Jak uzyskać odszkodowanie za wypadek drogowy?
W 2024 roku liczba wypadków drogowych na polskich drogach wzrosła – było ich o blisko 3% więcej niż w 2023 roku. Dane te dowodzą, że Polska wciąż znajduje się w czołówce krajów UE z najbardziej niebezpiecznymi drogami, zwłaszcza w sezonie wakacyjnym. Gdy weźmiesz udział w takim zdarzeniu, należy Ci się oczywiście rekompensata. Z tego artykułu dowiesz się, jak można uzyskać odszkodowanie za wypadek drogowy.
W naszym artykule przeczytasz:
- W jakich sytuacjach można ubiegać się o odszkodowanie?
- Odszkodowanie za wypadek – co przysługuje poszkodowanemu?
- Odszkodowanie za wypadek – co mówi prawo?
- Szkoda oraz obowiązek odszkodowawczy – jak to wygląda w praktyce?
- Czym różni się odszkodowanie powypadkowe od zadośćuczynienia?
- Co robić po wypadku?
- Jakie dokumenty są potrzebne, żeby dostać odszkodowanie?
- Kto wypłaca odszkodowanie po wypadku?
- Jak długo się czeka na odszkodowanie po wypadku?
- Na co uważać podczas procesu odszkodowawczego?
Rodzaj zdarzenia a odszkodowanie – kiedy można ubiegać się o rekompensatę?
Odszkodowanie z ubezpieczenia samochodu jest wypłacane poszkodowanym w wypadku lub kolizji. Pojęcia te, choć podobne, odnoszą się jednak do innego rodzaju zdarzeń, które zostały szczegółowo opisane w artykule: „Wypadek a kolizja – różnice, co zrobić po szkodzie i kary„.
- Wypadek ma miejsce wtedy, gdy przynajmniej jeden z uczestników zdarzenia drogowego doznał obrażeń ciała lub poniósł śmierć.
- Kolizja (lub stłuczka) ma miejsce wtedy, gdy skutkiem zdarzenia są tylko straty materialne (np. uszkodzony pojazd).
O odszkodowanie w razie wypadku lub kolizji można ubiegać się na różnych podstawach. Najczęściej należna jest rekompensata z ubezpieczenia OC sprawcy, którą otrzyma poszkodowany, jeśli do zdarzenia doszło z winy innej osoby. Jeśli to Ty jesteś sprawcą i chcesz uzyskać odszkodowanie na naprawę własnego pojazdu, możesz je otrzymać tylko z własnego ubezpieczenia AC. Zarówno kierujący pojazdem, jak i pasażerowie, którzy uczestniczyli w wypadku, mogą otrzymać także odszkodowanie z ubezpieczenia NNW (następstw nieszczęśliwych wypadków).
O odszkodowanie z ubezpieczenia NNW może starać się także pasażer pojazdu, którego kierowca doprowadził do wypadku.
Odszkodowanie za wypadek – co przysługuje poszkodowanemu?
Podstawowy podział roszczeń dotyczy roszczeń materialnych i niematerialnych.
- Wszelkie straty w majątku, jakich doznaliśmy na skutek wypadku (np. zniszczony samochód, koszty leczenia, zniszczone przedmioty w samochodzie, utracony dochód) będą rekompensowane roszczeniem odszkodowawczym, czyli żądamy od towarzystwa ubezpieczeń odszkodowania za wypadek.
- Natomiast roszczeniem przyznawanym nam w związku ze szkodami niemajątkowymi, krzywdą i jej objawami (negatywne odczucia, doznania, cierpienie itd.), jest roszczenie o zadośćuczynienie.
Oba roszczenia są rozdzielnymi podstawami do dochodzenia świadczeń od towarzystwa ubezpieczeń. Oznacza to, że oprócz świadczenia, jakim jest odszkodowanie po wypadku, towarzystwo winno również wypłacić poszkodowanemu także zadośćuczynienie.
Odszkodowanie za wypadek – co mówi prawo?
Gdzie możemy znaleźć regulację prawną dotyczącą odszkodowania po wypadku?
Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestię odszkodowania powypadkowego oraz ponoszenia za nie odpowiedzialności jest Kodeks cywilny. Z punktu widzenia osoby poszkodowanej, należy zwrócić uwagę na dwa podstawowe przepisy.
