Czy można w Polsce ubezpieczyć samochód autonomiczny?
Obecnie technologia samochodów autonomicznych nie jest powszechnie dostępna. Pojazdy takie mogą być używane w Polsce wyłącznie w ruchu drogowym do badań testowych. W czasie takich testów auto musi być ubezpieczone, ponieważ wymaga tego ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych. Jakie są poziomy automatyzacji jazdy? Co przepisy mówią o OC pojazdu autonomicznego? O co jeszcze musi zadbać organizator prac badawczych? Podpowiadamy!
- Czym są poziomy autonomii pojazdu?
- Jak przepisy ruchu drogowego definiują pojazd autonomiczny?
- Czy pojazd autonomiczny można ubezpieczyć?
- Czy na samochód autonomiczny służący do jazd testowych można kupić ubezpieczenie OC krótkoterminowe?
- Jakie dodatkowe ubezpieczenie jest wymagane w czasie przeprowadzania prac badawczych nad samochodem autonomicznym w ruchu drogowym?
- SAE wprowadziło 6-pozimową skalę automatyzacji jazdy samochodów.
- W ustawie Prawo o ruchu drogowym znajduje się tabela poziomów automatyzacji jazdy.
- W Polsce samochody autonomiczne można używać wyłącznie do prac badawczych w ruchu drogowym.
- Prace badawcze wymagają uzyskania zgody Krajowego Koordynatora Prac Badawczych (dla aut od poziomu automatyzacji „3”), profesjonalnej rejestracji pojazdu oraz wykupienia OC organizatora.
- Pojazd autonomiczny do jazd testowych nie tylko może, ale musi być objęty ubezpieczeniem OC pojazdów mechanicznych.
- Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych dopuszcza ubezpieczenie krótkoterminowe na pojazd do jazd testowych.
Czym są poziomy autonomii pojazdu?
Kluczowe w sprawie ruchu i ubezpieczenia aut autonomicznych w Polsce jest zagadnienie poziomu autonomiczności. Society of Automotive Engineers (SAE) przygotowało podział na kategorie stopnia automatyzacji samochodów od 0 do 5 poziomu. Celem tego rozwiązania jest wprowadzenie jednolitego standardu w ocenie automatyzacji jazdy.
Poziomy automatyzacji jazdy samochodów SAE:
- poziom 0 (brak automatyzacji jazdy) – kierowca cały czas kieruje i kontroluje kierownicę, pedał hamulca czy pedał przyspieszenia, w pojeździe znajdują się systemy chwilowo asystujące, takiej jak ESP czy ABS;
- poziom 1 (pomoc kierowcy) – kierowca również odpowiada w pełni za kontrolę i prowadzenie samochodu, pojazd ma zaawansowane systemy kontroli, np. linii jazdy czy odległości od poprzedzającego pojazdu;
- poziom 2 (częściowa automatyzacji jazdy) – najbardziej rozwinięty poziom, w którym to kierowca prowadzi pojazd i musi być cały czas skupiony na jeździe, w aucie znajdują się systemy wspomagające kierowanie, hamowanie oraz przyspieszanie, np. zachowania pasa ruchu czy odległości od poprzedzającego pojazdu;
- poziom 3 (automatyzacja jazdy warunkowej) – kierowca nie prowadzi pojazdu w określonych sytuacjach, ale robią to systemy, nawet gdy siedzi on na siedzeniu kierowcy, zewnętrzne warunki może wymagać przejęcia kontroli nad pojazdem, auto może na przykład posiadać system kierowanie w korku;
- poziom 4 (wysoka automatyzacja jazdy) – bardziej rozbudowany system, w którym to pojazd nie wymaga od człowieka przejęcia kontroli w określonych sytuacjach, pojazdy takie poruszają się w określonych warunkach (np. lokalne taksówki), w aucie może nawet nie być pedałów hamulca i gazu czy kierownicy;
- poziom 5 (pełna automatyzacja jazdy) – w pełni automatyczny, a więc autonomiczny samochód, który samodzielnie porusza się w każdych warunkach.
