Opóźniony pociąg – czy przysługuje mi odszkodowanie?

Czy wiesz, jakie prawa przysługują Ci w przypadku opóźnienia pociągu? Przeczytaj poniższy artykuł, a dowiesz się, o jakie odszkodowanie może starać się pasażer opóźnionego pociągu oraz jakie inna prawa przysługują pasażerowi w takiej sytuacji. W artykule wskazujemy podstawę prawną roszczenia odszkodowawczego, a także wskazujemy, w jaki sposób należy złożyć wniosek o odszkodowanie.

Odszkodowanie za opóźniony pociąg – przepisy unijne

Jeśli Twój pociąg opóźnił się o co najmniej 60 minut, możesz starać się o odszkodowanie na podstawie przepisów unijnych. Rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym, reguluje kwestię odszkodowania przysługującego pasażerom w przypadku opóźnienia pociągu.

Zgodnie z przepisami, pasażer ma prawo do odszkodowanie, które wynosi:

  • 25% ceny biletu w przypadku opóźnienia wynoszącego od 60 minut do 119 minut,
  • 50% ceny biletu w przypadku opóźnienia wynoszącego 120 minut lub więcej.

W rozporządzeniu zaznaczono jednak, że przewoźnik może ustalić minimalny próg, poniżej którego odszkodowanie nie będzie wypłacane. Jeśli więc wysokość odszkodowania wyniesie mniej niż ustalony próg, przewoźnik nie będzie musiał wypłacać odszkodowania. Rozporządzenie wskazuje, że próg ten nie może być wyższy niż 4 euro – polscy przewoźnicy stosują ten maksymalny próg.

Istotne kwestie:

  • aby uzyskać odszkodowanie, muszą być spełnione następujące przesłanki: wystąpiło opóźnienie (co najmniej 60 minutowe), do przewoźnika, który obsługuje połączenie, mają zastosowanie przepisy unijne, wysokość wyliczonego odszkodowanie jest wyższa od ustalonego progu 4 euro. Ważne jest to, że dla przyznania odszkodowania nie ma znaczenia, z jakich powodów nastąpiło opóźnienie. Nawet jeśli opóźnienie wystąpiłoby z przyczyn niezależnych od przewoźnika (np. z powodu działania siły wyższej), pasażer i tak będzie miał prawo do zwrotu części należności za bilet (zgodnie z wyrokiem Trybunały Sprawiedliwości UE, wydanego w sprawie C-509/11),
  • odszkodowanie może zostać wypłacone w formie bonu, kuponu lub w innej postaci. Przewoźnik wypłaci odszkodowanie w formie pieniężnej tylko, jeśli pasażer wyraźnie zaznaczy takie żądanie we wniosku o wypłatę odszkodowania.

Kiedy stosuje się przepisy dotyczące opóźnienia?

Niestety wskazane wyżej przepisy nie dotyczą wszystkich połączeń kolejowych. Powyższe regulacje obowiązują jedynie w stosunku do opóźnień pociągów dalekobieżnych kategorii: Intercity (IC), Express Intercity Premium (EIP), Express Intercity (EIC), InterREGIO (IR), Twoje Linie Kolejowe (TLK) oraz do połączeń międzynarodowych, odbywających się pomiędzy krajami należącymi do UE

Inne prawa pasażera

W przypadku wystąpienia opóźnienia pociągu, pasażerowie powinni być na bieżąco informowani przez przewoźnika lub zarządcę stacji kolejowej o przybliżonym czasie opóźnienia. Na żądanie pasażera przewoźnik powinien wystawić zaświadczenie na bilecie dot. opóźnienia. Ponadto w przypadku opóźnień co najmniej 60-minutowych pasażerom przysługuje prawo do:

  • bezpłatnego posiłku i napojów – odpowiednio do czasu oczekiwania,
  • bezpłatnego zakwaterowania lub transportu pomiędzy stacją a miejscem zakwaterowania – jeśli jest to fizycznie możliwe i powstała konieczność noclegu przez jedną lub kilka nocy lub niezbędny jest dodatkowy pobyt,
  • jeśli pociąg został unieruchomiony na trasie, pasażerom przysługuje bezpłatny transport: na stacje, do miejsca odjazdu zastępczego środka, do miejsca przeznaczenia.

Należy również zaznaczyć, że jeśli połączenie nie może być dalej wykonywane, przewoźnik powinien zapewnić transport zastępczy.

Kiedy odszkodowanie nie przysługuje?