§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
§ 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej (…)
- Art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego
Pierwszy z wymienionych przepisów mówi o tym, co to jest odszkodowanie. Mianowicie, że jest to naprawienie szkody mającej charakter stricte materialny (np. koszt zakupu nowego telefonu), bądź pokrycie utraconych korzyści (np. wynagrodzenie za dany okres po wypadku).
Drugi przepis jasno wskazuje, że to poszkodowany decyduje, w jakiej formie zostanie mu naprawiona szkoda – czy będzie to przywrócenie stanu poprzedniego, np. naprawa uszkodzonego telefonu przez wskazany serwis, czy zapłata odpowiedniej sumy pieniężnej.
Szkoda oraz obowiązek odszkodowawczy – jak to wygląda w praktyce?
Przeanalizujmy kwestię odszkodowania po wypadku na przykładzie.
Pani Grażyna została potrącona na przejściu dla pieszych. Wskutek tego doznała urazu lewej ręki (złamanie kości przedramienia z przemieszczeniem), potłuczeń okolic głowy i złamania kości piszczelowej lewej nogi. Dodatkowo w wyniku wypadku poszkodowana utraciła telefon komórkowy. Hospitalizacja pani Grażyny trwała prawie miesiąc, natomiast rehabilitacja aż pół roku. Niestety, uszkodzona ręka nie wróciła do pełnej sprawności sprzed wypadku. Sprawca wypadku – kierujący samochodem pan Janusz – nie kwestionował swojej winy.
Jakie odszkodowanie za wypadek przysługuje poszkodowanej?
Zgodnie z art. 444 Kodeksu cywilnego, w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Jak widzimy, kluczowym będzie tutaj określenie „naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty” z naciskiem na „wszelkie”. Co za tym stoi? Wróćmy do naszego przykładu. Zgodnie z prawem pani Grażyna będzie mogła żądać od towarzystwa ubezpieczeń pana Janusza pokrycia następujących wydatków:
- kosztów opieki lekarskiej, np. wizyt u specjalistów czy zatrudnienia pielęgniarki, która będzie zmieniała opatrunki i pomagała w powrocie do zdrowia,
- kosztów rehabilitacji,
- kosztów zakupu leków, opatrunków czy środków ortopedycznych (np. kul),
- kosztów dojazdów do lekarzy, szpitali czy aptek,
- kosztów specjalistycznej diety,
- strat w wynagrodzeniu (np. gdyby częścią wynagrodzenia pani Grażyny była premia, której nie uzyskała ze względu na absencję w pracy w wyniku wypadku),
- kosztów kursów czy szkoleń pozwalających na podjęcie nowego zatrudnienia,
- kosztów opieki, np. zatrudnienia opiekunki albo pomocy osoby najbliższej.
Kwota maksymalna przyznanego odszkodowania po wypadku będzie limitowana poniesionymi wydatkami, czyli nie powinno dojść do sytuacji, w której pani Grażyna otrzymałaby z tytułu odszkodowania powypadkowego jakieś pieniądze ponad to, co wydała (utraciła).
W tym miejscu warto podkreślić, że pani Grażyna nie ma obowiązku korzystać z usług NFZ. Jeśli na skutek wypadku konieczne jest podjęcie natychmiastowego działania leczniczego (rehabilitacji), to poszkodowany nie musi oczekiwać w kolejce. Może za zabieg zapłacić bądź skorzystać z oferty zagranicznych placówek medycznych. Towarzystwo ubezpieczeń jest zobowiązane do pokrycia również takich kosztów.
Ponadto oczywistym jest, że osobie poszkodowanej będą przysługiwały koszty utraconych przedmiotów – w przypadku pani Grażyny telefonu komórkowego, który uległ zniszczeniu w wyniku wypadku.
Można więc powiedzieć, że odszkodowanie po wypadku stanowi „rachunek”, który jest wystawiany towarzystwu ubezpieczeń przez poszkodowanego, w którym to sumuje się wszelkie poniesione przez niego straty. Co więcej, za jeden wypadek można otrzymać więcej niż jedno odszkodowanie.
Pani Beata w wypadku samochodowym doznała szkód majątkowych i uszczerbku na zdrowiu. Z towarzystwa ubezpieczeniowego sprawcy wypadku otrzymała odszkodowanie powypadkowe i zadośćuczynienie, a z wykupionego przez siebie ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków uzyskała dodatkową rekompensatę ze względu na trwały rozstrój zdrowia.
