Co grozi za brak zapiętych pasów?
Choć obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa istnieje w Polsce od ponad 40 lat, wciąż zdarzają się osoby, które go ignorują. Brak wygody czy krótka trasa to tylko przykłady wymówek kierowców i pasażerów niestosujących się do obowiązujących przepisów. W poniższym artykule opisujemy, jakie funkcje pełnią pasy bezpieczeństwa i czym może skutkować ich niezapięcie, a przede wszystkim, jakie konsekwencje prawne wiążą się z niedochowaniem tego obowiązku.
Z poniższego artykułu dowiesz się:
- Czym może skutkować brak pasów bezpieczeństwa?
- Jakie zagrożenia wynikają z braku zapiętych pasów?
- Czy brak pasów może uratować życie?
- Kto zapłaci mandat za brak pasów?
- Kto może jeździć bez zapiętych pasów?
- Czy ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie w przypadku braku zapiętych pasów?
- Dlaczego warto jeździć z zapiętymi pasami bezpieczeństwa?
Czym może skutkować brak pasów bezpieczeństwa?
Nie zapinając pasów, narażasz się nie tylko na niebezpieczeństwo, ale również na konsekwencje prawne. Za brak zapiętych pasów możesz dostać mandat, a także punkty karne, jeśli jesteś kierowcą. Chociaż obowiązek zapinania pasów istnieje w Polsce od dawna, w dalszym ciągu sporo osób o nim zapomina. I to pomimo faktu, że w mediach wiele mówi się o wypadkach samochodowych i śmiertelnych skutkach braku zapiętych pasów!
Regularne działania kontrolno-prewencyjne w celu egzekwowania od kierowców i pasażerów obowiązku zapinania pasów bezpieczeństwa przeprowadzała Policja podczas ogólnokrajowej akcji “Pasy”. Własne przedsięwzięcia w tym zakresie organizowały też miejskie wydziały ruchu drogowego (m.in. “Zapnij pasy – żyj dłużej” w Kaliszu). Miały miejsce również inicjatywy prywatne, takie jak choćby “Pasointeligencja” – akcja społeczna autorstwa aplikacji taksówkarskiej Free Now.
Skąd takie lekceważące podejście wśród wielu uczestników ruchu drogowego? Kierowcy oraz pasażerowie często wychodzą z założenia, że jeśli poruszają się po terenie zabudowanym z niewielką prędkością lub na krótkich odcinkach trasy, to nic im nie grozi. Jest to błędne założenie. Pamiętaj, że nawet jeśli Ty prowadzisz w sposób bezpieczny, nigdy nie możesz mieć pewności, że inny uczestnik ruchu nie doprowadzi do kolizji. Pasy mają chronić Ciebie oraz Twoich pasażerów także w sytuacji, jeśli inny samochód w Was uderzy.
Zagrożenia wynikające z braku zapiętych pasów
Pasy bezpieczeństwa dwukrotnie zwiększają szansę na przeżycie wypadku samochodowego. Gdy dojdzie do mocnego uderzenia, nie tylko mogą ocalić Cię przed śmiercią, ale przede wszystkim zminimalizować obrażenia. Prawidłowo zapięte pasy utrzymują ciało w miejscu, co oznacza, że gdy dochodzi do stłuczki, siła rozchodzi się po dużym obszarze ciała. Jeśli skupiłaby się na małym obszarze ciała, wtedy zapewne obrażenia byłyby dużo większe.
Prawa fizyki są bezwzględne dla uczestników wypadku. Nie zapinając pasów, podczas zderzenia nabierają energii tak wysokiej, jakby ważyli kilka ton. Wiele osób myśli, że skoro porusza się z niewielką prędkością, to zagrożenia nie ma. To błędne założenie. Nawet podczas jazdy z prędkością 40km/h może dojść do poważnych (a nawet śmiertelnych) obrażeń, jeśli samochód napotka przeszkodę!
Dla zobrazowania sytuacji: jeśli samochód poruszający się z prędkością 50km/h uderzy w mur, to ciało pasażera wyleci z siedzenia z siłą kilku ton. W takiej sytuacji nawet zwykłe przedmioty znajdujące się w samochodzie mogą być niebezpieczne – 1,5 l butelka wody w przypadku takiego uderzenia będzie ważyła 60 kg!
