O czym musi pamiętać właściciel ubezpieczonej nieruchomości?

Ubezpieczenie domu lub mieszkania – jakie są obowiązki właściciela?

W samej nieruchomości, a także w przynależnych do niej pomieszczeniach, budynkach gospodarczych czy na posesji może dojść do różnego rodzaju szkód. Usunięcie skutków zdarzeń losowych w rodzaju zalania czy pożaru, usterek sprzętu AGD lub RTV, dewastacji mienia przez wandali, czy innych nieprzewidzianych sytuacji może naprawdę sporo kosztować, dlatego warto przygotować się na taką okoliczność, wykupując odpowiednie ubezpieczenie mieszkania lub domu.

Polisa mieszkaniowa ochroni ubezpieczonego przed finansowymi konsekwencjami różnych przykrych zdarzeń. W zależności od wybranego zakresu ochrony, właściciel nieruchomości będzie mógł liczyć choćby na wypłatę odszkodowania za uszkodzenia wyrządzone przez żywioły, czy pokrycie strat doznanych w wyniku kradzieży, ale także m.in. pomoc fachowców w ramach Home Assistance, czy rekompensatę szkód wyrządzonych innym osobom dzięki OC w życiu prywatnym. Ale czy zawsze?

Trzeba pamiętać, że pomoc ubezpieczyciela będzie zawsze warunkowana spełnieniem określonych przez niego warunków. Te są dokładnie wymienione w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU), czyli dokumencie, z którym powinien zapoznać się ubezpieczający przed zwarciem umowy. Choć każde towarzystwo może kształtować własne zasady, w praktyce wszędzie są one podobne, dlatego obowiązki spoczywające na ubezpieczającym nieruchomość można podzielić na 4 kategorie. Jakie?

1. Obowiązek informacyjny – przekazanie ubezpieczycielowi prawdziwych i aktualnych informacji na temat ubezpieczanej nieruchomości.
2. Obowiązek właściwego utrzymania ubezpieczonego mienia – może dotyczyć np. konieczności przeprowadzania regularnych kontroli instalacji.
3. Obowiązek zabezpieczenia mienia – dotyczy ochrony przed kradzieżą z włamaniem.
4. Obowiązki po szkodzie – dotyczą postępowania po wystąpieniu zdarzenia ubezpieczeniowego.

Obowiązek informacyjny przy ubezpieczeniu nieruchomości

Informacje podane ubezpieczycielowi przez klienta są podstawą obliczenia wysokości składki i udzielenia ochrony ubezpieczeniowej, dlatego tak ważne jest, aby były one zgodne z rzeczywistością. Zapisy na ten temat znajdziemy w OWU każdego towarzystwa. Dla przykładu zajrzyjmy do warunków ubezpieczenia mieszkaniowego „Twoje miejsce” UNIQA.

• Źródło: § 4 ust. 2 Ogólnych warunków ubezpieczenia mieszkaniowego „Twoje miejsce” UNIQA

Jakie informacje będą interesować ubezpieczyciela? Do obliczenia wysokości składki ubezpieczeniowej dla domu lub mieszkania potrzebne będą przede wszystkim dane nieruchomości (m.in. lokalizacja, metraż, wartość murów, elementów stałych i ruchomości), a także informacje o historii ubezpieczenia i o właścicielu/mieszkańcach. Podanie danych osobowych klienta będzie z kolei wymagane dopiero na etapie zakupu polisy.

Warto pamiętać, że ubezpieczyciel wymaga podania prawdziwych informacji, ale nie weryfikuje ich autentyczności na etapie zakupu polisy. Do tego może dojść dopiero przy okazji ubiegania się o odszkodowania. Jeśli wówczas ubezpieczyciel odkryje, że ubezpieczony zataił przed nim jakieś informacje np. na temat stanu nieruchomości, będzie to podstawą do odmowy wypłaty odszkodowania.

Co ważne, jeśli w trakcie okresu ubezpieczeniowego zmianie ulegną jakieś okoliczności, które były uwzględniane przy zawieraniu umowy, ubezpieczony ma obowiązek poinformować o tym fakcie ubezpieczyciela. Może to dotyczyć np. remontu w domu lub zakupu dodatkowych sprzętów objętych ochroną.

