Ubezpieczenie pasażerów

Wypadki zdarzają się na polskich drogach każdego dnia. To ważne, aby w przypadku poważniejszych wypadków ochroną objęty był nie tylko kierowca, ale także pasażerowie, którzy z nim podróżują. O tym kiedy pasażer jest objęty ochroną ubezpieczeniową i czego może się domagać, przeczytasz w poniższym artykule.

W jaki sposób ubezpieczenie OC chroni pasażerów?

Ubezpieczenie OC ma za zadanie otoczyć ochroną osoby poszkodowane w wyniku wypadku samochodowego. Poszkodowanym jest nie tylko kierowca, który ucierpiał na skutek zderzenia z innym pojazdem. Osobą poszkodowaną może być również pasażer. Tak naprawdę status osoby poszkodowanej będzie przypisany do każdego uczestnika wypadku drogowego, który nie jest sprawcą wypadku. Może więc być to zarówno drugi kierowca (ten, który nie ponosi winy za zdarzenie), pasażer czy potrącony pieszy.

Co istotne, ochroną ubezpieczeniową objęte są również osoby, które podróżowały ze sprawcą wypadku. Sprawca wypadku odpowiada wobec pasażerów na zasadzie ryzyka, a więc poszkodowani nie muszą wykazywać jego winy, aby uzyskać odszkodowanie.

Przykład

Kierowca Opla podróżował z małoletnią córką i synem. Nagle z bocznej drogi, wjechał w niego rozpędzony samochód. Kierowca Audi był nietrzeźwy, podróżował z dziewczyną, nie zastosował się do przepisów panujących na danym odcinku drogi, w wyniku czego doprowadził do wypadku.

W tej sytuacji kierowca Opla i kierowca Audi odpowiadają wobec siebie na zasadzie winy. Kierowca Opla może więc uzyskać odszkodowanie z OC kierowcy Audi, jeśli wykaże, że jest on odpowiedzialny za wypadek. Pomocne w tym będą dokumenty i dowody przeprowadzone w ramach postępowania karnego, jednak trzeba mieć na uwadze, że może przedłużyć to proces uzyskiwania odszkodowania. Inaczej będzie wyglądać sytuacja pasażerów: zarówno dzieci kierowcy Opla, jak i dziewczyna, która podróżowała z chłopakiem Audi, mogą domagać się odszkodowania od ubezpieczyciela, u którego kierowca Audi ma wykupione OC. Nie muszą oni wykazywać winy sprawcy, co w znaczący sposób może wpłynąć na szybkość wypłaty odszkodowania.

Warto również dodać, że relacje czy też więzi łączące kierowcę z pasażerami nie mają znaczenia. Jeśli np. kierowca podróżuje z córką i nagle straci panowanie nad pojazdem, w wyniku czego uderzy w drzewo, to sam co prawda nie uzyska odszkodowania ze swojego OC, bowiem zostanie uznany za sprawcę, niemniej jednak jego córka będzie uprawniona do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od ubezpieczyciela, u którego jej ojciec ma wykupione OC. Jeśli w opisanej wyżej sytuacji doszłoby do śmierci dziewczyny, to jej najbliższa rodzina (z wyjątkiem ojca) mogłaby starać się o zwrot kosztów pogrzebu oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.

Kiedy pasażer nie uzyska odszkodowania z OC?

Fakt, że sprawca wypadku odpowiada wobec pasażerów na zasadzie ryzyka, świadczy o ich wzmożonej ochronie. Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka jest surowszą formą odpowiedzialności – kierowca odpowiada niezależnie od swojej winy. Niemniej jednak są sytuacje, w których kierowca może uwolnić się od odpowiedzialności. Przede wszystkim kierowca może tak postąpić, jeżeli szkoda powstała z wyłącznej winy poszkodowanego. Ciężko wyobrazić sobie sytuację, w której to pasażer jest winny zaistniałego wypadku, jednak takie przypadki też się zdarzają. 

Wyobraź sobie, że między kierowcą, a pasażerem doszło do awantury, następnie pasażer szarpnął gwałtownie kierownicą. Doszło do wypadku, samochód wylądował w rowie. Obie osoby poniosły poważne obrażenia. W takiej sytuacji można uznać, że to zachowanie pasażera doprowadziło do wypadku, kierowca nie miał szansy zareagować, w związku z czym pasażer nie uzyska odszkodowania.

Czego może domagać się pasażer z OC sprawcy?

Pasażerowi przysługują stosowne roszczenia wobec zakładu ubezpieczeń, w którym sprawca ma wykupione OC, jeśli w wyniku wypadku stał się osobą poszkodowaną. Osoba poszkodowana może domagać się od ubezpieczyciela m.in:

  • zwrotu kosztów leczenia,
  • zwrotu kosztów dojazdów do placówek leczniczych,
  • zwrotu kosztów rehabilitacji,
  • zwrotu kosztów zniszczonych rzeczy,
  • zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
  • zwrotu utraconego zarobku,
  • renty.

Są to oczywiście tylko przykłady, w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Zakres roszczeń będzie więc zależał od konkretnych okoliczności i przede wszystkim od wygenerowanych kosztów. Może np. dojść do sytuacji, w której osoba poszkodowana nie była w stanie przez 2 miesiące wykonywać samodzielnie podstawowych czynności i potrzebowała opieki. W takiej chwili będzie należał jej się również zwrot kosztów opieki. O ile odszkodowanie obejmujące koszty powstałe na skutek wypadku, oblicza się zazwyczaj na podstawie przedłożonych paragonów (czyli faktycznie poniesionych wydatków) o tyle wysokość zadośćuczynienia jest ciężka do określenia. Przepisy nie wskazują, ile ubezpieczyciel powinien wypłacić pieniędzy w ramach zadośćuczynienia, KNF przedstawił jedynie wytyczne, który zakłady ubezpieczeń powinny się kierować ustalając wysokość świadczenia. W praktyce jednak ubezpieczyciele wypłacają zaniżone kwoty, często zdarza się tak, że poszkodowany, który wystąpi z roszczeniem do sądu, otrzymuje kilkukrotnie wyższe zadośćuczynienie i odszkodowanie.