Jak już wyżej wskazano, regulacje dotyczące odszkodowania nie dotyczą wszystkich przewoźników – odszkodowanie przysługuje tylko w odniesieniu do kursów obsługiwanych przez wymienionych wyżej przewoźników. Wspomniane wcześniej przepisy nie będą miały więc zastosowania np. do przewoźników miejskich, podmiejskich czy niektórych regionalnych linii.

Ponadto odszkodowanie nie będzie przysługiwało, jeśli wysokość odszkodowania będzie niższa niż 4 euro.

Jak zgłosić wniosek o wypłatę odszkodowania za opóźniony pociąg?

Odszkodowanie wypłacane jest na wniosek pasażera. We wniosku należy wskazać swoje dane, napisać, jakiego połączenia dotyczy roszczenie, wskazać, jakie było opóźnienie pociągu oraz określić swoje żądanie. Warunki przyznania odszkodowania są elastyczne co do formy. Jeśli więc zależy Ci na uzyskaniu odszkodowania w formie pieniężnej, to musisz to wprost wskazać we wniosku, podając jednocześnie numer konta, na który przewoźnik ma dokonać przelewu.

Wniosek możesz wysłać drogą tradycyjną lub złożyć w specjalnie wyznaczonej kasie. Kasy obsługujące reklamacje nie występują jednak na każdej stacji kolejowej. Spotkasz je raczej na większych dworcach. Warto sprawdzić na stronie przewoźnika, jakie dopuszcza możliwości kontaktu. Najszybciej bowiem będzie złożyć wniosek drogą elektroniczną, wysyłając go na maila przewoźnika lub wypełniając przeznaczony do tego formularz na stronie przewoźnika.

Przewoźnik kolejowy ma miesiąc na rozpatrzenie Twojej reklamacji.

Dochodzenie roszczeń na podstawie przepisów krajowych

Opisane wyżej regulacje nie wykluczają możliwości dochodzenia roszczeń na zasadach wynikających z ustawy z dnia 15 listopada 1984 Prawo przewozowe (Dz.U.2020.8). Na mocy regulacji wskazanej ustawy o odszkodowanie mogą starać się zarówno pasażerowie kursu, którym należy się również odszkodowanie wynikające z przepisów unijnych (fakt możliwości dochodzenia roszczenia na podstawie regulacji unijnych nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń na podstawie przepisów krajowych), jak i pasażerowie innych opóźnionych pociągów, co do których przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania, czyli np. pasażerowie Kolei Śląskich.

UWAGA!

Zgodnie z art. 62 ust. 1: Przewoźnik odpowiada za szkodę, jaką podróżny poniósł wskutek przedwczesnego odjazdu środka transportowego. Ponadto zgodnie z art. 62 ust. 2: Przewoźnik odpowiada za szkodę, jaką poniósł podróżny wskutek opóźnionego przyjazdu lub odwołania regularnie kursującego środka transportowego, jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika.

Zatem pasażer może ubiegać się o odszkodowanie zarówno w sytuacji, w której pociąg odjechał za wcześnie, jak i w przypadku opóźnienia. Co istotne, część art. 62 ust. 2 została uznana przez Trybunał Konstytucyjny w 2008 roku za niezgodny z Konstytucją RP, chodzi tu dokładnie o zwrot ,,jeżeli szkoda wynikła z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika”. Pasażer powinien jednak wykazać, że doznał szkody i że szkoda ta wynikła z faktu, że pociąg był opóźniony. Trzeba więc wykazać związek przyczynowo – skutkowy.

Jakie odszkodowanie za opóźnienie pociągu przysługuje w krajach graniczących z Polską?

Za granicą linie kolejowe także rekompensują pasażerom opóźnienie w dojeździe na stację docelową. W Niemczech podróżnym posiadającym ciągły międzynarodowy bilet Deutsche Bahn zwraca pieniądze w takim samym wymiarze, jak ma to miejsce w Polsce. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku niemieckich linii kolejowych. Posiadacze biletu German Rail Pass podróżujący 1. klasą powinni otrzymać odszkodowanie w wysokości 7,5 euro, a podróżujący 2. klasą – 5 euro pod warunkiem, że opóźnienie na stacji docelowej wyniosło 3 razy po 60 minut. Z kolei posiadacze biletu InterRail Germany Pass otrzymują 10 euro bez względu na klasę, która podróżują. Warunkiem otrzymania rekompensaty jest dwukrotne opóźnienie wynoszące 60 minut na stacji docelowej.

Na Słowacji pasażerowie, których pociąg jest opóźniony o co najmniej 2 godziny, powinni otrzymać 100% zwrotu za zakupiony bilet, a pasażerowie, których pociąg jest spóźniony od 60 do 120 minut, powinni otrzymać 50% zwrotu za zakupiony bilet.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o odszkodowanie za opóźniony pociąg

Kiedy można się domagać odszkodowania za opóźniony pociąg?

