Ugoda z ubezpieczycielem – na co zwrócić uwagę?

Co oznacza zawarcie ugody z ubezpieczycielem?

Zawarcie ugody jest jednym ze sposobów zakończenia sporu z ubezpieczycielem. Zawierając ugodę, strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi roszczenia. W praktyce wygląda to tak, że ubezpieczyciel oferuje dopłatę do przyznanego w postępowaniu likwidacyjnym odszkodowania, a poszkodowany zrzeka się dalszych roszczeń.

Propozycja zawarcia ugody z pozoru może wydawać się doskonałym rozwiązaniem dla poszkodowanego – podpisując ugodę, poszkodowany natychmiast otrzymuje dopłatę, bez konieczności dochodzenia swoich praw przed sądem. Poszkodowany musi jednak pamiętać, że podpisanie ugody jest równoznaczne ze zrzeczeniem się roszczeń na przyszłość.

Oznacza to, że jeśli w późniejszym czasie poszkodowany uzna, że kwota przyznana przez ubezpieczyciela jest znacznie zaniżona, nie będzie on mógł dochodzić dalszego odszkodowania przed sądem. W związku z powyższym podpisanie ugody powinno być poprzedzone dokładną analizą sytuacji. Przede wszystkim należy zastanowić się, czy proponowana kwota jest wystarczająca.

Jak wygląda zawarcie ugody z ubezpieczycielem?

Zazwyczaj to zakład ubezpieczeń wychodzi z propozycją ugodowego zakończenia sprawy i przedstawia je ubezpieczonemu. Jak to działa?

Każde postępowanie likwidacyjne prowadzone przez ubezpieczyciela kończy się decyzją. W decyzji ubezpieczyciel może uznać roszczenie, wskazując jednocześnie kwotę, którą wypłaci poszkodowanemu, lub odmówić wypłaty odszkodowania. Bez względu na to, czy jest to decyzja odmowna, czy ubezpieczyciel przyznał odszkodowanie, należy pamiętać, że samo wydanie decyzji nie kończy możliwości dochodzenia dalszych roszczeń.

Często już na etapie wydania decyzji kończącej postępowanie likwidacyjne ubezpieczyciel proponuje ugodowe zakończenie sporu. W praktyce wygląda to tak, że ubezpieczyciel przyznaje w decyzji daną kwotę, np. 20 000 zł odszkodowania, przy czym oferuje dopłatę 5 000 zł, jeśli poszkodowany zdecyduje się na podpisanie ugody. Skąd ta chęć dopłaty?

Musisz pamiętać, że podpisując ugodę, uzyskujesz dodatkowe środki, jednak zrzekasz się dalszych roszczeń, co dla ubezpieczyciela oznacza, że nie będziesz dochodził dalszych kwot przed sądem. Czemu to ważne?

W praktyce bowiem ubezpieczyciele często zaniżają kwotę przyznanych świadczeń, a osoby niezadowolone z decyzji mogą dochodzić swoich dalszych roszczeń w drodze procesu cywilnego. Ten natomiast niejednokrotnie kończy się uzyskaniem kilkukrotnie wyższej kwoty. Nie będzie to jednak możliwe, jeśli wcześniej podpiszesz z ubezpieczycielem ugodę.

Czy można negocjować kwotę ugody?

Tak, ponieważ, jak już wspomniano wyżej, ubezpieczyciele w decyzji przyznającej odszkodowanie zazwyczaj operują zaniżonymi kwotami.

Oczywiście proponując ugodę, zakład ubezpieczeń dopłaci kolejne środki. Osoba, która zastanawia się nad podpisaniem ugody, powinna jednak przemyśleć, czy kwota dopłaty jest zadowalająca. Zwłaszcza że kwotę otrzymaną w ramach ugody można spróbować negocjować, żeby uzyskać lepszą ofertę.

Na co zwrócić uwagę, zawierając ugodę z ubezpieczycielem?

Przed podpisaniem ugody warto skonsultować sprawę z osobą doświadczoną w zakresie prawa ubezpieczeniowego. Poszkodowani często nie orientują się w tym, jakie świadczenia im się należą, a także w tym, o jakie kwoty mogą walczyć. Szczególną trudność może sprawić osobie niedoświadczonej ocena tego, jaka kwota zadośćuczynienia za doznaną krzywdę jest odpowiednia.

Podpisanie ugody powinny przemyśleć także osoby, które są jeszcze w trakcie leczenia i nie mają pewności co do konsekwencji zdrowotnych związanych z wypadkiem. Konsultując sprawę z profesjonalistą, będziesz w stanie realnie ocenić, czy proponowana kwota ugody jest zadowalająca.

Oczywiście założeniem głównym ugodowego zakończenia sporu jest to, że strony idą sobie na wzajemne ustępstwa. Nie powinno być jednak tak, że poszkodowany uzyska kwotę znacznie zaniżoną względem realnie mu przysługującej.

Jakie są skutki zawarcia ugody?

Podpisując ugodę z ubezpieczycielem, zrzekasz się dalszych roszczeń. Ugoda jest zakończeniem sporu, dlatego należy poważnie przemyśleć ten krok. Jeśli podpiszesz ugodę, nie będziesz mógł w przyszłości dochodzić roszczeń przed sądem w sytuacji, gdy stwierdzisz, że przyznane świadczenie było zaniżone.