• Źródło: § 6 ust. 1-2 Ogólnych warunków ubezpieczenia mieszkaniowego „Twoje miejsce” UNIQA

Obowiązkowe przeglądy w nieruchomości a ubezpieczenie

Zawarcie umowy ubezpieczenia nieruchomości daje jej właścicielowi gwarancję otrzymania pomocy w razie szkody… pod pewnymi warunkami. Nie musisz się jednak przejmować, bo nie chodzi o nic wyjątkowego. Ubezpieczyciele chcą po prostu mieć pewność, że sam ubezpieczony we właściwy sposób dba o swoje mienie poprzez m.in.:

• utrzymanie i użytkowanie budynku zgodnie z przepisami prawa budowlanego,
• przestrzeganie zasad montażu i obsługi mienia,
• niezwłoczne usuwanie usterek i awarii,
• ogrzewanie budynku,
• odcięcie dopływu wody i nadzór nad budynkiem, gdy jest on niezamieszkały.

Jak widać, powyższe zalecenia to nie wymysły ubezpieczycieli, ale rzeczy, o które powinien dbać każdy rozsądny właściciel nieruchomości, żeby nie narażać na niebezpieczeństwo siebie i pozostałych domowników. Co więcej, niektóre z nich stanowią wymogi również pod względem prawnym, bo zostały określone w przepisach prawa budowlanego i pokrewnych. Dla przykładu:

• Źródło: Art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane

Kontrole muszą być oczywiście przeprowadzone przez specjalistę o odpowiednich kwalifikacjach i uprawnieniach, który po przeprowadzeniu przeglądu sporządzi z niego protokół – należy go koniecznie zachować wraz z pozostałą dokumentacją dotyczącą nieruchomości.

Szczegółowych zaleceń dotyczących np. częstotliwości wykonywanych przeglądów należy szukać w regulacjach prawnych pokrewnych do Prawa budowlanego bądź u samego ubezpieczyciela. Poniżej przykład dotyczący ubezpieczenia PZU Dom.

Częściej, bo co kilka miesięcy, należy natomiast usuwać zanieczyszczenia z przewodów dymowych i kominowych, czyli mówić prostszym językiem – po protu czyścić kominy z sadzy. Zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, trzeba to robić:

• co najmniej raz na kwartał – w przypadku palenisk opalanych paliwem stałym,
• co najmniej raz na pół roku – w przypadku palenisk opalanych paliwem płynnym i gazowym.

Obowiązek zabezpieczenia mienia w nieruchomości a ubezpieczenie

Dodatkowe obowiązki na właściciela nieruchomości może nałożyć wykupienie polisy obejmującej ochronę ubezpieczeniową na wypadek kradzieży z włamaniem. Ubezpieczyciele zwykle oferują tego rodzaju ochronę jako rozszerzenie polisy, a właściciel nieruchomości może nią objąć zarówno elementy stałe, jak i mienie ruchome znajdujące się w domu lub w mieszkaniu.

Aby ochrona była skuteczna, muszą jednak zostać spełnione wymienione w OWU warunki, do których mogą zaliczać się m.in.:

• wyposażenie domu w drzwi zewnętrzne o odpowiedniej konstrukcji i zamku,
• dbałość o odpowiedni montaż i stan techniczny drzwi zewnętrznych, okien, drzwi balkonowych i tarasowych,
• usunięcie otworów w stropach i ścianach, które umożliwiają wydostanie przedmiotów bez włamania,
• nieudostępnianie kluczy do nieruchomości osobom nieobjętym ubezpieczeniem lub nieupoważnionym.

Powyższe podstawowe rodzaje zabezpieczeń są wymieniane przez ubezpieczycieli powszechnie, ale każde towarzystwo może stosować również bardziej szczegółowe przepisy dotyczące choćby ochrony konkretnych rodzajów mienia, czy przedmiotów o wyjątkowo dużej wartości. Wówczas mogą być wymagane dodatkowe rodzaje zabezpieczeń, np. alarm antywłamaniowy.

Szkoda w nieruchomości – jakie są obowiązki ubezpieczonego?

Aby otrzymać odszkodowanie po szkodzie w mieszkaniu jego właściciel musi nie tylko spełnić warunki konieczne do objęcia nieruchomości ubezpieczeniem, ale także zachować się w odpowiedni sposób, gdy dojdzie do niefortunnego zdarzenia. Co to oznacza? Zajrzyjmy ponownie do cytowanego już wcześniej OWU firmy UNIQA.