Zasady w tym względzie regulują przepisy unijne. Zgodnie z nimi pasażer może domagać się odszkodowania, jeśli wystąpiło co najmniej 60-minutowe opóźnienie, a wysokość należnej rekompensaty to co najmniej 4 euro. Kwota odszkodowania może wynieść 25% ceny biletu, jeśli opóźnienie pociągu wyniosło od 60 do 119 minut, lub aż 50%, jeśli opóźnienie było większe.

Czy odszkodowania za opóźnienie dotyczą wszystkich połączeń kolejowych?

Przepisy unijne w tym względzie obowiązują tylko w przypadku pociągów dalekobieżnych Intercity, Express Intercity Premium, Express Intercity, InterREGIO oraz TLK. Stosuje się je również do połączeń międzynarodowych, o ile odbywają się pomiędzy krajami członkowskimi Unii Europejskiej. W przypadku innych połączeń o odszkodowanie można się ubiegać na podstawie przepisów krajowych.

W jaki sposób złożyć wniosek odszkodowawczy za opóźniony pociąg?

Niekiedy można to zrobić już na dworcu, o ile znajdują się tam kasy, w których rozpatrywane są reklamacje. Jeśli nie ma takiej możliwości, wniosek można wysłać tradycyjną pocztą lub online. Niektórzy przewoźnicy udostępniają w tym celu na swoich stronach specjalne formularze.

Co, jeśli przewoźnik odmówi odszkodowania?

Jeśli pasażer złoży reklamację, której przewoźnik nie uzna i nie zechce wypłacić odszkodowania za opóźnienie pociągu, pasażer może skierować sprawę do sądu cywilnego, który rozstrzygnie spór. W takich sytuacjach pomocy można szukać również u Rzecznika Praw Pasażera Kolei Rzecznika Praw Pasażera Kolei, który pomoże rozstrzygnąć spór polubownie.

PODSUMOWANIE
  • W przypadku opóźnienia kursu obsługiwanego przez pociągi Intercity (IC), Express Intercity Premium (EIP), Express Intercity (EIC), InterREGIO (IR), Twoje Linie Kolejowe (TLK), pasażerowi przysługuje odszkodowanie w wysokości od 25% ceny biletu do 50%, w zależności od czasu opóźnienia. Powyższe stosuje się także do połączeń międzynarodowych, jeśli kurs odbywa się pomiędzy państwami UE.
  • Jeśli opóźnienie wynosi od 60 do 119 minut, pasażerowi przysługuje odszkodowanie w wysokości 25% wartości biletu, jeśli opóźnienie wynosiło 120 minut lub więcej to pasażerowi przysługuje 50% wartości biletu.
  • Przewoźnik nie wypłaci odszkodowania, jeśli jego wysokość wynosi mniej niż 4 euro.
  • Jeśli Twój kurs nie kwalifikuje się do uzyskania odszkodowania na podstawie Rozporządzenia (WE) nr 1371/2007, wciąż możesz ubiegać się o odszkodowanie na podstawie ustawy – Prawo przewozowe, jeśli na skutek opóźnienia poniosłeś szkodę.
  • O odszkodowanie na podstawie ustawy Prawo Przewozowe może ubiegać się także osoba, która otrzymała rekompensatę za opóźnienie na podstawie przepisów unijnych. Prawo do jednego nie wyklucza drugiego.

zdjęcie autora
Autor artykułu: Agnieszka Kazimierczak

Od 2019 roku jest członkiem Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu, gdzie odbywa aplikację radcowską. Doświadczenie zawodowe zdobywała we wrocławskich kancelariach, pracując u boku profesjonalistów. Pomagała konsumentom w sporach z ubezpieczycielami. Swoją wiedzą i doświadczeniem dzieli się z czytelnikami mubi.pl.

Wystaw ocenę
34,33
Loading...

Dołącz do dyskusji

1 komentarzy

avatar autora komentarza

Uprzejmie informujemy, że komentarze zawierające wulgaryzmy lub informacje niezgodne z zasadami języka polskiego nie będą publikowane w serwisie.


avatar autora komentarza
Czyli klient jest na straconej pozycji. Pociągi mogą się dowolnie spóźniać a odszkodowanie praktycznie nie do odzyskania. Nikt mi czasu nie zwróci zmarnowanego na przystanku lub w pociągu Jeśli jednak nie będę miała biletu zakupionego przed droga yo muszę zapłacić opłatę dodatkową bez wyjątku.