Sprzedaż samochodu przez współwłaścicieli – jak powinna wyglądać umowa?

Planując zakup używanego samochodu, należy skupić się nie tylko na weryfikacji stanu technicznego pojazdu, ale również na zachowaniu wszelkich formalności. Zanim podpiszesz umowę sprzedaży, sprawdź czy została skonstruowana w należyty sposób. W poniższym artykule wskazujemy jak powinna wyglądać umowa sprzedaży samochodu oraz wyjaśniamy na jakie elementy należy zwrócić uwagę kupując auto od współwłaścicieli. Poniższy poradnik kierowany jest również do osób, które planują sprzedać samochód stanowiący ich współwłasność.

Czy współwłaściciel może sprzedać samochód bez zgody drugiego?

Współwłasność w przypadku samochodów jest dosyć powszechnym zjawiskiem. Z instytucji współwłasności korzystają w szczególności młodzi kierowcy, którzy dzięki posiadaniu samochodu we współwłasności z bardziej doświadczonym kierowcą, mogą liczyć na obniżenie składki ubezpieczeniowej. Do powstania współwłasności niezbędna jest sprzedaż udziałów lub przekazanie ich w formie darowizny, więcej na temat ustanowienia współwłasności przeczytasz w artykule: https://mubi.pl/poradniki/wspolwlasnosc-pojazdu-od-strony-formalnej-co-trzeba-wiedziec/

Opisana wyżej współwłasność jest współwłasnością w częściach ułamkowych. Przy tego rodzaju współwłasności, każdy ze współwłaścicieli może bez zgody pozostałych rozporządzać swoim udziałem, zgodnie z art. 198 Kodeksu Cywilnego. Współwłaściciel nie może jednak podejmować czynności przekraczających czynności zwykłego zarządu, bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Wynika to z art. 199 Kodeksu Cywilnego, w którym wskazano, że: do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Sprzedaż samochodu jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, zatem jeden współwłaściciel nie może sprzedać wspólnego pojazdu bez wiedzy i zgody drugiej osoby, której przypadają udziały. Teoretycznie możliwa jest natomiast sprzedaż swoich udziałów, bowiem każdy ze współwłaścicieli może samodzielnie rozporządzać swoją częścią, trzeba jednak zastanowić się czemu miałoby służyć takie rozwiązanie – potencjalny klient będzie chciał nabyć samochód na własność, a nie jedynie udział. Z powyższych względów takie rozwiązanie jest raczej rzadko spotykane w praktyce.

Czy małżonek może sprzedać samochód bez wiedzy drugiego?

Czy małżonek może sprzedać auto bez wiedzy drugiego? Odpowiedź brzmi tak. Sprawa wymaga wyjaśnienia, wobec powyższych treści dotyczących współwłasności, a w szczególności wobec wskazanej wcześniej niemożności sprzedaży samochodu przez współwłaściciela bez zgody drugiego.

Różnica wynika z przepisów, które dotyczą małżonków. Wcześniej odniesiono się do regulacji Kodeksu Cywilnego, w przypadku małżonków natomiast trzeba zwrócić uwagę na przepisy Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego. W momencie zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa. Oczywiście małżonkowie mogą w sposób odmienny uregulować tę kwestię, ustalając rozdzielność majątkową, niemniej na potrzeby artykułu zajmiemy się przypadkiem, w którym dochodzi do powstania wspólności majątkowej, tj. wspólności ustawowej. Wspólność majątkowa jest współwłasnością łączną, nie ma tutaj mowy o żadnych udziałach. Zgodnie z art. 36 § 2 krio każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym – chyba że przepisy stanowią inaczej. Kiedy przepisy stanowią inaczej? Odpowiedzi należy szukać w art. 37 krio, w którym enumeratywnie wskazano do jakich czynności zarządzania majątkiem wspólnym jest potrzebna zgoda drugiego małżonka. Zgoda małżonka potrzebna jest do dokonania:

  • czynności prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków
  • czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal
  • czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa
  • darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych

Czynności wymienione wyżej będą nieważne, jeśli drugi małżonek nie wyraził zgody lub nie potwierdził umowy zawartej przez współmałżonka. Jak wynika z powyższego, sprzedaż samochodu nie wlicza się do czynności, co do których należy uzyskać zgodę małżonka. Sprzedaż jednak będzie nieważna, jeśli przed zawarciem umowy małżonek dowiedział się o tym, że jego współmałżonek chce sprzedać samochód i wobec powyższego sprzeciwi się tej czynności, o czym poinformuje jednocześnie potencjalnego kupca, bowiem zgodnie z art. 36[1]§2 krio: sprzeciw jest skuteczny wobec osoby trzeciej, jeżeli mogła się z nim zapoznać przed dokonaniem czynności prawnej.

Czy współwłaściciel musi być obecny przy sprzedaży samochodu?

Umowa sprzedaży samochodu powinna być podpisana przez wszystkich współwłaścicieli. Przed podpisaniem umowy należy wylegitymować osoby podpisujące, aby uzyskać pewność że dane podane w umowie są zgodne z rzeczywistością. Czy wobec faktu, że współwłaściciel potrzebuje zgody drugiego do sprzedaży samochodu, ta druga osoba musi być obecna przy podpisywaniu umowy? Niekoniecznie. Jeśli współwłaściciel posiada pisemne umocowanie do działania w imieniu tej drugiej osoby, to nie muszą oboje uczestniczyć przy sprzedaży.