• Źródło: § 17 ust. 1 Ogólnych warunków ubezpieczenia mieszkaniowego „Twoje miejsce” UNIQA

Tego rodzaju zapis znajdziemy w dokumentach OWU każdego ubezpieczyciela, ale na nim obowiązki ubezpieczonego po szkodzie się nie kończą. Zazwyczaj należą do nich m.in.:

• ratowanie mienia lub zmniejszenie rozmiarów szkody (o ile to możliwe),
• niezwłoczne powiadomienie ubezpieczyciela o zdarzeniu (dokładny termin może wynosić od 3 do 7 dni),
• niezwłoczne powiadomienie o zdarzeniu policji lub innych służb (w zależności od rodzaju zdarzenia),
• powiadomienie o zdarzeniu administratora budynku (jeśli źródło zdarzenia znajduje się poza ubezpieczonym lokalem),
• niedokonywanie zmian w miejscu szkody do czasu oględzin przez ubezpieczyciela (chyba że jest to konieczne),
• udostępnienie miejsca zdarzenia do oględzin (ubezpieczyciel wyznaczy je w określonym terminie),
• dostarczenie ubezpieczycielowi wymaganych dokumentów (np. potwierdzających wartość uszkodzonego mienia),
• udzielenie ubezpieczycielowi wszelkich informacji o zdarzeniu (np. na temat jego przyczyn).

Konsekwencje zaniedbania obowiązków przez ubezpieczonego

Skoro towarzystwa ubezpieczeniowe wyznaczają swoim klientom tak wiele obowiązków dotyczących zarówno zawarcia umowy ubezpieczenia, jak i samej ochrony oraz wypłaty odszkodowania, to można się spodziewać, że ich nieprzestrzeganie będzie mieć poważne konsekwencje. I rzeczywiście, taka sytuacja nie skończy się dla ubezpieczonego niczym przyjemnym. A dokładnie?

Konsekwencje zaniedbania obowiązków wynikających z umowy ubezpieczenia domu lub mieszkania będą miały przede wszystkim wymiar finansowy. Ubezpieczony może bowiem:

• otrzymać pomniejszone odszkodowanie,
• całkowicie utracić prawo do odszkodowania.

Brak wsparcia finansowego np. po pożarze lub zalaniu mieszkania może być dla jego właściciela fatalny i oznaczać nie tylko utratę dachu nad głową, ale też dorobku całego życia. Trzeba jednak pamiętać, że przestrzeganie obowiązków określonych w OWU wyjdzie ubezpieczonemu na dobre nie tylko w kwestii należnej rekompensaty. Przede wszystkim chodzi o bezpieczeństwo nasze i wszystkich domowników, a temu przecież służą regularne przeglądy czy inne zabezpieczenia.

Ubezpieczenie nieruchomości – o czym trzeba pamiętać?

Przestrzeganie obowiązków wynikających z zapisów OWU to jedno, ale nie można zapominać o tym, że aby polisa dla domu czy mieszkania zapewniała skuteczną ochronę naszego mienia, musimy wziąć pod uwagę jeszcze szereg innych czynników. Co takiego będzie miało szczególne znaczenie w przypadku ubezpieczenia nieruchomości?

1. Właściwe określenie wartości ubezpieczonego mienia – wybrana suma ubezpieczenia murów, elementów stałych czy ruchomości powinna być jak najbliższa ich rzeczywistej wartości, w przeciwnym razie możemy otrzymać zaniżone odszkodowanie lub przepłacić za polisę.
2. Sprawdzenie ograniczeń i wyłączeń ochrony – każda polisa ma określone limity dotyczące kwot lub liczby świadczeń, do tego w OWU znajdziesz inne wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela, z którymi koniecznie trzeba się zapoznać przed kupnem polisy.
3. Przestrzeganie terminów określonych w polisie – chodzi zarówno o zgłoszenie szkody w wymaganym czasie od jej zaistnienia, ale także o termin zapłacenia składki ubezpieczeniowej lub jej raty.
4. Wybór ochrony o odpowiednim zakresie – ubezpieczony sam decyduje o zakresie i rodzaju ochrony ubezpieczeniowej dla domu lub mieszkania, dlatego warto dobrze przemyśleć, co rzeczywiście może się nam przydać i dopasować polisę konkretnie do swoich potrzeb.

Błędy przy ubezpieczeniu nieruchomości mogą skutkować nie tylko tym, że w razie szkody nie otrzymasz odpowiedniej pomocy, ale też przepłacisz za polisę, która nie będzie Ci potrzebna. Skorzystaj z kalkulatora ubezpieczenia mieszkania i domu, aby porównać w jednym miejscu oferty różnych towarzystw i wybrać tę, która najlepiej będzie odpowiadać Twoim oczekiwaniom.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o obowiązki właściciela ubezpieczonej nieruchomości