnie po kilku latach rozeszliśmy się i nastąpił rozwód. Auto zostało u mnie. Przez kilka lat wszelkie naprawy, serwisy robiłem ja aż do momentu gdy auto wzięło udział w wypadku. Czy obecnie sprzedając jako uszkodzone na części też musi być podpis współwłaściciela? Kontaktu niestety nie mam do byłej żony.