Pasażerowie siedzący z tyłu powinni z kolei zdać sobie sprawę, że nie zapinając pasów, stwarzają niebezpieczeństwo nie tylko dla siebie, ale również dla osób siedzących z przodu. W chwili uderzenia stają się żywym pociskiem – stanowią wtedy śmiertelne zagrożenie dla pozostałych pasażerów.
Kolejną kwestią jest funkcja poduszek powietrznych. Poduszki pełnią funkcję pomocniczą, jeśli chodzi o bezpieczeństwo. Należy podkreślić, że jeśli osoba podróżująca nie zapnie pasów, to poduszka nie spełni swojej podstawowej funkcji. Pasy bezpieczeństwa w dużej mierze przytrzymują ciało – sama poduszka nie jest w stanie zamortyzować całej siły uderzenia. Co więcej, działanie poduszki może stwarzać dodatkowe zagrożenie, jeśli pasażer uderzy w nią z całą siłą.
Brak pasów może uratować życie?
Na temat obowiązku zapinania pasów krąży wiele mitów. Znajdą się też tacy, którzy uważają, że lepiej wypaść z samochodu, niż zostać w nim zmiażdżonym. Oczywiście zdarzają się nieliczne wypadki, w których brak pasów wbrew przyjętej regule pomógł ocalić życie. Jednak są to nieliczne wyjątki, a osoby które przeżyły, miały naprawdę dużo szczęścia.
W przeważającej części wypadków jest jednak na odwrót. Statystyki w tym przypadku są bezlitosne. Zapięte pasy dwukrotnie zwiększają Twoją szansę na przeżycie. Niestety, brak zapiętych pasów w większości przypadków kończy się dla podróżujących tragicznie, gdy dojdzie do zderzenia. Przypadki śmiertelne często wynikają właśnie z tego, że ofiara nie miała zapiętych pasów.
Kto zapłaci za brak zapiętych pasów bezpieczeństwa?
Przepisy są w tej kwestii jasne – zarówno kierowca, jak i podróżujący z nim pasażerowie, mają obowiązek zapięcia pasów bezpieczeństwa.
Kierujący pojazdem samochodowym oraz osoba przewożona takim pojazdem wyposażonym w pasy bezpieczeństwa są obowiązani korzystać z tych pasów podczas jazdy.
- Art. 39 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Kodeks przewiduje wyjątki od reguły, jednak poza wprost wskazanymi w przepisach podpunktami, które wymieniamy poniżej, wszyscy pozostali podróżujący muszą stosować się do obowiązujących przepisów.
Nie dla wszystkich jednak oczywiste jest to, kto zapłaci mandat w przypadku braku zapiętych pasów. Często kierowcy nie zwracają uwagi na to, czy pasażerowie zapięli pasy, co jest błędną postawą, bowiem do obowiązków kierowcy należy sprawdzenie, czy wszystkie przewożone osoby są bezpieczne.
Kierowca, który zostanie przyłapany na jeździe bez pasów, otrzyma mandat w wysokości 100 zł oraz 5 punktów karnych. Jeśli natomiast okaże się, że to pasażer nie zapiął pasów, wtedy mandat zapłaci zarówno pasażer, jak i kierowca! Każdy z nich zostanie ukarany mandatem w wysokości 100 zł, a dodatkowo kierowca otrzyma 5 punktów karnych. Z kolei jeśli pasażerów przewożonych bez zapiętych pasów będzie więcej niż jeden, liczba punktów karnych wzrośnie do 8. Jak widać, warto sprawdzać, czy wszyscy przewożeni zapięli pasy.
Kto może jeździć bez zapiętych pasów?
W ustawie Prawo o ruchu drogowym (art. 39 ust. 2) wprost wskazano przypadki, w których nie ma obowiązku zapinania pasów.
Pasów nie musi zapinać osoba, która posiada zaświadczenie lekarskie zawierające przeciwwskazania do zapinania pasów. Ponadto obowiązek nie dotyczy również kobiet w widocznej ciąży. Kto jeszcze nie musi zapinać pasów?