Przeczytaj też: Karta wypadku niezbędna, aby otrzymać odszkodowanie. Co powinieneś o niej wiedzieć?
Czym różni się odszkodowanie powypadkowe od zadośćuczynienia?
W tym kontekście bardzo ważnym jest rozróżnianie rodzajów świadczeń. Otóż poszkodowany w wypadku wszelkie szkody majątkowe kompensuje odszkodowaniem, natomiast wszelkie szkody niemajątkowe (np. ból, cierpienie, dyskomfort psychiczny) kompensuje zadośćuczynieniem.
To właśnie zadośćuczynienie odpowiada w znacznej mierze za wysokość podawanych w mediach „odszkodowań”. Kompensowanie negatywnych doznań wynikłych z wypadku drogowego oraz jego jednorazowy charakter powoduje, że kwota zadośćuczynienia może być od kilku do kilkunastu razy wyższa niż kwota odszkodowania.
To rozróżnienie ma szczególne znaczenie w przypadku zawierania ugód z towarzystwami ubezpieczeń. Pamiętaj bowiem, że:
- zadośćuczynienia można żądać tylko raz i najczęściej ma ono skompensować wszelkie negatywne następstwa w sferze niemajątkowej – zarówno te, które już miały miejsce, jak i te, które wystąpią w przyszłości,
- ugoda dotycząca zadośćuczynienia uniemożliwia dochodzenie należnych Ci kwot na drodze sądowej.
Dlatego najlepiej będzie, gdy przed podpisaniem takiego dokumentu zdecydujesz się na kontakt z firmą specjalizującą się w uzyskiwaniu odszkodowań powypadkowych i zadośćuczynienia za poniesione w zdarzeniu drogowym krzywdy.
Więcej: https://auxilia.pl/jakie-czynniki-maja-wplyw-na-wysokosc-odszkodowania-po-wypadku-drogowym/
Pierwsze kroki po wypadku – co robić?
Wiedząc już, jak wygląda kwestia otrzymania odszkodowania/zadośćuczynienia po wypadku od strony prawnej, przyjrzyjmy się teraz sytuacji w bardziej praktycznym aspekcie. Pierwszym pytaniem, które się nasuwa, jest to, co należy zrobić po wypadku, aby móc otrzymać rekompensatę?
Jeśli doszło do wypadku, w pierwszej kolejności musisz sprawdzić, czy któryś z uczestników zdarzenia ucierpiał, zabezpieczyć miejsce zdarzenia, udzielić pierwszej pomocy i wezwać na miejsce służby. Więcej o postępowaniu w razie wypadku lub kolizji przeczytasz tutaj.
Gdy poszkodowanym w wypadku zostanie już udzielona pomoc i niczyje zdrowie/życie nie będzie zagrożone, można przejść do kwestii odszkodowania. W pierwszej kolejności należy oczywiście zgłosić szkodę do ubezpieczyciela sprawcy (lub naszego, jeśli chodzi o odszkodowanie z AC/NNW). Jak to zrobić? Towarzystwa ubezpieczeniowe oferują zwykle kilka możliwości, w tym m.in.:
- formularz online,
- zgłoszenie telefoniczne,
- zgłoszenie mailowe,
- zgłoszenie pocztowe,
- zgłoszenie osobiste w siedzibie ubezpieczyciela.
Szczegółowe informacje na temat sposobu zgłoszenia szkody znajdziesz np. na stronie internetowej ubezpieczyciela.
Jeśli sprawca nie ma wykupionej polisy OC, zbiegł z miejsca zdarzenia lub odmówił przyznania się do winy, szkodę można zgłosić do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (UFG). Wniosek składa się za pośrednictwem dowolnego towarzystwa ubezpieczeniowego, które przeprowadza postępowanie odszkodowawcze i przekazuje dokumentację do Funduszu.
Po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel musi oszacować jej wartość. Szkody osobowe są rozliczane na podstawie dostarczonych przez poszkodowanego dokumentów, np. dokumentacji medycznej. W przypadku szkód materialnych ubezpieczyciel może zlecić oględziny uszkodzonego pojazdu przez rzeczoznawcę.