Jak powinna wyglądać umowa sprzedaży samochodu?

W pierwszej kolejności w umowie sprzedaży auta należy wskazać datę i miejsce zawarcia umowy oraz określić dokładnie strony umowy. Wskazując strony umowy należy podać następujące dane osobowe: imię i nazwisko, adres zamieszkania, PESEL, nr dowodu osobistego oraz dane kontaktowe (numer telefonu czy też adres e-mail). Kolejnym krokiem jest precyzyjne określenie przedmiotu umowy – w umowie należy dokładnie wskazać jaki samochód jest przedmiotem sprzedaży, tj. należy określić jego markę i model, rok produkcji, nr silnika, nr nadwozia, nr rejestracyjny oraz przebieg. W dalszej kolejności należy wskazać cenę oraz sposób płatności. Ponadto umowa powinna zawierać oświadczenia stron, przede wszystkim sprzedawca powinien oświadczyć, że:

  • samochód jest jego własnością
  • samochód jest wolny od praw oraz roszczeń osób trzecich
  • stan prawny oraz techniczny pojazdu w chwili wydania jest zgodny z dokumentami załączonymi do umowy.
  • nie toczy się żadne postępowanie sądowe oraz egzekucyjne, którego przedmiotem miałby być sprzedawany samochód

Dodatkowo sprzedawca oświadcza, że samochód nie ma wad technicznych, które są mu znane, a o których nie powiadomił kupującego, z kolei kupujący oświadcza, że znany jest mu stan techniczny samochodu i nie wnosi żadnych uwag w tym zakresie.

Nie wiesz jak powinna wyglądać umowa sprzedaży auta zawierana pomiędzy osobami fizycznymi? W razie potrzeby skorzystaj z naszego wzoru umowy sprzedaży samochodu które możesz pobrać tutaj: PDF lub docx.

Jakie elementy zawiera umowa sprzedaży auta przez współwłaścicieli?

W umowie sprzedaży, jako sprzedawcę należy wskazać każdego ze współwłaścicieli. Poniżej przedstawiam przykładową komparycję umowy:

Umowa zawarta dnia …………………….. w …………………… pomiędzy:

Janina Kowalska, zam. …………………………………., PESEL ……………………… legitymująca się dowodem osobistym o nr i serii: ………………………. wydanym przez …………………….., nr tel. …………………,

Arek Polak, zam. …………………………. PESEL ……………………… legitymującym się dowodem osobistym o nr i serii: ………………………. wydanym przez …………………….., nr tel. …………………,

Zwanymi dalej łącznie: Sprzedawcą

Adamem Wieczorkiem, zam. …………………………………., PESEL ……………………… legitymującym się  dowodem osobistym o nr i serii: ………………………. wydanym przez …………………….., nr tel. …………………

Zwany dalej Kupującym

Pamiętaj, aby wskazać dane kontaktowe – może być to zarówno adres korespondencyjny, nr telefonu jak i również adres e-mail.

Umowa sprzedaży samochodu przez współwłaścicieli powinna więc zawierać: dane każdego ze współwłaścicieli jako strony umowy oraz podpisy każdego ze współwłaścicieli. Któremu ze współwłaścicieli przekazać zapłatę? To czy zapłata zostanie uiszczona na konto lub do rąk jednego ze współwłaścicieli, czy każdy z nich dostanie po połowie zależy od tego jak strony umowy się umówiły, sposób zapłaty oraz sposób i termin odbioru samochodu powinny zostać dookreślone w umowie. Pod tym linkiem znajdziesz wzór umowy sprzedaży samochodu przez współwłaścicieli.

PODSUMOWANIE
  • Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać samodzielnie przypadającym mu udziałem. Współwłaściciel nie może jednak sprzedać samochodu bez wiedzy i zgody drugiego.
  • Inaczej wygląda sytuacja małżonków, którzy pozostają we wspólności majątkowej – każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym (zgoda wymagana jest tylko w przypadkach wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym), zatem każdy z nich może sprzedać samochód bez zgody drugiego.
  • W przypadku sprzedaży samochodu przez jednego z małżonków, drugi może jednak sprzeciwić się tej czynności – sprzeciw będzie skuteczny wobec potencjalnego kupca, jeśli zostanie o nim poinformowany przed podpisaniem umowy sprzedaży.
  • Umowa sprzedaży auta przez współwłaścicieli powinna zawierać dane i podpisy każdego z nich.
  • Umowa sprzedaży samochodu, który stanowi współwłasność powinna zostać podpisana przez każdego ze współwłaścicieli, chyba że jeden z nich posiada pisemne umocowanie do działania w imieniu drugiej osoby.

Oceń artykuł:

Loading...
zdjęcie autora
Autor artykułu: Agnieszka Kazimierczak

W 2014 roku ukończyła kierunek Europeistyka na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego. W międzyczasie rozpoczęła studia na kierunku prawo, na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, które ukończyła w 2018 roku.

Dołącz do dyskusji

0 komentarzy
Skomentuj jako pierwszy!