- Taksówkarz, który transportuje inne osoby.
- Instruktor ze szkoły jazdy oraz egzaminator – w trakcie szkolenia, a także na czas trwania egzaminu.
- Funkcjonariusze, którzy przewożą osobę zatrzymaną.
- Zespół medyczny w trakcie udzielania pomocy medycznej.
- Funkcjonariusze SOP, a także żołnierze Żandarmerii Wojskowej podczas wykonywania służbowych czynności.
- Osoba chora, która przewożona jest na wózku inwalidzkim lub na noszach.
- Konwojent podczas przewożenia pieniędzy.
Brak pasów a odszkodowanie
Kolejną istotną kwestią związaną z pasami bezpieczeństwa jest możliwość obniżenia odszkodowania przez ubezpieczyciela. Jeśli podróżowałeś jako pasażer i doszło do wypadku, sprawa wydaje się prosta. Kierowca odpowiada wobec pasażerów na zasadzie ryzyka, więc pasażer nie musi wykazywać jego winy. W praktyce jednak możesz napotkać trudności w procesie uzyskiwania odszkodowania, jeżeli ubezpieczyciel zarzuci Ci brak pasów. Skąd ubezpieczyciel będzie to wiedział? Zakład ubezpieczeń, który likwiduje szkodę, zawsze przegląda dokumentację sporządzoną w związku z wypadkiem. Takie informacje są możliwe do zweryfikowania.
Brak zapiętych pasów skutkuje obniżeniem odszkodowania o tzw. przyczynienie. W zależności od konkretnych okoliczności sprawy ubezpieczyciel może obniżyć przyznane odszkodowanie o 20%, 30%, a nawet 50%. Zdarza się, że zakłady ubezpieczeń ustalają poziom przyczynienia na jeszcze wyższym poziomie. Dlaczego jest to takie istotne?
Marysia miała 19 lat w momencie wypadku. Jechała wraz ze znajomymi uczcić zakończenie matur. Siedziała na tylnym siedzeniu, nie miała zapiętych pasów. Podczas jazdy doszło do uderzenia, dziewczyna wypadła z samochodu, co skutkowało ciężkimi obrażeniami ciała. Cudem przeżyła. Dziewczyna połamała niemal wszystkie kończyny, do dziś nie może się samodzielnie poruszać. Konieczne jest kosztowne leczenie oraz długotrwała rehabilitacja. Mama Marysi musiała zrezygnować z pracy, żeby zająć się córką. Niestety wszystkie te rzeczy kosztują… i to sporo pieniędzy. Ubezpieczyciel przyznał dziewczynie 70 000 zł zadośćuczynienia i odszkodowania, jednak dostała jedynie 35 000 zł w związku z faktem, że nie miała zapiętych pasów.
Jak widać w przeliczeniu na prawdziwe liczby, różnica w otrzymanym odszkodowaniu może być naprawdę znacząca. Dla Marysi jest to szczególnie dotkliwe, ponieważ otrzymane odszkodowanie nie wystarczy na pokrycie wszystkich niezbędnych kosztów.
Dlaczego warto jeździć z zapiętymi pasami bezpieczeństwa?
Do zapinania pasów bezpieczeństwa przed rozpoczęciem jazdy zarówno kierowcy, jak i pasażerowie zostali zobowiązani przez prawo. Ale nie zapinamy pasów tylko dla samego stosowania się do przepisów. Inaczej – przepisy prawne powstały po to, żeby zminimalizować ryzyko tragicznych skutków wypadków drogowych.
Dlaczego warto zapinać pasy bezpieczeństwa?
- Aby zmniejszyć ryzyko i stopień urazów, jakich można doznać podczas kolizji czy wypadku samochodowego.
- Aby zmniejszyć ryzyko śmierci w wypadku drogowym.
- Aby chronić osoby podróżujące na przednim siedzeniu (osoby jadące z tyłu pojazdu bez zapiętych pasów w chwili zderzenia z dużą siłą zostają wypchnięte do przodu, czym mogą wyrządzić krzywdę osobom znajdującym się przed nimi w tym samym pojeździe).