Następnie sporządzany jest kosztorys, który poszkodowany może zaakceptować lub zakwestionować, składając odwołanie od decyzji ubezpieczyciela. Od decyzji poszkodowanego zależy, czy szkoda zostanie zlikwidowana w sposób gotówkowy (kosztorysowy), czyli poprzez otrzymanie należnej kwoty od ubezpieczyciela, czy warsztatowy, czyli przez odstawienie pojazdu do określonego warsztatu, z którym rozliczy się sam ubezpieczyciel.
Odszkodowanie za wypadek – niezbędne dokumenty
Aby zgłoszenie szkody poskutkowało wypłatą oczekiwanego odszkodowania, ubezpieczyciel musi otrzymać stosowną dokumentację. Najważniejszy jest wniosek o odszkodowanie, który powinien zawierać:
- numer polisy OC sprawcy,
- dane pojazdu sprawcy,
- dane właściciela pojazdu sprawcy,
- dane osoby kierującej pojazdem w momencie zdarzenia,
- dane poszkodowanego i jego pojazdu,
- opis okoliczności zdarzenia,
- opis szkód materialnych,
- opis szkód osobowych,
- kwotę odszkodowania, o jaką wnioskujesz,
- numer konta do wpłaty.
Aby podeprzeć swoje roszczenie, do wniosku o odszkodowanie dobrze będzie załączyć m.in. oświadczenie sprawcy wypadku lub kolizji spisane jeszcze na miejscu zdarzenia, protokół policyjny ze zdarzenia czy oświadczenia świadków. Dobrze będzie przygotować również dokumentację fotograficzną miejsca wypadku i powstałych szkód. W razie szkód osobowych niezbędna jest oczywiście dokumentacja medyczna.
Termin na zgłoszenie szkody materialnej z OC sprawcy wynosi 3 lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia, ale nie więcej niż 10 lat od zdarzenia. W przypadku szkody osobowej termin przedawnienia wynosi nawet 20 lat od zdarzenia, ale oczywiście im wcześniej zgłosisz szkodę, tym lepiej.
Od kogo można dostać odszkodowanie po wypadku?
Wniosek o odszkodowanie najczęściej składa się ubezpieczyciela sprawcy, czyli w firmie, w której ten ma wykupione OC. Istnieje jednak także możliwość zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela poszkodowanego w ramach tzw. systemu BLS (Bezpośredniej Likwidacji Szody). Na czym to polega?
System BLS powstał, żeby usprawnić proces wypłaty odszkodowań poszkodowanym w kolizjach drogowych. W tym przypadku o szkodzie informuje się bowiem nie ubezpieczyciela sprawcy, lecz towarzystwo, w którym to poszkodowany ma wykupione OC. To jego ubezpieczyciel wypłaca należne odszkodowanie, a dopiero potem samodzielnie rozlicza się z zakładem ubezpieczeń sprawcy. Działa to jednak tylko w określonych przypadkach:
- zgłoszenie dotyczy tylko szkód materialnych, nigdy osobowych (czyli nie można zastosować BLS przy wypadkach),
- wartość szkody nie przekracza 30 000 zł,
- w zdarzeniu uczestniczyły nie więcej niż 2 pojazdy,
- do kolizji doszło na terenie Polski,
- zarówno ubezpieczyciel poszkodowanego, jak i ubezpieczyciel sprawcy należą do systemu BLS.
Kiedy dostaniesz odszkodowanie za wypadek?
Termin wypłaty odszkodowania z OC jest określony w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych i wynosi 30 dni.
Zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie.
- Art. 14 ust. 1 Ustawy z dnia z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Termin ten może ulec wydłużeniu, jeżeli w ciągu 30 dni nie udało się ustalić okoliczności wpływających na ustalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela lub wysokość odszkodowania. Wówczas odszkodowanie jest wypłacane w ciągu 14 dni od wyjaśnienia tych okoliczności, ale nie później niż w terminie 90 dni od zgłoszenia szkody (chyba, że toczy się postępowanie sądowe w sprawie).
W początkowym terminie 30 dni zakład ubezpieczeń ma obowiązek powiadomić poszkodowanego o przyczynach przedłużenia podjęcia decyzji, a także wypłacić mu bezsporną część odszkodowania.
Czego unikać podczas procesu odszkodowawczego?