Ekspert Mubi radzi:

Zawarcie ugody na etapie przedsądowym może być dobrym sposobem na zakończenie sporu. Dzięki temu poszkodowany zaoszczędzi sobie stresu związanego z długim i nierzadko skomplikowanym procesem sądowym. Warto jednak wcześniej skonsultować sprawę z profesjonalistą, który pomoże ocenić, czy proponowana kwota ugody jest odpowiednia.

Co jeśli nie zgodzisz się na ugodę?

W takiej sytuacji sprawa pozostaje nierozstrzygnięta, a Ty wciąż będziesz mógł się domagać od ubezpieczyciela pełnej kwoty odszkodowania.

Powyższy przykład obrazuje sytuację, w której ubezpieczyciel wychodzi z inicjatywą ugodowego zakończenia sprawy. Należy pamiętać, że jest to tylko propozycja. Poszkodowany nie musi się na nic zgadzać.

Jeśli zależy Ci na szybkim zakończeniu sprawy i uważasz, że proponowana kwota jest odpowiednia, ugoda może być dobrym rozwiązaniem. Jeśli jednak nie będziesz zadowolony z propozycji ubezpieczyciela, możesz spróbować negocjować kwotę ugody lub wystąpić z odpowiednim roszczeniem do sądu.

Na czym polega ugoda przez telefon?

Ugoda “przez telefon” dotyczy niewielkich szkód komunikacyjnych czy mieszkaniowych, gdy firma zamiast dokonać oględzin szkody, prosi o przesłanie zdjęć i na ich podstawie wycenia koszty napraw, a następnie w rozmowie telefonicznej przedstawia propozycję odszkodowania. Czy takie postępowanie jest zgodne z prawem?

Zgodnie z zapisami ustawy o prawach konsumenta, zawarcie ugody na odległość z konsumentem jest możliwe, jeśli:

• zostanie ona poprzedzona udzieleniem konsumentowi informacji wymienionych w art. 12 ustawy (m.in. o głównych cechach świadczenia i danych identyfikacyjnych firmy),
• zostanie wyraźnie potwierdzona przez obie strony i zapisana na trwałym nośniku (np. pismo, wydruk, płyta CD/DVD, pendrive, dokumenty podpisane elektronicznie, e-mail).

Jak się zachować przy propozycji ugody przez telefon?

Podstawową zasadą jest, by nie ulegać presji ze strony ubezpieczyciela. Choć zawarcie ugody przez telefon pozornie wydaje się wygodne, może okazać się pułapką na nieprzygotowanego klienta, dlatego pamiętaj, że nie masz obowiązku na nic się zgadzać.

Możesz zarówno poprosić o kontakt w innym terminie, jak i o przesłanie propozycji treści ugody na piśmie lub przeprowadzenie likwidacji szkody w zwykły sposób. Jeśli natomiast usłyszysz, że propozycja ugody jest aktualna tylko w tym momencie, powinieneś zdecydowanie mieć się na baczności.

Jeśli ubezpieczyciel skontaktuje się w sprawie likwidacji szkody telefonicznie, warto zanotować proponowane przez niego warunki. Mogą się przydać później w postępowaniu reklamacyjnym, jeśli okaże się, że po oględzinach odszkodowanie będzie niższe. Ważne też, aby w momencie podejmowania decyzji o ugodzie, mieć rozeznanie  w kosztach napraw samochodu czy remontu mieszkania, aby nie zgodzić się na przyjęcie odszkodowania, które ich nie pokryje.

Czy można odstąpić od ugody zawartej przez telefon?

Tak, ponieważ w razie zawarcia przez konsumenta ugody z ubezpieczycielem przez telefon (np. w sprawie wysokości odszkodowania z AC), obowiązują przepisy ustawy o prawach konsumenta. A zgodnie z art. 27 ustawy, konsument ma prawo odstąpić od takiej umowy w ciągu 14 dni bez podawania przyczyny.

Czy można zawrzeć ugodę w imieniu małoletniego?

Tak, mogą to zrobić jego przedstawiciele ustawowi, ale zawarcie ugody z ubezpieczycielem w imieniu małoletniego – czy to na etapie przedsądowym, czy sądowym – powinno być poprzedzone uzyskaniem zgody sądu opiekuńczego.

Zgodnie z art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice nie mogą podejmować w imieniu dziecka czynności przekraczających zwykły zarząd bez uzyskania zgody sądu opiekuńczego. Zawarcie ugody w imieniu małoletniego jest natomiast uznawane za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Takie stanowisko zaprezentował m.in. Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 20 maja 2015 r. (V ACa 26/15), w którym stwierdzono, że:

Rozwijając powyższą myśl – zawarcie ugody wiąże się nie tylko z uzyskaniem dodatkowej kwoty odszkodowania, ale również ze zrzeczeniem dalszych roszczeń. Na powyższe zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny w przywołanej wyżej sprawie i stanowisko to ugruntowało się w polskim orzecznictwie. Koresponduje ono również ze stanowiskiem Sądu Najwyższego przedstawionym w orzeczeniu z dnia 5 marca 1962 r. (IV CR 578/61). 

Jak uzyskać zgodę sądu opiekuńczego na zawarcie ugody?

W takiej sytuacji należy wystąpić z odpowiednim wnioskiem do sądu rodzinnego, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Wniosek powinien spełniać wymogi pisma procesowego, określone w art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd rozpatrzy sprawę w postępowaniu nieprocesowym. Przed wydaniem postanowienia sąd zbada, czy zawarcie ugody jest zgodne z obowiązującymi przepisami (dokona oceny legalności) oraz zbada, czy zawarcie ugody jest zgodne z dobrem małoletniego.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o ugody z ubezpieczycielem