Taką klasyfikację znajdziemy również na stronie amerykańskiego urzędu National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA). Warto dodać, że samochody autonomiczne z poziomu 4 i 5 nie są jeszcze powszechnie dostępne (poza lokalnymi taksówkami w USA i Chinach). Natomiast część nowych modeli aut ma zaimplementowane systemy, które klasyfikują je na 3 poziom automatyzacji.
Przewiduje się, że w pełni automatyczne pojazdy (AV) poziomu 5 w szerszym zakresie mogą pojawić się w ciągu 10-20 lat w zależności od tempa rozwoju technologii, akceptacji społecznej i dostosowania przepisów prawa.
Jak przepisy ruchu drogowego definiują pojazd autonomiczny?
Zasady ruchu drogowego w Polsce reguluje Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. To tam znajdziemy odział 6 zatytułowany „Wykorzystanie dróg na potrzeby prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi”. Nowy art. 65l.1. (obowiązuje od 24.06.20260 wskazuje, że:
Ustala się sześć poziomów automatyzacji, określonych w załączniku nr 3 do ustawy, w tym poziom „0” jako najniższy poziom automatyzacji i poziom „5” jako najwyższy poziom automatyzacji.
- Źródło: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
Załącznik ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczący poziomów automatyzacji jazdy jest zbieżny z wytycznymi SAE. Opisuje 6 poziomów automatyzacji od „0” do „5”.
Przepisy polskiego prawa umożliwiają używanie samochodów autonomicznych jedynie do prowadzenia prac badawczych w ruchu drogowym na drogach publicznych. Do tego potrzebne jest zezwolenie dla aut od poziomu automatyzacji „3” Krajowego Koordynatora Prac Badawczych i spełnienie określonych wymagań bezpieczeństwa.
Zezwolenie nie jest wymagane w przypadku przeprowadzania prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi, których poziom automatyzacji jest niższy niż „3”!
Czy pojazd autonomiczny można ubezpieczyć?
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych wskazuje, że posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę OC za szkody, które mogą powstać w związku z ruchem tego pojazdu. W Polsce pojazdy autonomiczne mogą być używane w ruchu drogowym do prac badawczych. Co w takim razie z obowiązkowym OC?
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych wprost odnosi się do tematu samochodów autonomicznych. Wskazuje, że:
Przepisy dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych stosuje się także do organizatora prac badawczych w rozumieniu art. 2 pkt 90 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz osoby, o której mowa w art. 65n ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, która ma kontrolę lub w każdej chwili może przejąć kontrolę nad ruchem pojazdu do jazd testowych, będącego pojazdem zautomatyzowanym lub pojazdem w pełni zautomatyzowanym, wykorzystywanym do prac badawczych, o których mowa w art. 65l ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zwanych dalej „pracami badawczymi”, od chwili wprowadzenia tego pojazdu do ruchu.
- Źródło: Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
W związku z tym ubezpieczenie samochodu autonomicznego używanego w pracach badawczych nie jest tylko możliwe, ale wymagane. Nie powinno być to jednak problem, co możemy wywnioskować z przepisów ruchu drogowego. O co dokładnie chodzi?
Czy na samochód autonomiczny służący do jazd testowych można kupić ubezpieczenie OC krótkoterminowe?
Warto zwrócić uwagę, że samochody wykorzystywane do tego celu są zazwyczaj standardowymi autami znanych marek, które zostały odpowiednio przygotowane – mają zamontowane dodatkowe systemy oraz czujniki. Na zdjęciach z badań technicznych nad autami autonomicznymi, które do tej pory odbyły się w Polsce, widać, że mają one tablice rejestracyjne.
Prawo o ruchu drogowym wymaga, by do wniosku o zezwolenie na przeprowadzenie prac badawczych na samochodzie autonomicznym dołączyć kopię decyzji o profesjonalnej rejestracji pojazdów na podstawie art. 80t ust. 2. Pojazd taki nie może być wcześniej zarejestrowany. Z profesjonalnej rejestracji korzystają między innymi ośrodki badawcze. Jakie to ma znaczenie w kontekście obowiązkowego ubezpieczenia OC?
Art. 27.1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wskazuje, że dla pojazdów zautomatyzowanych lub pojazdów w pełni zautomatyzowanych można zawrzeć umowę ubezpieczenia OC na czas krótszy niż 12 miesięcy – to tak zwane ubezpieczenie krótkoterminowe. Umowa taka nie może być zawarta na czas krótszy niż 30 dni.
Jakie dodatkowe ubezpieczenie jest wymagane w czasie przeprowadzania prac badawczych nad samochodem autonomicznym w ruchu drogowym?
Przepisy prawa wymagają otrzymania zezwolenia na przeprowadzenie prac badawczych nad samochodem zautomatyzowanym lub w pełni zautomatyzowanym w ruchu drogowym. Wniosek powinien zawierać:
- dane osoby reprezentującej organizatora prac badawczych (imię i nazwisko albo firmę (nazwę), numer identyfikacyjny REGON albo numer PESEL),
- dane właściciela pojazdu (imię i nazwisko albo firmę (nazwę), numer identyfikacyjny REGON albo numer PESEL),
- informacje o miejscu i terminie prac badawczych,
- opis sposobu zarządzania pracami badawczymi,
- cel i zakres prac badawczych,
- dane pojazdu,
- podpisy organizatora lub przedstawiciela.
Do wniosku należy dołączyć między innymi:
dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, dotyczącej pojazdu zautomatyzowanego lub pojazdu w pełni zautomatyzowanego, nad którym prowadzone są prace badawcze, za szkody powstałe w związku z ruchem tego pojazdu;
- Źródło: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
Oprócz tego konieczne jest dołączenie dowodu opłacenia składkia. Podsumowując, w czasie testów samochodu autonomicznego ubezpieczony będzie pojazd oraz organizator przedsięwzięcia od odpowiedzialności cywilnej.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o ubezpieczenie OC samochodów autonomicznych
Tak, przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych wymagają ubezpieczenia pojazdów zautomatyzowanych i w pełni zautomatyzowanych. W przypadku takich aut możliwe jest wykupienie ubezpieczenia OC krótkoterminowego.
Tak, testy takie miały miejsce. Przepisy prawa o ruchu drogowym wymagają spełnienia określonych warunków i uzyskania zgody na takie prace badawcze w ruchu drogowym.
Jeśli taki pojazd rozumiany jest jako pojazd testowy w pracach badawczych, to obejmuje go profesjonalna rejestracja. Auto takie musi mieć umożliwiać przejęcie nad nim kontroli przez kierowcę. Nie można natomiast prywatnie zarejestrować pojazdu autonomicznego.
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20031241152/U/D20031152Lj.pdf
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf
- https://www.sae.org/blog/sae-j3016-update
- https://www.nhtsa.gov/vehicle-safety/automated-vehicles-safety
Najtańsze ubezpieczenie na Mubi
we wrześniu to 120 zł*
Ile może kosztować Twoje?
Oblicz OC/AC*Kalkulacja wykonana w dniu 2.09.2026
roku dla 39-letniego FSM 126p o pojemności silnika 652 cm3, z przebiegiem 76 000 km, z przebiegiem deklarowanym do 5000 km, ubezpieczonego w Lubaczowie przez 67-letnią kobietę. Indywidualna wycena dla Ciebie może się różnić.
Jestem redaktorem, który pisze artykuły związane z ubezpieczeniami komunikacyjnymi i podróżami. W swoich tekstach staram się wyjaśniać trudne i problematyczne zagadnienia związane z rynkiem ubezpieczeń. W poradach turystycznych zależy mi na przedstawieniu ciekawych miejsc w lekki oraz inspirujący sposób z nutką humoru.
Informacje zawarte w treści są aktualne na dzień publikacji
Dołącz do dyskusji