- Aby uniknąć otrzymania mandatu.
- Aby po wypadku ubezpieczyciel nie uznał, że przyczyniłeś się do szkody (lub do zwiększenia jej rozmiarów) i nie obniżył Ci odszkodowania po wypadku.
- Pasy dwukrotnie zwiększają szansę na przeżycie wypadku drogowego.
- Śmiertelne wypadki drogowe często wynikają z faktu, że ofiara nie miała zapiętych pasów bezpieczeństwa.
- W przypadku uderzenia masa pasażerów oraz przedmiotów znajdujących się w aucie wzrasta. Jeśli nie zapiąłeś pasów, możesz wypaść z samochodu z siłą nawet kilku ton.
- Poduszki powietrzne nie spełnią swojej funkcji, jeśli nie zapiąłeś pasów. Poduszki nie są w stanie zamortyzować tak dużej siły uderzenia.
- Za brak pasów możesz zostać ukarany mandatem. Kierowca, który nie zapiął pasów i został zatrzymany, otrzyma mandat w wysokości 100 zł i 5 punktów karnych.
- Jeśli pasażer nie ma zapiętych pasów, to policja ukara mandatem w wysokości 100 zł zarówno jego, jak i kierowcę. Ponadto kierowca otrzyma 5 punktów karnych.
- Kodeks drogowy przewiduje przypadki, w których nie ma obowiązku zapinania pasów bezpieczeństwa, dotyczą one m.in taksówkarza przewożącego pasażerów czy kobiet w widocznej ciąży.
- Jeśli nie zapiąłeś pasów, ubezpieczyciel może obniżyć przyznane odszkodowanie o tzw. przyczynienie, uznając, że przez nieprzestrzeganie przepisów przyczyniłeś się do zwiększenia obrażeń.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o niezapięte pasy bezpieczeństwa
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa kobiety w zaawansowanej ciąży są zwolnione z obowiązku zapinania pasów bezpieczeństwa w trakcie jazdy samochodem. Niemniej jednak nie oznacza to, że nie powinny ich stosować. Kluczowe jest, aby były one zapinane prawidłowo. Pas biodrowy powinien przechodzić poniżej brzucha, a piersiowy – musi być zgięty na klatce piersiowej.
W pierwszej kolejności spróbuj delikatnie pociągnąć pasem w obie strony. Być może umożliwi to odblokowanie mechanizmu. W razie potrzeby powtórz tę czynność kilka razy. Istnieje szansa, że blokada wynika z niewłaściwego ustawienia siedzenia – postaraj się je docisnąć. Jeśli wymienione metody okażą się nieskuteczne, wyczyść mechanizm pasa bezpieczeństwa. W tym celu skorzystaj ze specjalnych środków czyszczących lub użyj wody z mydłem.
Nie, ale może to odszkodowanie obniżyć, wskazując na tzw. przyczynienie się poszkodowanego. Zapięcie pasów jest obowiązkiem każdej osoby przebywającej w samochodzie, więc jeśli ktoś tego nie zrobi i ulegnie wypadkowi, ubezpieczyciel może stwierdzić, że przyczynił się w ten sposób do zwiększenia swoich obrażeń i będzie miał prawo wypłacić mu rekompensatę obniżoną nawet o 50% lub więcej.
Najtańsze ubezpieczenie na Mubi
w czerwcu to 109 zł*
Ile może kosztować Twoje?
Oblicz OC/AC*Kalkulacja wykonana w dniu 14.06.2026
roku dla 37-letniego Trabanta P 601 o pojemności silnika 594 cm3, z przebiegiem 4 000 km, z przebiegiem deklarowanym do 5000 km, ubezpieczonego w powiecie pabianickim przez 33-letniego mężczyznę. Indywidualna wycena dla Ciebie może się różnić.
Od 2019 roku jest członkiem Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu, gdzie odbywa aplikację radcowską. Doświadczenie zawodowe zdobywała we wrocławskich kancelariach, pracując u boku profesjonalistów. Pomagała konsumentom w sporach z ubezpieczycielami. Swoją wiedzą i doświadczeniem dzieli się z czytelnikami mubi.pl.
Dołącz do dyskusji