Starając się o odszkodowanie z OC sprawcy, pamiętaj o wszystkich prawach, jakie Ci przysługują. Nie jest to wbrew pozorom tylko odszkodowanie za uszkodzenia w pojeździe, ale również:
- odszkodowanie za uszkodzenie rzeczy znajdujących się w pojeździe,
- pokrycie kosztów związanych z holowaniem uszkodzonego pojazdu do warsztatu lub wynajmem pojazdu zastępczego.
Możesz też starać się o samochód zastępczy z OC sprawcy, jeśli np. auto jest Ci niezbędne do codziennego funkcjonowania.
Pamiętaj również o tym, że nigdy nie musisz zgadzać się z decyzją ubezpieczyciela na temat wypłaty odszkodowania i wysokości rekompensaty. Niestety, ale proceder zaniżania wysokości odszkodowania przez firmy ubezpieczeniowe jest nagminny, dlatego warto walczyć o swoje, czy to składając odwołania, czy zgłaszając się o pomoc do Rzecznika Finansowego lub wykwalifikowanej kancelarii prawnej.
Jakie są najczęstsze błędy przy staraniu się o odszkodowanie po wypadku?
- Podanie niepełnych danych uczestników zdarzenia i ich pojazdów.
- Niedokładny opis szkody.
- Brak oświadczenia sprawcy lub notatki policyjnej.
- Brak dokumentacji fotograficznej szkody i miejsca zdarzenia.
- Zwlekanie ze zgłoszeniem szkody.
- Od ubezpieczyciela sprawcy zdarzenia poszkodowany może domagać się odszkodowania i zadośćuczynienia.
- Poszkodowany może domagać się odszkodowania za szkody materialne i na osobie.
- Ubezpieczyciel pokryje m.in. koszty leczenia, dojazdów do placówek medycznych, rehabilitacji, zakupu leków, opieki, utraconych środków ze względu na niemożność pracy czy kursów zawodowych.
- Aby uzyskać odszkodowanie z OC sprawcy, należy zgłosić szkodę do jego ubezpieczyciela.
- Zgłoszenie szkody powinno być odpowiednio udokumentowane. Pomocne będą m.in. oświadczenie sprawcy szkody, notatka policyjna czy dokumentacja medyczna.
- Odszkodowanie za wypadek jest wypłacane w terminie 30 dni od zgłoszenia szkody.
- Zadośćuczynienie pokrywa szkody niemajątkowe (np. za doznane cierpienie).
- O zadośćuczynienie można ubiegać się tylko raz.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o odszkodowanie za wypadek drogowy
Wezwij policję, gdy w wypadku ucierpiał człowiek. Z interwencji warto skorzystać także, gdy nie możesz porozumieć się ze sprawcą wypadku. Pamiętaj, aby powiadomić służby porządkowe, kiedy wydaje Ci się, że winny zdarzenia jest nietrzeźwy lub gdy nie chce przedstawić dokumentu tożsamości oraz polisy OC. Kiedy sprawca oddali się z miejsca wypadku, niezwłocznie zawiadom policję.
Regres ubezpieczeniowy polega na zwrocie wypłaconego odszkodowania przez sprawcę wypadku lub kolizji. W sytuacji, gdy ubezpieczyciel sprawcy wypłaci poszkodowanemu rekompensatę, może mieć prawo do regresu, jeśli ubezpieczony np. uciekł z miejsca zdarzenia lub doprowadził do wypadku w wyniku przestępstwa (np. jeżdżąc po alkoholu).
To, czy ubezpieczyciel będzie musiał zająć się naprawą pojazdu i jej opłaceniem, czy jego obowiązkiem będzie tylko wypłacenie pieniędzy, które pokryją naprawę zorganizowaną przez poszkodowanego na własną rękę, decyduje pokrzywdzony, nie ubezpieczyciel.
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19640160093/U/D19640093Lj.pdf
- Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20031241152/U/D20031152Lj.pdf
Najtańsze ubezpieczenie na Mubi
w czerwcu to 109 zł*
Ile może kosztować Twoje?
Oblicz OC/AC*Kalkulacja wykonana w dniu 14.06.2026
roku dla 37-letniego Trabanta P 601 o pojemności silnika 594 cm3, z przebiegiem 4 000 km, z przebiegiem deklarowanym do 5000 km, ubezpieczonego w powiecie pabianickim przez 33-letniego mężczyznę. Indywidualna wycena dla Ciebie może się różnić.
Dołącz do dyskusji