Przewóz grzecznościowy – odszkodowanie dla pasażera

Zgodnie z art. 436 § 2 Kodeksu Cywilnego:

W razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Również tylko na zasadach ogólnych osoby te są odpowiedzialne za szkody wyrządzone tym, których przewożą z grzeczności.

Co to oznacza w praktyce? Jak wcześniej wskazano kierowca co do zasady odpowiada wobec pasażerów na zasadzie ryzyka, a więc pasażer nie musi wykazywać winy kierowcy, aby uzyskać odszkodowanie. Wyjątkiem od tej zasady jest przewóz grzecznościowy. Kierowca, który oferuje przewóz grzecznościowy, odpowiada wobec osoby przewożonej na zasadzie winy, zatem takiej osobie będzie trudniej uzyskać odszkodowanie (będzie musiała wykazać winę kierowcy). Sprawa nie jest taka prosta do wyjaśnienia, w praktyce wielokrotnie pojawia się problem z ustaleniem, czym jest tak naprawdę przewóz grzecznościowy. Często uznaje się, że jest to przewóz nieodpłatny. Taka definicja jest jednak niewystarczająca. W tej kwestii należy kierować się orzecznictwem sądów, które stoją na stanowisku, że przewóz grzecznościowy nie jest równoznaczny z przewozem nieodpłatnym, ważne jest, aby osoba przewożąca faktycznie kierowała się grzecznością w potocznym tego słowa znaczeniu. Za przewóz grzecznościowy można więc uznać, zabranie ze sobą autostopowicza wyczekującego transportu. Przewozem grzecznościowym nie będzie natomiast podwiezienie córki do szkoły, pomimo tego, że z pewnością jest to przewóz nieodpłatny.  

Czy NNW obejmuje pasażerów?

Ubezpieczenie NNW w przeciwieństwie do ubezpieczenia OC, jest ubezpieczeniem dobrowolnym. To jaki zakres ochrony będzie wynikał z NNW, zależy od tego z jakiego pakietu ubezpieczony skorzysta. Zakłady ubezpieczeń oferują różne warianty ubezpieczenia NNW. Kierowca może wykupić pakiet obejmujący ochroną tylko jego, ale może również skorzystać z opcji obejmującej pasażerów. Przed podpisaniem umowy, należy dokładnie zapoznać się z OWU, aby nie było wątpliwości, co do zakresu ochrony. Jeśli wykupione NNW kierowcy obejmuje pasażerów, to mogą oni domagać się od ubezpieczyciela odszkodowania, niezależnie od tego, kto jest sprawcą wypadku.

Co ważniejsze NNW to ubezpieczenie dobrowolne, zatem wypłacone w ramach tego ubezpieczenia odszkodowanie ma charakter dodatkowy. Poszkodowanemu z mocy ustawy nadal będzie się należało odszkodowanie z OC. Świadczenia uzyskane w ramach NNW i OC są od siebie niezależne i w praktyce poszkodowany może uzyskać odszkodowanie z obu tych tytułów.

Przykład

Mariusz wykupił NNW obejmujące ochroną także pasażerów. Podróżował z żoną, gdy doszło do wypadku – samochód jadący z naprzeciwka zjechał na ich pas ruchu, w wyniku czego doszło do zderzenia. Winę za wypadek ponosi kierowca Audi, który stracił panowanie nad pojazdem i uderzył w samochód Mariusza. W opisanej sytuacji Mariusz i jego żona mogą domagać się odszkodowania z OC kierowcy Audi. Dodatkowo otrzymają również odszkodowanie od ubezpieczyciela, u którego Mariusz wykupił NNW.

PODSUMOWANIE
  • Ubezpieczenie OC obejmuje ochroną wszystkich poszkodowanych w związku z ruchem pojazdu. Zarówno pasażerowie podróżujący ze sprawcą wypadku, jak i pasażerowie podróżujący drugim samochodem, który brał udział w zdarzeniu, objęci są ochroną ubezpieczeniową.
  • Ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania tylko w sytuacji, gdy pasażer ponosi wyłączną winę za spowodowanie wypadku.
  • Pasażer, który doznał obrażeń ciała może domagać się m.in. zadośćuczynienia, zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji, zwrotu kosztów zakupu sprzętu medycznego, utraconego zarobku czy też renty.
  • Kierowca, który przewoził pasażera z grzeczności, odpowiada wobec niego na zasadzie winy. W tej sytuacji pasażer, aby uzyskać odszkodowanie musi wykazać winę kierowcy.
  • NNW to ubezpieczenie dobrowolne, które dostępne jest zarówno w wariancie chroniącym tylko kierowcę, jak i również w wariancie obejmującym ochroną pasażerów. Jeśli NNW obejmuje ochroną pasażerów, mogą oni domagać się odszkodowania, jeśli dojdzie do wypadku, bez względu na to czy otrzymali odszkodowanie z OC sprawcy. Odszkodowanie z NNW i odszkodowanie z OC są od siebie niezależne.

Oceń artykuł:
15,00
Loading...
zdjęcie autora
Autor artykułu: Agnieszka Kazimierczak

W 2014 roku ukończyła kierunek Europeistyka na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego. W międzyczasie rozpoczęła studia na kierunku prawo, na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, które ukończyła w 2018 roku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *